UV (Ultraviyole) Nedir, Çeşitleri Nelerdir, Nerelerde Kullanılır ?

Doğal Ultraviyole ışınım, güneş tarafından üretilen geniş spektrumlu manyetik radyasyonun dar bir bölümüdür.

Güneş tarafından çok geniş bir bantta gerçekleştirilen bu ışınımın “ışık” olarak adlandırabileceğimiz kısmı temel olarak 3 ana bileşene ayrılır:

  1. Ultraviyole (UV- Ultraviolet), Dalga boyu 10nm – 400nm
  2. Görünür ışık (Vl- Visible Light), Dalga boyu 380nm – 740nm
  3. Kızıl Ötesi (IR- lnfrared) 800nm den büyük

Güneşten gelen ışınım atmosfer tarafından fıltre edilerek yeryüzüne ulaşır. Atmosferde bulunan su buharı ve karbon bileşikleri IR (Kızıl ötesi), ozon ise UV (Ultraviyole) lşınımların önemli bir kısmını engeller.

İnsanlar tarafından görünür dalga boyu aralığı 380 ila 740nm olarak kabul edilse de alt ve üst sınırlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilmektedir. Öte taraftan bazı kuş, sürüngen ve böceklerin görme sınırları insanlardan farklıdır.

Coğrafi bölgelere göre değişiklik gösterse de, ortalama olarak yazın güneş tam tepedeyken gelen ışığın %44 ü görünür ışık, %3 ü UVA ve UVB, gerisi ise IR yani Kızılötesi olarak kabul edilebilir (Grafık 2).

uv-nedir

Ultraviyole ışınım kabaca üçe ayrılır:

  1. UVA- 400 ila 315 nm aralığındadır. Ozon tabakası tarafından engellenmez ve dünyamıza ulaşır.
  2. UVB- 315 ila 280 nm aralığındadır. Büyük bir kısmı ozon tabakası tarafından engellenir. Uzun süreli maruz kalındığı durumlarda güneş yanıklarına, katarakt ve bazı deri kanserlerine neden olabilir.
  3. UVC- 280 ila 100nm aralığındadır. Ozon tabakası bu bandı tümüyle engelleyerek dünyaya ulaşmasını engeller. Hücrelerin ONA ve RNA yapısını bozduğu bilinmektedir. Çok dikkatli kullanılmalıdır.

UVA Sterilizasyon nedir ?

UVA Sterilizasyon 390 ila 405nm ışık ile yapılan “yavaş” işlem dir. UVC de ONA parçalanarak sterilizasyon sağlanırken UVA ile yapılan sterilizasyon güneşin dezenfektan etkisini sağlar. 390- 405 nm dalga boyundaki ışık organik yüzeylerde reaktif oksitlenme reaksiyonu başlatır ve hücre zarını tahrip ederek etki gösterir.

Bu oksitlenmenin bazı virüslerde de etkili olduğu bildirilmiştir. Bu yöntemin en zayıf tarafı etkisinin çok yavaş görülm esidir. Uygulama alanı ve kullanılan güce göre değişmekle birlikte yüzeyde %99 oranında sterilizasyon sağlanması 3 ile 5 günü bulabilmektedir. Kimyasallar veya başka yöntemler ile yapılmış dezenfekte işleminden sonra steril ortamın devamlılığını sağlama konusunda ise daha başarılıdır.

Kullanm gücü kullanılan alana göre seçilmelidir. Örneğin, 50m2 alanda 2,5m yükseklikten 70W UVA uygulandığında Staphylococcus aureus bakterisi 75,3 saatte %99.9 oranında ölm ekt edir.

LG lnotek’in talebiyle Korea Conformity Laboratories (KCL) tarafından yapılan sterilizasyon testinin sonucuna göre escherichia coli’nin yüzde 99,9’u öldürüldüğü kanıtlanmıştır.

UVA Sterilizasyon zararlı mıdır ?

UV ışınım bize korkutucu gelse de, 390 nm olarak belirlenen alt sınır yaz güneşinde bol miktarda bulunmaktadır. Yani zararlı etkileri direk güneş ışığında kalmaktan farklı değildir. Direkt olarak uzun süre bakılmadıkça göze bir zararı yoktur. Grafik 1 e bakıldığında güneşin yeryüzüne gönderdiği 400nm ışığın oldukça fazla olduğunu görebiliriz.

Yine LG lnnotek ürettiği “Görünür ışıklı sterilizasyon cihazı” için başvurduğu Uluslararası Elektroteknik Komi syonu’nun Fotobiyolojik Güvenlik Standardına göre (IEC52471) , gözler veya cilt üzerinde herhangi bir olumsuz etkiye sahip olmadığı doğrulanmıştır.

uv-sterlizasyon

UVA Sterilizasyonun kullanım alanları:

  • Hastahaneler,
  • Fabrikalar,
  • Ofisler,
  • Oteller,
  • Mutfaklar,
  • Okullar,
  • Asansörler,
  • Jimnastik salonları,
  • Toplu taşıma araçları,
  • Öğrenci yurtları,
  • Ortak kullanıma açık banyolar, vb.