Teminat Akreditifleri (Standby Letter Of Credit)
Dış ticarette teminat akreditifleri; (Standby L/C) yükümlülüklerin vadesinde yerine getirileceğinin ve yerine getirilmediğinde ödeme yapılacağının güvencesi olarak açılırlar. Ticari akreditiflerin aksine işin yapılmaması (non-performance) üzerine ödemede bulunurlar.
Standby tanımlaması tüm taahhütler anlamına gelirken Standby Letter of Credit tanımlaması teminat akreditifi anlamındadır. Teminat akreditifleri de ticari akreditifler gibi bağımsızdır, dönülemezdir, belgelere dayalıdır ve bağlayıcıdır. Yapı olarak akreditife benzer ancak bir garanti fonksiyonu gösterirler.
Standby’lar günümüzde ticari akreditiflerden çok daha büyük tutarda bakiye arz ederler. Standby’lar her ne kadar kaynağı olan ve kullanımının yaygın olduğu A.B.D. ile ilişkili görülseler de uluslararası nitelikte bir üründür. Yapılan istatistiklerden görüldüğü üzere yalnızca ABD’deki yabancı bankaların standby bakiyeleri bile Amerikan bankalarının bakiyelerini aşmıştır.
Ayrıca standby’ların dünya çapında kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Standby olarak adlandırılan bu finansal ürünün olgunlaşması ve çoğu bakımdan ticari akreditiflerden farklı olması nedeniyle bu ürün için ayrı kurallar geliştirilmiştir.
ICC (International Chamber of Commerce) tarafından ticari akreditifler için geliştirilen UCP (Uniform Customs and Practices for Documentary Credits) ve talep garantiler için geliştirilen URDG (Uniform Rules for Demand Guarantees) kuralları gibi standby’lar içinde ISP 98 (International Standby Practices) kuralları geliştirilmiş 1998 yılında ICC tarafından yayınlanmış ve kullanıma sunulmuştur.
Kısaca ISP 98 olarak tanımlanan “Uluslararası Teminat akreditifi (standby letter of credit) Uygulamaları (ISP98)” teminat akreditiflerinin genel olarak kabul görmüş uygulamasını, teamülünü ve kullanımını yansıtmaktadır. Standby’lar ISP kurallarınden önce ICC’nin akreditifler için olan kurallarına yani UCP’ye tabi olarak kullanılırlardı.
ISP 98 kurallarının 1998’da yayınlanmasından sonra iki kural setinden birine tabi olmak üzere kullanılmaya devam etti. Yani günümüzde standby’lar UCP veya ISP kurallarına tabi olarak açılabilirler ve kullanılabilirler. Standby’lar bir teminat işinin söz konusu olduğu birçok alanda kullanılabildiği gibi ödünç veya avans olarak verilen paraya dayalı yükümlülüklerin vadesinde yerine getirileceğinin veya yerine getirilmediğinde veya diğer bir olasılığın gerçekleşmesi ya da gerçekleşmemesi üzerine ödeme yapılacağının güvencesi olarakta açılırlar.
ISP 98 kurallarının giriş kısmında kolaylık bakımından standby’lar ilgili oldukları iş konusundaki görevleri bakımından aşağıdaki gibi sınıflandırılmışlardır. Ancak standby türleri bunlarla sınırlı değillerdir, değişik başka isimlerde de olabilirler.
Genel olarak;
Bir “Performance Standby” (kesin teminat akreditifi), para ödeme taahhüdü dışında, ilgili işin yapılmasında Amirin başarısızlığı sonucu oluşan zarar-ziyanı karşılama amacı dâhil bir eylemin yerine getirilmesi taahhüdünü güvence altına alır.
Bir “Advance Payment Standby” (peşin ödeme teminat akreditifi), Lehtar tarafından Amire yapılan peşin ödeme konusu işin yapılmasına ilişkin bir taahhüdü güvence altına alır.
Bir “Bid Bond/Tender Bond Standby” (geçici teminat akreditifi), Amirin bir ihaleye katılması ve kazanması halinde o işe ait sözleşmeyi imzalama taahhüdünü güvence altına alır.
Bir “Counter Standby” (kontrgaranti), kontrgaranti Lehtarının ayrı bir standby açmasını veya diğer bir taahhüde girmesini güvence altına alır.
Bir “Financial Standby” (mali teminat akreditifi), ödünç alınmış paranın geri ödenmesi taahhüdünü güvence altına alır.
Bir “Direct Pay Standby” (doğrudan ödeme teminat akreditifi), bir mali standby ile ilgili olarak, iş konusu ödeme taahhüdünün yerine getirilme zamanı geldiğinde ödeme yapılacağını doğrudan, yani bir ödememe hali (temerrüt) ile ilişki kurmadan güvence altına alır.
Bir “Insurance Standby” (sigorta teminat akreditifi), Amirin bir sigorta veya reasürans taahhüdünü güvence altına alır.
Bir “Commercial Standby” (ticari teminat akreditifi), mallar veya hizmetler için diğer yöntemlerle ödeme yapmaması halinde Amirin ödeme taahhüdünü güvence altına alır.
Teminat akreditifleri (standby L/C’ler) yukarıda belirttiğimiz gibi kendileri için geliştirilen ISP kurallarına tabi olarak açılabildikleri gibi talep halinde UCP’ ye tabi olarak ta açılabilirler.
ISP 98 kuralları standbylar için özel olarak geliştirildiğinden ve uluslararası standby uygulamasını yansıtmaları bakımından standby’ lar için daha uygun kurallardır. Kısaca ISP 98 olarak adlandırılan ICC’ nin 590 sayılı yayını olarak çıkan ve Teminat akreditifi uygulamaları için ayrı kurallar halinde oluşturulan bu kurallar belirttiğimiz gibi bu finansal ürünün olgunluğunu ve önemini gösterir.
Bir teminatın söz konusu olduğu her yerde kullanılabilirler. Aşağıda SWIFT’in yeni formatında (mt760) düzenlenmiş bir Standby örneği bulunmaktadır.
SENDER : BANK OZALP, SPAIN
RECEIVER : A.RAHMAN BANK, ISTANBUL (HEAD OFFICE)
MT 760 Issue of a Demand Guarantee/Standby Letter of Credit
Sequence A, General
15A New Sequence
PAYMENT STANDBY LETTER OF CREDIT
27 Sequence of Total
1/1
22A Purpose of Message
ISSUE
72Z Sender to Receiver Information
PLEASE ACKNOWLEDGE RECEIPT AND CONFIRM TO US THAT YOU HAVE ADVISED OUR STANDBY LETTER OF CREDIT TO THE BENEFICIARY BY ADDING YOUR CONFIRMATION
PHONE. +33 973 216 546573
e-mail: [email protected]
23X File Identification
EMAL
Sequence B, Undertaking Details
15B New Sequence
PAYMENT STANDBY LETTER OF CREDIT
20 Undertaking Number
SBLC 123456
30 Date of Issue
23 OCT 20XX
22D Form of Undertaking
STBY
40C Applicable Rules
ISPR
23B Expiry Type
FIXD
31E Date of Expiry
31 DEC 20xx
35G Expiry Condition/Event
50 Applicant
APPLICANT CO.LTD, REPUBLIC ROAD. NO.17/3 MADRID SPAIN
51 Obligor/Instructing Party
OBLIGOR LTD CO. MATADOR ROAD, NO.23/8 BARCELONA SPAIN
52a Issuer
BANCO SANTINI, SPAIN
59a Beneficiary
ABCD SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ,
TUNALI HİLMİ, ÇANKAYA ANKARA
56a Advising Bank
A.RAHMAN BANK, ANKARA
23 Advising Bank Reference
XYZ123456
57a ‘Advise Through’ Bank
CCC BANK, ANKARA
32B Undertaking Amount
USD.200.000
39D Additional Amount Information
10/10
41a Available With…
BANK OZALP, MADRID SPAIN
71D Charges
COMM 2.000
45C Document and Presentation Instructions
BENEFICIARY’S SIGNED WRITTEN STATEMENT IN PAPER INDICATING THAT APPLICANT IS IN BREACH AS TO THE PAYMENT UNDER CONTRACT NR.6473 DD23.10.20xx.
+COPY BILL OF LADING
+UNPAID INVOICE
Language of any required documents: ENGLISH
Form of presentation: PAPER
77U Undertaking Terms and Conditions
BY ORDER OF OUR CLIENT APPLICANT CO.LTD, REPUBLIC ROAD, NO:17/3 MADRID SPAIN (APPLICANT) WE BANK OZALP, SPAIN HEREBY ISSUE THIS STANBY LETTER OF CREDIT IN FAVOUR OF ABCD SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, TUNALI HİLMİ, ÇANKAYA ANKARA (BENEFICIARY) FOR PAYMENT OF SUPPLY OF IRON ORE AS PER CONTRACT 23.10.20XX
49 Confirmation Instructions
CONFIRM
58a Requested Confirmation Party
A.RAHMAN BANK, TURKIYE
44H Governing Law and/or Place of Jurisdiction
SPAIN LAW, MADRID/SPAIN
23F Automatic Extension Period
ONEY
78 Automatic Extension Non-Extension Notification
BY SWIFT
26E Automatic Extension Notification Period
45 DAYS BEFORE CURRENT EXPIRY
31S Automatic Extension Final Expiry Date
48B Demand Indicator
NMPT
48D Transfer Indicator
TRAN
39E Transfer Conditions
WITH A STATEMENT OF TRANSFER OF UNDERLYING RELATIONSHIP,
NO OTHER THAN ONE TIME,
45L Underlying Transaction Details
SUPPLY OF IRON ORE AS PER CONTRACT NR.6473 DD.23.10.20xx
24E Delivery of Original Undertaking
MAIL [email protected]
24G Delivery To/Collection By
BENE
