Panelde yapay zeka tarafından sanal ortamda oluşturulan geleneksel Türk evi çizimi izleyenler tarafından büyük ilgiyle karşılandı. Yüzlerce yıllık binlerce veri ve çizimden yararlanarak yapay zeka tarafından oluşturulan geleneksel Türk evi görüntüsünde, en ince ayrıntıya kadar her detayın çizimde yer aldığı görüldü.

Next Akademi Kurucusu Levent Erden, panelde yaptığı konuşmada günümüzde insanların artık çoklu yeteneklere sahip olmasının gerektiği bir dönemi yaşadıklarını belirterek;

“Tasarımda, mimari de çoklu disiplinler hayata geçmiş durumda.  Her alanda olduğu gibi bu sektörde de bu durumun dışında kalanlar başarıyı yakalayamayacaklar. Bu açıdan bakıldığında mimari alanda eğitim sisteminin de tamamen değişmesi gerekiyor. Bu geçişi yapanlar hayatta kalacak, geçemeyenler elenecek” dedi.

Mimar Can Tamirci de yapay zekanın yaratıcı hayal dünyasına yardımcı olması açısından kıymetli olduğunu ve kritik bir eşiği temsil ettiğini belirtirken, Mertcan Özen ise tasarım da yapay zeka uygulaması ChatGPT’nin yalnızca 5 günde 1 milyon kullanıcıya ulaştığını dile getirdi. Twitter 1 milyon kullanıcıya 2 yılda ulaşmıştı.

Tasarım, dekorasyon, mimari dünya ile sektör paydaşlarını bir araya getiren ve alanında Türkiye’de bugüne kadar yapılmış en kapsamlı etkinlik olarak dikkat çeken Inspiration X İstanbul ikinci günde düzenlenen paneller ve workshoplarla sona erdi.

Digitalizm Kavramı ve Tasarım konu başlıklı panelde konuşan Dijital sanatçı Hakan Yılmaz, sanatın dijital boyutuyla ilgili düşüncelerini aktardı.  İç Mimar Derya Toros ve İç Mimar Erhan Sağır da tasarımda dijitalleşmenin geldiği nokta hakkında bilgiler verdi.

Mimaride gelecek trendleri de İç Mimar Esra Kazmirci ve Burak Pekoğlu’nun katıldığı panelde masaya yatırıldı. Inspiration X İstanbul da ayrıca geleneksel Türk sanatlarından biri olan Ebru Sanatı atölyesi de yoğun bir katılımla gerçekleşti.

10 yılı aşkın süredir, başta Avrupa olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde yaygın olarak kullanılan ve Dünya’nın en yaygın haberleşme protokollerinden biri olan KNX Akıllı Ev ve Bina Otomasyonu Protokolü üzerine ürünler geliştiren Makel Elektrik,Türkiye’nin gözde projelerinde ilk tercih olmaya devam ediyor.

Son yıllarda öne çıkan Akıllı Ev&Bina Sistemleri ve Otomasyonu ile ilgili merak edilenleri Makel Elektrik Bina Otomasyon Sistemleri Türkiye Satış Müdürü Nurullah Kalay’ dan dinledik:

“KNX; uluslararası yaygınlığı ve güvenirliği olan ev ve bina otomasyonu sisteminin haberleşme protokolünü global olarak standartlaştıran bir organizasyondur. KNX Protokolü ise; Dünya çapında 500’ün üzerinde imalatçı partneri olan, binlerce onaylanmış malzeme grubu bulunan, onlarca yıldır çalışan malzemeleri ile birlikte kullanıcılara bu alanda benzersiz bir Akıllı Ev ve Bina Otomasyonu deneyimi sunan standartlar listesidir.

Bu standartlarda ürün geliştiren tüm firmaların ürünleri KNX forumunun denetimi altında bulunur. Dolayısıyla KNX protokolüyle altyapısı hazırlanan bir projede, tek bir üretici ve markaya bağımlı kalmaksızın, bu protokolü destekleyen birçok farklı markadan ürün grupları bir arada rahatlıkla kullanılabilir.”

Makel Elektrik; 2012’den bu yana birçok konut ve otel projesine imza attı. Bu alanda öne çıkan markaların başında gelen Makel Elektrik olarak, KNX Protokolü ile Akıllı Ev Çözümleri’nin yanı sıra çözüm sağladıkları en önemli başlıklardan birinin de, enerji tasarruf kartlarının kullanılamadığı otellerde Yeni Nesil Sensörlü Otel Odası Otomasyonu Çözümleri olduğunu söyleyen Kalay, şöyle devam ediyor:

“Otel odalarında enerji tasarrufu, uzun yıllardır oda girişlerine koyulan enerji tasarruf kartları ile yapılmaya çalışıldı. Bu kartlar, daha önceleri oda içindeki mekanik butonlu kart yuvalarına koyuluyordu. Daha sonra bu teknoloji RF kartlara döndü. Fakat bu teknoloji de, oda içinde istenilen enerji tasarrufunu sağlayamadı. Müşteriler ilave olarak aldıkları kartlarla, odada sürekli enerji sarfiyatına devam ettiler.

Sensörlü otel odası kavramını duyan her otel yatırımcısı genellikle bu sistemden çekinir. Bunun çekincenin nedeni odadaki sistemin; banyo, yatak başları, koridor vb. yerlere yerleştirilen sensörlerin müşteriyi görünce çalışacağı, görmeyince sistemi kapatacağı ve dolayısıyla birçok müşteriden şikayeti alacakları endişesidir. Bu çözümsüzlük içinde, otellerde enerji tasarrufu konusunu müşterinin konforunu bozmadan otomatize etmek çok önemli bir başlık haline geldi.”

Otellerde Müşteri Konforunu Bozmadan Enerji Tasarrufu Sağlamak Mümkün

Makel Elektrik tarafından gerçekleştirilen senaryolar ile odada sadece sensörün durumuna bakılmıyor. Oda kapısının ne zaman açıldığından, check-in/check-out durumlarına kadar birçok farklı durumun değerlendirilmesi neticesinde, odada herhangi biri yokken de belirlenen süre sonunda odanın aydınlatmaları kapatılabileceğini ya da iklimlendirme sisteminin istenilen değerlere çekilebileceğini söyleyen Kalay, sözlerini şöyle tamamladı:

“Makel KNX Smarthome ürünlerinin sağladığı bu senaryo ile odada biri varken odanın enerjisinin kapanma ihtimali olmadığı gibi, oda boşken sistemin gereksiz yere aktif olma ihtimalide ortadan kaldırılıyor.

Standart bir odadaki enerji sarfiyatının ortalama 1,5-3 kwh arasında olduğu düşünülürse, yatırımcı yatırım bedelini elektrik tasarrufuyla _her sene ortalama 6 ay çalışsa dahi ortalama 1,5-2 yıl içinde_ tamamen çıkarıyor.

Bu süre konfigürasyona ve otelin büyüklüğüne göre çok artmıyor lakin özellikle enerji maliyetlerinin her geçen gün artması sebeiyle 1 yılın altına da düşebiliyor. Bu kapsamdaki senaryolar ile Türkiye’de Makel KNX Smarthome ürünleri ile yıllardır çalışan birçok 5 yıldızlı marka otel projesine imza attık.

Makel Smarthome Ürünleri Tersane İstanbul Projesinde de Kullanılacak

Türkiye’nin en değerli projelerinden biri olan, eski adıyla Taşkızak Tersanesi, yeni adıyla Tersane İstanbul’da Makel Smarthome ürünleri kullanılacak. KNX projeleri içinde en geniş kapsamlı proje olan Tersane İstanbul’da yine Makel imzası olacak.

İçerisinde; 4 uluslararası otel, 660 rezidans, 2 müze, 280 yat kapasiteli 2 marina,1 AVM, 270 dükkan bulunan bu büyük projeyi yapacak olmaları sebebiyle duydukları mutluluğu dile getiren Kalay; projede Makel Smarthome KNX Aydınlatma ve Sensörlü Otel Otomasyonu ürünlerinin kullanılacağını, ilk otelinse yaklaşık 700 odadan oluşacağını belirtti (Rixos İstanbul).

Dünyada enerji krizinin olduğu böyle bir dönemde kurulan bu ve benzeri sistemlerin önemi her geçen gün daha da artıyor. Bu teknolojik sahada, Makel Elektrik’in uzmanlık kazanımı ve KNX sektöründeki yeniliklere öncü olan çözümler geliştiren inovasyon gücü, Türkiye’nin bir değeri olarak, sektöre önemli bir motivasyon örneği teşkil ediyor.

İnsan gücünü azaltarak işlerin, makineler tarafından yapılmasını sağlamak için üretilmiş imalat sistemlerine otomasyon adı verilir. Otomasyon kelimesinin kökeni Fransızca olmak ile beraber, İngilizce’de “Automation” olarak geçiyor, sözlük anlamı kendi kendine hareket edebilen anlamına gelmektedir.

Otomasyon sisteminde toplam işin paylaşım yüzdesi, o sistemin düzeyini gösterir. Sanayi devrimi ile birlikte üretimin artması, pazar koşullarını da değiştirdi.

Zaman geçtikçe insan gücüyle üretimi arttırmak maliyetli olduğu için bu sistemlere ihtiyaç duyulmuştur.

İnsanoğlu ilk çağlardan beri mahremiyetini koruyan, güvenli, rahat yaşanabilecek, iklimsel ve kültürel koşullara uyum sağlayan yapılar inşa etme çabasında olmuştur.

Diğer yandan nüfusun artması, doğal kaynakların azalması, uluslararası rekabet, enerji maliyetlerinin artması, çevre kirliliği ve konfor şartlarını iyileştirme gibi sebepler bina tasarım yaklaşımına yeni boyutların dahil edilmesini zorunlu kılmıştır.

Günümüzde inşaat sektöründeki otomasyon sistemlerine, akıllı ev teknolojileri örnek olarak gösterilebilir.

Bu sistemlerle yaşadığımız binalarda olası yangınları, merkezi ısıtmayı, çimleri sulamayı, hırsız alarmlarını, klimaları kontrol edebilmekteyiz.

Bina otomasyon sistemi, enerji yönetimi ve kontrolü sistemi, aynı zamanda merkezi kontrol ve izleme sistemleri de yine genel bir merkez kapsamında gerçekleştirilerek büyük bir avantaj getirmektedir.

Akıllı binalar kapsamında otomasyon sisteminin var olduğu, elektrik ve elektronik sistemlerinin istenilen düzeyde kullanılabildiği ve çevre etkenlerine uyum sağlayarak belirli zamanlarda pasif hale gelebilecek ve bunu otomasyonel makineler ile tamamen uyumlu bir şekilde yapabilecek etkileşim olarak da dile getirilebilir.

Günümüzün akıllı binaları, daha iyi enerji verimliliği, daha fazla konfor ve daha düşük işletme maliyetleri gibi daha iyi iş sonuçları için endüstriyel interneti kullanmaya başlıyor.

Sıcaklık, nem, doluluk, enerji kullanımı, anahtar kart okuyucular, park alanı dolumu, yangın, duman, sel, güvenlik, asansörler ve hava kalitesi gibi çeşitli bina işletme parametrelerini ölçen binlerce sensör içerebilir.

Bu sensörler, gerçekten akıllı bir bina deneyimi sağlamak için, çoğu zaman gerçek zamanlı olarak iletilmesi, depolanması, analiz edilmesi ve kullanılması gereken büyük miktardaki verileri toplu olarak toplar.

Bu eylemler, aydınlatma, çevre, güvenlik, bina sistemleri üzerinde hassas ayrıntı kontrolü yapabilen binlerce aktüatör gerektirir.  Bu işlemlerin ve hareketlendirmelerin bazıları son derece zamana duyarlıdır.

Ancak bazı uygulamalar binanın fiber erişim bant genişliğini basmak üzere yoğun bant yoğunluğuna sahiptir.

Akıllı bina konsepti 1980’li yılların başlarında ABD’de doğmuştur. Bu konsepte göre akıllı binalar; bina içinde ve dışındaki koşulların algılanması, tüketilen kaynak ve enerjinin en aza indirilerek en verimli, rahat ve güvenli bir ortamın oluşturulması ve binadaki nesnelerin insanlarla kullanımı kolay araçlarla etkileşiminin sağlanmasını sağlar.

Akıllı binaların temel özellikleri şunlardır:

• Uzak lokasyonlardan takip ve kontrol edilebilen araçlar,
• HVAC sistemlerinin optimize edilmesi,
• Elektrik kullanımının azaltılması,
• Bina güvenliğinin en üst seviyeye çıkarılması,
• Aydınlatma için akıllı sensörler vb.

Akıllı bina teknolojisi birçok bileşenden meydana gelmektedir. Günümüzde uzaktan erişimle klima, panjur, kombi gibi çeşitli aygıtların açılıp kapatılabildiği evler için de “akıllı ev” deniliyor olsa da akıllı ev teknolojisinin bunlarla sınırlı olmadığı bilinmektedir.

Akıllı ev denince, bilgisayar ve teknoloji ile donatılmış, kullanıcının konforunu ve güvenliğini sağlarken tasarruf etmesini de sağlayan bir yapı akla gelmelidir. Global olarak yapılan farklı tanımlar temel olarak bu çerçeveyi esas almaktadır.

Ayrıca endüstri 4.0 ile birlikte esnek ve yenilikçi çözümlerin ortaya çıkması, minimum enerji ile maksimum performans alımına odaklanılması, dijitalleşmenin yaygınlaşması “akıllı bina teknolojileri”nde etkili bir rol oynamaktadır.

Otomasyon Sistemleri Hangi Sektör ve İş Alanlarında Kullanılır ?

• İnşaat sektörleri
• İmalat sektörleri
• Elektrik – Elektronik sektörleri
• Sanayi sektörleri
• Geri dönüşüm sektörleri
• Tekstil sektörleri

Akıllı Ev Türleri :

1. Kontrol Edilen Evler;

Evdeki iç mekanlarda konfor sağlayan araç ve gereç insan eliyle yönetiliyorsa “kontrol edilen evler” denilir.

2. PROGRAMLANABİLİR EVLER

Evdeki araç ve gereçler hazırlanan programı ile yönetiliyorsa “programlanan ev” olarak tanımlanır.

3. YAPAY ZEKAYA SAHİP EVLER

Evdeki araç ve gereçler yönetimi için hazırlanan programı değişen şartlara göre karar veriyorsa «yapay zeka / zeki ev” olarak tanımlanır.

4. ENGELLİ İNSANLAR İÇİN AKILLI EVLER

Akıllı binalar fiziksel engelli insanlar ve yaşlı insanların bağımsız yaşaya bilmesi için düşünülmüş bir imkandır.

Eve yerleştirilmiş birçok akıllı cihaz, ev sakininin hem 24 saat sağlık kontrolü altında tutabilir hem de hareket etmesinde yardımcı olur.

5. VÜCUT HAREKETLERİNİ KULLANARAK AKILLI EV KONTROLÜ

Akıllı evdeki kontrolün sağlanmasının başka bir yolu da insanın vücut hareketlerini kullanmaktır.

Burada vücut hareketinden kasıt ise vücudumuzun bir kısmı, ellerimizle ve yüzümüz yaptığımız bir maksadımızı açıklayan bir harekettir.

İki çeşit vücut hareketi vardır: yapay ve doğal hareketler.  Günümüzde artık birçok projede ‘’Isıtma ve Soğutma Sistemlerinde’’ otomatik kontrolü kullanmaktayız.

Isıtma ve Soğutma Sistemi Kontrolü;

Soğutma ve ısıtma sistemi akıllı evlerde her zaman isteğe göre kontrol edilir.

Zamana göre ısı sisteminin açılıp kapanmasını ve sıcaklık derecesinin senaryosu çok rahat bir şekilde sisteme verilir ve sistem bu senaryoya göre işlemlerini yapar ayni zaman da ev dışından bile internet ya telefon vasıtasıyla kontrol edip ay program verme imkanı vardır.

Bu programlar ve zamanlamaya ayarlamak büyük oranda enerji kaybını engelleyerek elektrik masrafında tasarruf yapar ve bu da maliyetin azalmasına sebep olur.

Özetle; akıllı binaların önceliği, doğayla bütünleşmekten çok, gelişmiş teknolojilerden yararlanarak  enerjiden tasarruf etmek ve yenilenebilir enerjilerden yararlanmak olarak öne çıkmaktadır.

Bu tür binalar daha çok prestij amacıyla yapılmaktadır. Enerji üretilmesi doğaya her gün zarar vermekte, enerji kaynaklarının en büyük maddi ve manevi zararı yapılaşmadır.

Yenilenemeyen enerji kaynaklarının maddi tasarruf sağlamak ve bu işlemde akıllı ev yapımda iklimden yardım almaktır.

Akıllı ev sistemi konfor ve güvenilirlik haricinde, enerji masrafında büyük oranda tasarruf yapar,  enerji kullanımını en azar indirgeniyor.

Binanın enerji kullanımı azaltmasının nedenlerden birisi de dünyada iklim kuşaklarından yararlanmaktır. Dünyada farklı iklim kuşakları vardır. Bizler yaşadığımız binaları iklim koşullarına göre tasarlamak zorundayız. En ince ayrıntısını düşünür hayata geçirmekle aslen mükellefiz.

Binanın enerji sistemini en masrafsız tasarruf sağlayacak şekilde inceler, mimaride uygulamamız gerekir.  Böylelikle; yaşlı ve yorgun dünyamıza pozitif bir fayda sağlamış olacağız.

Görüşmek dileğiyle..

KAYNAKÇA

1-) Termodinamik Yayınları,
https://www.termodinamik.info/dunyanin-en-akilli-binalari
2-) e-Akıllı Evler Yayınları,
https://e-akilliev.com/ulkemizde-ve-dunyada-akilli-bina-ornekleri/
3-) Turkisshtime yayınları,
http://www.turkishtimedergi.com/teknoloji/artik-binalar-sasirtiyor/
4-) FIRAT ÜNİVERSİTESİ (Akıllı Evlerde Güvenlik Sistemleri ve Eğitimsel Bir Uygulama)
http://web.firat.edu.tr/iats/cd/subjects/Electrical&Electronics/EAE-56.pdf
5-) AKADEMİK BİLİŞİM KONFERANSLARI,
https://ab.org.tr/ab16/bildiri/117.pdf
6-) İstanbul Aydin Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı Mimarlık Bilim Dalı (Enerjisini İklimden Üreten Akıllı Evler )
https://acikarsiv.aydin.edu.tr/handle/11547/1906
7-) Dünyanın En Akıllı Binaları,
https://www.termodinamik.info/dunyanin-en-akilli-binalari

Akıllı yapıların önceliği doğayla bütünleşmekten çok, gelişmiş teknolojilerden yararlanarak enerjiden tasarruf etmek ve yenilenebilir enerjilerden yararlanmak olarak öne çıkmaktadır.

Demografik değişim ve hızla artan şehirleşme; enerji maliyetlerinin hızla artmasına, su dahil tüm doğal kaynaklarda kıtlığa, mevcut altyapıları fazlasıyla zorlanmış şehirlere neden olmaktadır.

Projeler enerji verimliliği, en yüksek düzeyde konfor sunarken, binaların enerji maliyetlerinin azaltılması konusunda da kapsamlı çözümler ve yenilikçi teknolojiler sağlamalıdır. Çevreye duyarlı özellikleriyle bu çözümler, binaların güvenilirliğini ve işletme performanslarını da artırmalıdır.

Maalesef enerji üretilmesi, doğaya her gün zarar vermekte, enerji kaynaklarının en büyük maddi ve manevi zararı, yapılaşmadır. Yenilenemeyen enerji kaynaklarının maddi tasarruf sağlamak ve bu işlemde akıllı ev ve/veya yapı yapımında, iklimden yardım almaktır.

Akıllı Ev Sistemi  konfor ve güvenilirlik haricinde, enerji masrafında büyük oranda tasarruf yapar, enerji kullanımını en azar indirgemeyi sağlamaktadır.

Yapıların enerji kullanımı azaltmasının nedenlerden birisi de dünyada iklim kuşaklarından yararlanmaktır.  Gezegenimiz de  farklı iklim kuşakları mevcuttur.

Bizler yaşadığımız binaları iklim koşullarına göre tasarlamak zorundayız. En ince ayrıntısına kadar düşünüp, hayata geçirmekle mükellefiz.

Binanın enerji sistemini en masrafsız, tasarruf sağlayacak şekilde inceler, aynı kriterleri mimaride de uygulamamız gerekmektedir.

TÜİK verilerine göre, 2040 yılında ülkemizin nüfusu 100 milyon olacak, hane büyüklüğü 3,03 düşeceği ön görüldüğünden koşulların uygun olduğu taktirde; Önümüzdeki 20 yılda 10 milyon yeni konut yapılacak potansiyele sahip olduğunu bize vermektedir.

Üretilecek yeni yapıların “Akıllı Yapı” konseptiyle yapmak ülkemizin geleceği açısında önem arz etmektedir.

21. yüzyıl iyi işleyecek yapıların özellikleri şu şekilde şekillenecek; enerji verimliliği, konfor, güvenlik ve sürdürülebilirlik kavramları arasında doğru sinerjiyi yakalamaya bağlıdır. Ülkemizde bu hassasiyetle yapılar üretmemiz, elzem görünmektedir.

DÜNYA ENERJİ TÜKETİMİNİN YAKLAŞIK  %42’Sİ BİNALARA AİTTİR

Binalar ayrıca, yeryüzündeki su harcamalarının %21’sin den, kesilen ağaçların %28’in den, elektrik tüketiminin %72’sinden, küresel sera gazı emisyonlarının ise %16’ın dan doğrudan sorumludur. Günümüzün bina sahipleri küresel olarak enerji tüketiminin azaltılması ve bu tüketimin çevreye etkisinin minimize edilmesi sorumluluğunu taşımaktadır.

Bir binadaki en büyük enerji tüketicileri toplam enerji maliyetlerinin, %45 ile %55’ına denk gelen mekanik teknik donanımlar ve aydınlatma elemanlarıdır.

Binalar aklıyla, ağ yapısıyla, duyarlılığıyla ve adapte olabilirliğiyle yaşayan birer organizmaya dönüştürülmelidir.

GENELDE, “AKILLI YAPILAR” DAHA ÇOK PRESTİJ AMACIYLA YAPILMAKTADIR

“Bina Teknolojileri” ve “Akıllı Evler” olarak iki farklı bakış açısı olarak ele alınan bağlı binalar ya da akıllı binalar; Kurumsal ve bireysel müşteri olarak da kendi içerisinde ayrılmaktadır.

Enerji tüketimi en düşük noktada tutularak en yüksek performansın elde edilmesi gerekmektedir.

Akıllı yapıları diğer yapılardan ayıran en önemli özelliklerinden biri enerji verimliliğidir.

İnsanoğlu ilk çağlardan beri mahremiyetini koruyan, güvenli, rahat yaşanabilecek, iklimsel ve kültürel koşullara uyum sağlayan yapılar inşa etme çabasında olmuştur.

Diğer yandan nüfusun artması, doğal kaynakların azalması, uluslararası rekabet, enerji maliyetlerinin artması, çevre kirliliği ve konfor şartlarını iyileştirme gibi sebepler bina tasarım yaklaşımına yeni boyutların dahil edilmesini zorunlu kılmıştır.

Akıllı yapıların özelliklerine değinecek olursak;

Bina otomasyon sistemi, enerji yönetimi ve kontrolü sistemi, aynı zamanda merkezi kontrol ve izleme sistemleri de yine genel bir merkez kapsamında gerçekleştirilerek büyük bir avantaj getirmektedir.

Akıllı yapılar kapsamında otomasyon sisteminin var olduğu, elektrik ve elektronik sistemlerinin istenilen düzeyde kullanılabildiği ve çevre etkenlerine uyum sağlayarak belirli zamanlarda pasif hale gelebilecek ve bunu otomasyonel makineler ile tamamen uyumlu bir şekilde yapabilecek etkileşim olarak da dile getirilebilir.

Günümüzün akıllı yapıları, daha iyi enerji verimliliği, daha fazla konfor ve daha düşük işletme maliyetleri gibi daha iyi iş sonuçları için endüstriyel interneti kullanmaya başlıyor.

Aydınlatma, sıcaklık, nem, doluluk, enerji kullanımı, anahtar kart okuyucular, park alanı dolumu, yangın, duman, sel, güvenlik, asansörler ve hava kalitesi gibi çeşitli bina işletme parametrelerini ölçen binlerce sensör içerebilir.

Bu sensörler, gerçekten akıllı bir yapı deneyimi sağlamak için, çoğu zaman gerçek zamanlı olarak iletilmesi, depolanması, analiz edilmesi ve kullanılması gereken büyük miktardaki verileri toplu olarak toplar.

Bu eylemler, aydınlatma, çevre, güvenlik, bina sistemleri üzerinde hassas ayrıntı kontrolü yapabilen binlerce aktüatör gerektirir.

Bu işlemlerin ve hareketlendirmelerin bazıları son derece zamana duyarlıdır. Ancak bazı uygulamalar binanın fiber erişim bant genişliğini basmak üzere yoğun bant yoğunluğuna sahiptir.

Akıllı yapılar konsepti, 1980’li yılların başlarında ABD’de doğmuştur.

Bu konsepte göre akıllı yapılar; bina içinde ve dışındaki koşulların algılanması, tüketilen kaynak ve enerjinin en aza indirilerek en verimli, rahat ve güvenli bir ortamın oluşturulması ve binadaki nesnelerin insanlarla kullanımı kolay araçlarla etkileşiminin sağlanmasını sağlar.

 AKILLI YAPILARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ

• Isıtma ve soğutma sisteminin konforlu ve ekonomik kullanılması
• HVAC sistemlerinin optimize edilmesi,
• Elektrik kullanımının azaltılması,
• Bina güvenliğinin en üst seviyeye çıkarılması,
• Aydınlatma için akıllı sensörler
• Uzak lokasyonlardan takip ve kontrol edilebilen araçlar vb.

Akıllı yapı teknolojisi birçok bileşenden meydana gelmektedir. Günümüzde uzaktan erişimle klima, panjur, kombi gibi çeşitli aygıtların açılıp kapatılabildiği evler için de “akıllı ev” deniliyor olsa da akıllı ev teknolojisinin bunlarla sınırlı olmadığı bilinmektedir.

“Akıllı ev” denince, bilgisayar ve teknoloji ile donatılmış, kullanıcının konforunu ve güvenliğini sağlarken tasarruf etmesini de sağlayan bir yapı akla gelmelidir. Global olarak yapılan farklı tanımlar temel olarak bu çerçeveyi esas almaktadır.

Endüstri 4.0 ile birlikte esnek ve yenilikçi çözümlerin ortaya çıkması, minimum enerji ile maksimum performans alımına odaklanılması, dijitalleşmenin yaygınlaşması “akıllı yapı teknolojileri” nde etkili bir rol oynamaktadır.

 AKILLI EV TÜRLERİ

1. Kontrol Edilen Evler

Evdeki iç mekanlarda konfor sağlayan araç ve gereç insan eliyle yönetiliyorsa “kontrol edilen evler” denilir.

2. Programlanabilir Evler

Evdeki araç ve gereçler hazırlanan programı ile yönetiliyorsa “programlanan ev” olarak tanımlanır.

3. Yapay Zekaya Sahip Evler (Zeki Evler)

Evdeki araç ve gereçler yönetimi için hazırlanan programı değişen şartlara göre karar veriyorsa “yapay zeka / zeki ev” olarak tanımlanır.

4. Engelli İnsanlar İçin Akıllı Evler

Akıllı binalar fiziksel engelli insanlar ve yaşlı insanların bağımsız yaşaya bilmesi için düşünülmüş bir imkandır.

Eve yerleştirilmiş birçok akıllı cihaz, ev sakininin hem 24 saat sağlık kontrolü altında tutabilir hem de hareket etmesinde yardımcı olur.

5. Vücut Hareketlerini Kullanarak Akıllı Ev Kontrolü

Akıllı evdeki kontrolün sağlanmasının başka bir yolu da insanın vücut hareketlerini kullanmaktır.

Burada vücut hareketinden kasıt ise vücudumuzun bir kısmı, ellerimizle ve yüzümüz yaptığımız bir maksadımızı açıklayan bir harekettir. İki çeşit vücut hareketi vardır; yapay ve doğal hareketler.

Günümüzde artık birçok projede ‘’Isıtma ve Soğutma Sistemlerinde’’ otomatik kontrolü kullanmaktayız.Otomatik sıcaklık kontrolü akıllı ev içindeki sıcaklığın optimum koşullarda tutulması ile temiz hava akışını kontrolünde tutar.

Otomatik sıcaklık kontrolü gündüz ve gece sıcaklık ayarları ile optimum sıcaklığı muhafaza eder. Akıllı yapılar, dış mekanı sıcaklığına göre iç mekan iklimini ayarlayabilmelidir. Böylece uygun ve konforlu ortam sağlanırken, aynı zamanda enerjiden de tasarruf sağlanacaktır.

Evi soğutma ve ısıtmak için akıllı ev sistemini kullanarak istediğimiz gibi kolaylıkla kontrol altında tutabiliriz. Bu sisteme program ve senaryo ekleyerek çalıştırıp ve evi istenilen sıcaklık derecesinde tutabiliriz. (İdeal sıcaklık 22°C, ideal nem ise %50 dir.)

Bu sistemin bir başka özeliği de ev dışından da kontrol altında tutulmasıdır. Sistem internete bağlı bilgisayarla ya da cep telefonu vs. ile rahat bir şekilde ayarlanabilir.

Akıllı evlerde termostatlar yardımıyla evin tüm kısımları ölçüm yapılır. Otomasyon sistemine yapılan ayarlarla gereken tepkiyi verip ve makineleri gerektiği miktarda ve gerektiği zaman ısıtıp, soğutur ve havalandırır.

Bu işlem evin havasının her zaman homojen olmasını sağlar. Bu işlemde enerji masrafında ve bununla beraber ekonomik giderlerde tasarruf sağlanır.

Eski sıcaklık kontrol sistemleri ile evin sadece bir noktasının sıcaklık derecesi kontrol edilirdi. Belirli noktanın verdiği referansa göre sistem çalışmaya başlardı.

Yeni sıcaklık kontrol sistemi binalarda bölgesel kontrol sağlıyor yani odaları ve katları birbirinden farklı kontrol eder ve her oda istenen sıcaklıkta tutulur.

Bu sistem enerji giderlerinde yaklaşık %33 oranında tasarruf sağlar.

Sonuç olarak;

Yapının toplam enerji etkinliği diğer birçok faktöre de bağlıdır. Bu faktörler arasında; Isıtma, soğutma ve havalandırma alanlarında kusursuz işlev gören zamanlama programları, optimize edilmiş açma ve kapama işlevleri, ihtiyaca bağlı olarak hazır bulundurulan enerji, kusursuz ayar parametreleri, optimum tesis boyutlandırması, kusursuz hidrolik ayarlama ve düzenlemesi ve daha birçok faktör bulunmaktadır.

EPDK raporlarına ve sektörel verilere göre yapılan hesaplamaya göre 2019 yılında net doğalgaz ithalatı 44,5 milyar m³ civarında gerçekleşti.

Türkiye’mizin gaz talebinin %99,3’ü ithalatla karşıladığını bilerek, tüm yaptığımız sistemlerin optimize şekliyle tasarlayıp, enerji tüketmesinde uluslararası standartlarla yapmak, bizlerin toplumumuza karşı görevlerinde biridir.

KAYNAKÇA:

1-) Termodinamik Yayınları, https://www.termodinamik.info/dunyanin-en-akilli-binalari

2-) e-Akıllı Evler Yayınları, https://e-akilliev.com/ulkemizde-ve-dunyada-akilli-bina-ornekleri/

3-) Turkisshtime yayınları, http://www.turkishtimedergi.com/teknoloji/artik-binalar-sasirtiyor/

4-) Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği (Akıllı Ev Otomasyonu)

http://www.eee.ktu.edu.tr/bitirme.dosyalar/bitirme_projeler_archive/06_2013-2014_Bahar/243403%20Mehmet%20YILMAZ/243403-%20Mehmet %20 YILMAZ.pdf

5-) Fırat Üniversitesi (Akıllı Evlerde Güvenlik Sistemleri ve Eğitimsel Bir Uygulama) http://web.firat.edu.tr/iats/cd/subjects/Electrical&Electronics/EAE-56.pdf

7-) Akademik Bilişim Konferansları, https://ab.org.tr/ab16/bildiri/117.pdf

Görüşmek dileğiyle..

Bazıları tüm kentsel yönlerin dijitalleştirilmesine dayandığını iddia ederken, diğerleri kişisel veri toplamadaki artışın kentsel yaşam tarzlarını iyileştirmenin tek yöntemi olduğunu savunuyor. Bir kişinin “dijital cenneti” belki de başka bir kişinin kıyameti olabilir.

Peki tasarımcılar ve araştırmacılar bu gevşek tanımlanmış fütüristik manzarayı yaratmada ne gibi bir rol oynuyor?

Akıllı bir şehri başarılı kılan şey, bir yerin can damarını mükemmelleştirerek ve onu etkili teknolojiyle entegre ederek kurabilmektir. Akıllı şehirler ve onların ideallerinin geleceğimizde beklediğimizden daha erken oynadıklarını görebiliriz.

2018’de yayınlanan bir rapor, akıllı şehir pazarının önümüzdeki beş yıl içinde 2,57 trilyon dolara çıkacağını ön görüyor. Soru şu: Bu şehirler ölçeği distopyaya doğru yönlendirecek mi yoksa o çok istenen ütopya oluşumuna mı dönüşecek?

Beklentilerin Altında Kalan Akıllı Şehirler

Çok az sayıda akıllı bina ve akıllı şehir gerçekleştirilmiş olsa da, mevcut olanlar genellikle hırslı hedeflerinin altında kalıyorlar.

Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Songdo ve Masdar City‘yi çok fazla teknoloji merkezli ve birçok insan deneyimi faktörüne sahip olmayan iki popüler akıllı şehir olarak düşünebilir.

Sonuçta bunlar, geniş bir internet bant altyapısını ve okuryazarlığını geniş ölçüde genişleten iki şehir üretti ancak kentsel yaşam kalitesini iyileştirmenin diğer yönlerinde çok düşük bir başarı düzeyinde kaldı.

Barselona ise, Smart City 3.0 stratejisiyle çıtayı yükselttiği için teknoloji ve hümanizm arasında bir denge yaratmanın daha başarılı örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Buradaki kritik nokta dünyadaki diğer bazı belediyelerin teşvik ettiği oldukça tartışmalı “veri toplama yöntemleri”nden ziyade vatandaşların alanını güçlendirmeye ağırlık vermektir.

Akıllı Şehirler İçin 4 Strateji

En büyük küresel mimari, tasarım ve planlama firmalarından biri olan Gensler’e bağlı bir araştırma ekibi akıllı şehirler tasarlamak için yönergeler geliştirmeye yoğun bir şekilde katılıyor.

Onların odak noktası, bir birey ölçeğinde yaşayanlar için şehir merkezlerini iyileştirmeye odaklanarak teknolojilerin ilerlemesi oldu.

Ekibin araştırmaları sonucunda teknolojiyi şehir yönetimiyle insan haklarına, sivil doğaya ve halkın cebine saygı duyacak şekilde entegre etmek için gereken unsurlar ortaya çıkarıldı. Firmanın yakın tarihli bir yayınında, Gensler’in Küresel Yaratıcı Dijital Deneyimler Lideri Hans Neubert:

“Akıllı şehir teknolojileri yakında hiçbir yere gitmeyecek. Erken deneyler bize bir şey öğrettiyse, bu teknolojilerin önceden belirlenmiş ve gerekli olan amaçlara yönlendirilmesi gerekir. Şehir vatandaşı onlardan somut bir yarar elde etmeli. Başka bir deyişle, akıllı şehirlerin insanlaştırılması gerekiyor.” Deneyimli uzman, akıllı şehirlerin kendilerinde yaşayanlara fayda sağlaması için uygulanabilecek dört stratejiyi açıklamaya devam ediyor:

• Akıllı park etme ve akıllı trafik sinyallerinin uygulanmasıyla işe gidiş geliş saatinde günde 15-30 dakikanın azaltılması
• Teletıp yeteneklerini artırarak ve gerçek zamanlı hava kalitesi bilgisi sağlayarak hastalığı % 8-15 azaltmak
• Gerçek zamanlı suç haritalama ve tahmini polislik stratejileriyle suçu % 30-40 azaltma
• Bina otomasyonu ve dinamik elektrik fiyatlandırması ile emisyonları % 10-15 azaltmak

Gelecek Nesiller İçin Yeni Bir Akıllı Şehir Modeli

Neubert’e göre, “Doğru yapıldığında, akıllı şehir teknolojileri vatandaş ve şehir arasında iki yönlü bir diyalog için bir platform sağlayabilir. Mimarlar bunun pratikte nasıl sınırlı bir ölçekte çalışabileceğini göstermek konusunda eşsiz bir konumdadır.” Bu çağda, dünya nüfusunun çoğunun kentsel alanlarda yaşadığı düşünüldüğünde, mimarlar gelecek nesiller için bu modeli geliştirme çağrısına cevap vermeli ve çalışmalı.

*Kaynak: “Smart Cities Paving the Way to a Smart Future”, ArchDaily