Yüksek güç ve enerji gerektiren cihazların yanında, düşük akımlar ile çalışan cihazlar, kullanım yerine uygun tasarlanmış zayıf akım kabloları aracılığı ile işlevlerini yerine getirirler. Enerji, kontrol, haberleşme ve bilgi iletimi sağlamada kullanılan bu “zayıf akım kabloları”, kullanım alanlarına göre farklı bazı malzemelerden üretilmiştir.

Bu farklılıklar, kabloların kullanılacakları yerlerde cihazların ve sistemin tehlike anında bile güvenli bir şekilde fonksiyonlarını yerine getirecek şekilde kablo bütünlüğü tasarlanmaktadır.

Kabloların iletken malzemesi temel olarak elektrolitik bakır ve alaşımlarıdır. Ancak izolasyon ve kılıf malzemeleri çok çeşitlilik gösterirler. Bu çeşitlilik kullanılacak alanların farklılıklar göstermesinden kaynaklanmaktadır.

İç, dış ortam olması, soğuğa, sıcağa, petrol türevlerine, organik çözücülere, UV, radyasyon, nem, tuz, asit,baz gibi çevresel faktörlere maruz kalma, düşük, yüksek güvenlik, mekanik gerilme faktörleri, yangın riski ve yangının etkisi, çalışma frekansı ve gerilimi de yine yalıtım malzemelerinin belirlenmesinde etkili rol oynar.

Genellikle kablolar PVC, HFFR gibi termoplastik malzemeler, XLPE XLPO gibi termoset, çapraz bağlı polimerler ile silikon kauçuk gibi çapraz bağlı elastomerler ile yalıtılmaktadır.

Bu malzemeler, sıcaklığa, neme, yağa, yakıta dayanımlarına, mekanik özelliklerine (kopma ve yırtılma dayanımları), esnekliğe, yangına dayanıklılıklarına ve yangın esnasındaki duman ve zehirli gaz üretimlerine göre sınıflandırılırlar.

• Yangın riski olmayan yerlerde PVC malzemeler tercih edilir.
• Yüksek yangın riski olan yerlerde ve insanların yoğun olarak bulunduğu mekânlarda yüksek sıcaklığa ve aleve dayanıklı özel silikon yalıtım malzemeleri kullanılmaktadır.
• Orta riskli yerlerde ise halojen içermeyen, düşük duman yoğunluklu ve alev geciktiricili özellikli LSZH-FR izolasyon malzemeleri ile üretilen Zayıf akım kabloları kullanılmaktadır.

LSZH-FR Zayıf Akım Kabloları

“LSZH-FR” kısaltması, Low Smoke Zore Halogen Flame Retardant ifadesindeki kelimelerin baş harflerinden oluşur ve halojenden arındırılmış düşük duman yoğunluklu “alev yürütmeyen kablolar” tanımlanır.

LSZH-FR zayıf akım kabloları halojenden arındırılmış olduğundan, yangın anında zehirli duman yaymayacak şekilde üretilmiştir. Bu özelliğinden dolayı yanma esnasından ortama yayılan duman yoğunluğu ve insan sağlığına zararlı zehirli gazların miktarı insan sağlığı için tehlikeli olmayan seviyenin çok altında tutulur. Bu seviyeler uluslararası standartlarca belirlenmiş limitler içerisinde olmalıdır.

Kaliteli bir LSZH-FR kablosu, belli bir noktadan sonra kendiliğinden sönecektir. Bu özelliğinden dolayı kablo kaynaklı yangının yayılmasına da engel olacaktır. Kılıf malzemesinde bulunan bu özellik sayesinde gaz ve duman kaynaklı oluşabilecek ölümlerinde önüne geçilmiş olacaktır.

Yangın kaynaklı ölümlerin büyük çoğunluğu yanarak ölmekten çok yangın esnasında oluşan duman ve zehirli gazlar nedeni ile yaşanan zehirlenme sonucu ölümler olduğu görülmektedir.

Yangına dayanıklı (Fire Resistant) tipleri ise, ilgili standartlarınca belirlenmiş devre bütünlüğü testlerindeki performanslarına göre sınıflandırılmaktadır.

FE 180 ve PH 30..120 şeklinde tanımlanan FE 180 ifadesi, kablonun EN 60331-21 standardında tanımlanan yangın şartlarında kablonun devre bütünlüğü testinde 180 dakika boyunca akım sürekliliğini sağladığını göstermektedir.

PH 30..120 ifadesi ise, EN 50200 standardında belirtilen yangın şartlarında kablonun, darbeli düzenekte gerçekleştirilen devre bütünlüğü testindeki performansını belirtmektedir. Bu teste dayanım süresi PH ifadesinden sonraki sayı ile tanımlanmaktadır. PH 15(15 dk.), PH 30 (30 dk.), PH 60(60 dk.), PH 90(90 dk.) ve PH 120(120 dk.) şeklinde sınıflandırılmaktadır.

Yangına dayanıklı izolasyon malzemesi, yangın esnasında kablonun işlevini sürdürmesini sağlamaktadır. Bu işlevler, yangın oluştuğu anda uyaran, müdahale ve güvenli tahliyenin gerçekleştirilmesini sağlayan yangın alarm sistemlerinin çalışması olduğu için hayati önem taşırlar.

Yangın esnasında kılıf ve izolasyon malzemesinin eriyerek, yanan damlama yapması, önemli kriterlerden birisidir. Yanan damlama yapan kablo, yangının kablo vasıtası ile başka noktalara yayılmasına neden olur.

Silikon malzeme, damlama konusunda en başarılı opsiyondur ve yangın esnasında çok yüksek sıcaklıklarda seramikleşerek devre bütünlüğünü korur, kesinlikle yanan damlama yapmaz ve kablonun işlevini gerçekleştirmesine olanak sağlar.

Bu üç konu bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Kablo güvenliği alanında taviz vermeyen Başoğlu Kablo yüksek güvenlikli kablo çeşitleri ile kullanıcılarına katkı sağlamaktadır.

LSZH-FR Zayıf akım sinyal ve kontrol kabloları nerelerde kullanılır?

1. Yangın alarm sistemlerinde,
2. Hırsız alarm sistemlerinde,
3. Sesli, ışıklı, görüntülü uyarı, ikaz, anons ve alarm sistemlerinde,
4. CCTV ve Güvenlik sistemlerinde,
5. Kapı zili sistemlerinde,
6. Hemşire çağrı sistemlerinde,
7. Sesli ve Görüntülü akıllı ev iletişim sistemlerinde,
8. Endüstriyel alanlardaki makine ve cihazların veri ve kontrol sistemlerinde,
9. Kontrollü geçiş sistemlerinde,
10. Asansör, yürüyen merdiven ve acil tahliye sistemlerinde,

Kısaca tehlike anında veya çalışma şartları dışına çıkmış bir sitemin ikaz, bilgi akışı ve kontrol edilmesini gerektiren bütün alanlarında LSZH-FR zayıf akım sinyal ve kontrol kablolarını kullanılmaktadır

LSZH-FR Zayıf akım haberleşme ve bilgi iletişim kabloları nerelerde kullanılır?

7. Kompozit kablo aracılığı ile projektör ve konsollarda,
8. DisplayPort kablosu aracılığı ile bilgisayar monitörlerinde,
9. Koaksiyel kablo aracılığı ile TV/Uydu/CCTV/Network ve internet sistemlerinde,
10. DVI kablo aracılığı ile monitör, projektör sistemleri veri bağlantılarında,
11. HDMI kablo aracılığı ile monitör, projektör sistemleri veri bağlantılarında,
12. Mini fiş kablolar aracılığı ile analog kulaklık, mikrofon ve hoparlör ses sistemlerinde,
13. PS / 2 kablolar aracılığı ile klavye, fare joystick kullanımlarında veriye ulaşma ve veriyi aktarma şeklinde kullanılmaktadır.

LSZH Zayıf akım sinyal ve veri kabloları yangın geciktirici özelliği sayesinde, orta güvenlik önlemi gerektiren kapalı iç ve açık dış ortamlarda yaygın olarak kullanımda olan kablolar sınıfındadır.

Hangi ortam ve cihazda hangi zayıf akım kablolarının kullanılması konusunda üreticiler kadar tüketicilerin de bilgi sahibi olması sistemlerden maksimum fayda sağlamaya katkı sağlayacaktır.

Kabloların sağlıklı çalışması bulundukları ortamdaki dış olumsuz etkilere karşı dayanıklılıklarına bağlıdır. Bina içerisinde kullanılan kablo ile bina dışarısında kullanılan kablo kaplamaları şartların ağırlığına göre farklılıklar gösterecektir.

Teknik bilgileri konusunda çok kapsamlı bilgi kullanıcılar için gerekli olmasa da belli başlı konularda bilgi sahibi olmaları hem kullanıcının hem de satıcının işini kolaylaştıracaktır.

Kablo temini yapılırken kullanılacak alanın bilgileri ürün satıcılarına kapsamlı olarak anlatılmalı ona göre en uygun ürün tercih edilmelidir.  Alınan kablolarda darbe, yıpranma, soyulma, çatlaklık, gibi kusurların olmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Kaliteli ve doğru kablo seçim yapmak uzun dönem boyunca yüksek faydayı sağlayacaktır.

LSZH Zayıf akım sinyal ve veri kablosu kablo seçiminde dikkat edilmesi gerekenler.

Bütün kablolarda olduğu gibi LSZH zayıf akım sinyal ve veri kablolar için de kesit seçimi ve iletkenlik değeri önemlidir. Kullanılacak alan ve sisteme göre en uygun kesit, iletkenlik ve damar sayısının belirlenmesi konusunda dikkat etmek gerekir. Bu uygunluklar sağlanamadığı takdirde sorunlarla karşılaşmanız muhtemeldir. Kesitin uygun olması iletkenliğin uygun olduğu anlamına gelmez. İletken bakırın metal kompozisyonu uygun olmalıdır. Esas olan iletkenliktir.

Sinyal ve veri kablolarında kablonun kesit ve iletkenliğe ek olarak, karakteristik empedansı, kapasitansı, damarlar arası empedans ve konumları, kablo minimum büküm çapı, çalışma frekansı, sinyal ve veri zayıflama oranı, yüksek frekanstaki izolasyon direnci, uluslararası ve milli standartlara uyumluluğu da çok önemlidir.

Ayrıca kullanılacak ortamın Elektromanyetik girişimleri (EMI) de değerlendirerek Elektromanyetik uyumluluğun (EMC) sağlanacağı ekranlı kablo tipleri doğru değerlendirilmelidir. Ekranlama alüminyum veya bakır folyo ve örgü ile sağlanır. Örgünün kapalılık oranı uyumluluk için önemli faktörlerden birisidir.

Gelişen teknolojik imkanlar her geçen gün çoğalarak hayatlarımızı kolaylaştırmak adına yeni yeni hizmetler sunarken, bu hizmetlerden faydalanmamıza aracılık eden kablolar da her geçen gün kendini geliştirip yenileyerek en kaliteli ve güvenilir malzemeler ile kendini yenilemektedir.

Teknik hizmetlere verdikleri katkı yanında kullanıcıların sağlık ve güvenliğini korumak adına kablo kaynaklı oluşabilecek olumsuzluklar yaşanmaması için kalite standartlarına uygun kablolar ile Başoğlu Kablo, kullanıcıların elektrik malzemeleri ve kablolardan en yüksek teknik ve güvenlik faydasını sağlamaları için çalışıyor. Teknik imkanların konforuna ek olarak kullanıcı güvenliğine önem vererek hizmet sunmaktadır.

Belli kablo gruplarının tavanda ya da duvar üzerinde bir arada güvenli şekilde taşınmasını sağlayan sisteme kablo tavası denir. Kablo tavası ülkemizde genellikle galvanizle kaplanmış sacdan yapılmış malzemelerden üretilmektedir.

Kablo tavası işlevi bakımından basit ama çok önemlidir. Belli ağırlıktaki kablo gruplarının hem güvenlikli hem de estetik olması kablo tavası kullanımı ile mümkün olmaktadır. Kablo tavaları aynı zamanda çok sayıda kablonun oluşturduğu işlevsel zorluğu ve görüntü kirliliğini de ortadan kaldırmaktadır.

Bu yazıda, kablo tavası üretimi, kullanım alanları, özellikleri ve çeşitleri hakkında detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

Kablo Tavası Nasıl Üretilir?

Kablo tavaları galvaniz profillerinin bükülmesi ile şekillendirilir. Her çeşit kablo irili ufaklı bir arada gruplanıp yerleştirildikten sonra hava sirkülasyonun sağlanması için belli aralıklarla delik açılarak kabloların neme maruz kalmaması sağlanır. Tavanlara özel tavan askıları ile asılır.

Kablo tavalarının belli standartları vardır. Bunlar kısaca galvanizin et kalınlığı, taşıma gücü, ısıya ve dış etkilere karşı direnci gibi önemli özelliklere sahip olmalıdır. Kablo tavaları içinde yüksek ve düşük akımları taşıyan kablolar birlikte yer alacak ise kablo ayırma işlevi gören seperatörler konulur.

Kablo tavası kullanılan yerlerde zayıf akım kablolarının ve kuvvetli akım kablolarının taşınmasında faklılıklar görülür. Şayet kuvvetli akım ve zayıf akım kabloları aynı kablo tavası içinde dağıtılacaksa aralarına kablo ayırıcı malzeme kullanılmalıdır.

Bununla birlikte, kablo lekillerine ya da dönüş noktalarına da kablo tavası içinde dönüş sağlayacak parçalar bulunur. Bir kablo tavasında kablolar demlendikten sonra %30 rezerv boşluğu  bırakılması gereklidir. Bunun nedeni kabloların güvenli bir açı altında kalarak manyetik alan etkilerinde olabildiğince korunmasını sağlamaktır.

Kablo Tavası Hangi Alanlarda Kullanılır?

Kablo tavası başta elektrik olmak üzere birçok sektörde aktif olarak kullanılmaktadır, çünkü kablonun kullanıldığı her alanda avantaj getirir.  Kablo tavası yalnızca bir taşıma sistemi değildir. Aynı zamanda acil durumlarda kabloların çalışmasını sürdürmeye yarayan bir sistemdir. Böylece, yangın gibi durumlarda kablolar fonksiyonlarını aynen devam ettirebilir.

Elektrik ve elektronik sektöründe kabloların kalitesi ve döşenmesi oldukça hayati önemde teknik bir konudur. Elektrik sistemi demek bir anlamda “kablo montajı ve taşınma işidir” denilebilir. Kabloların kalitesi ve gerektiği gibi döşenmesinin yanında onların güvenli ve özenli bir şekilde taşımak da en az o kadar önemlidir.

Taşırken kullanılacak malzemelerin kalitesi ve güvenlikli olması bu iş alanının standartlarının çok önemli ve çok çeşitli olduğunu ortaya koymaktadır. Belirlenmiş standartların dışında taşınan bir kablo kümesi tüm sistemi alt üst edebilecek sorunlara yol açacağı için taşıma işinin kaliteli malzeme ile yapılması gerekmektedir.

Galvanizli Kablo Tavası Özellikleri

Kablo tavası tabanında açılmış delikler sıradan düz tipte değil, bombeli yapıdadır. Söz konusu bombeli delikler kablo tavalarını güçlendirecek ve onlara direnç kazandıracak biçimde olup içten dışa doğru formlandırılmışlardır. Formlu yapıdaki kablo tavası yapıya daha az yük bildirerek sistemlerinin ömrünü  uzatır. Kolay şekil alabilen çelikten üretildiklerindem imalata uygundurlar.

Kablo tavası üretiminde delikli saç kullanılmasının amacı kablo tavası içinde geçen kabloların havalandırılmasını sağlamaktır. Ancak galvaniz yapılı kablo tavası bazı dezavantajlara da sahiptir. Galvanizden yapılan kablo tavaları genellikle neme ve suya dayanıklılığı olmadığı için belli bir zaman taşıma yaptıktan sonra korozyona uğrar ve işlevselliğini yitirirler. Bunun önlemini almak maalesef mümkün değildir. Tekrar yenileme işlemini yapmak zorunluluğu ortaya çıkar.

Galvanizli kablo tavalarının diğer bir dezavantajı yangın gibi durumlarda ısıya olan dayanıklılıklarının yüksek düzeyde olmaması sorunudur. Galvaniz ısıya kısa bir zaman aralığında dayanabilme özelliği vardır.

Yarım saate kadar yüksek ısılara dayandıktan sonra özelliğini kaybeder ve tavanın içindeki kablo grupları erimeye ve hatta yangının daha da büyümesine neden olur. Bütün bu dezavantajları çok hayati sorunlara neden olabilmektedir.

Artık teknolojinin gelişmesi elektrik sektöründe de yeni ürünler meydana getirmektedir. Özellikle kompozit malzemeden üretilen kompozit kablo tavası bütün bu sorunları en aza indirmiştir.

Kompozit Kablo Tavasının Avantajları

Kompozit malzeme, farklı özelliklere sahip iki farklı malzemelerin belli işlemlerden sonra bir araya getirilerek dayanıklı, kullanışlı, hafif ve iletken bir malzeme ortaya çıkarılmasına denir.

Elektrik sektöründe kullanıldığı gibi sanayinin hemen hemen bütün alanlarında kompozit malzemeler kullanılmaktadır. Elektrik sektöründe kompozit kablo tavası imalatında kullanılması hem iş gücünü azaltmış hem de ekonomik bir fazlalık sağlamıştır.

Kullanılması ve uygulanması çok kolay bir malzeme olduğu için artık kompozit kablo tavası kablo taşımada kullanılabilen en güvenilir malzeme olarak görülmektedir.

Galvaniz kablo tavaları neme maruz kaldıkların çürümeye, ısıya maruz kaldıklarında erimeye meyilli oldukları için uzun ömürlü olamayabilir. Kompozit kablo tavası uygulama rahatlığı hafifliği, taşıma gücünün daha fazla olması ve en önemlisi de çok yüksek ısılardan fiziki bütünlüklerini koruyabilmesi açısından özellikle Avrupa ve Amerika piyasalarında çokça tercih edilmektedir.

Kompozit malzeme yapısı gereği uzun ömürlüdür. İşçilik uygulaması diğer malzemelerden daha kolay olması ve en önemlisi yangın gibi durumlarda kablo gruplarını çok yüksek ısılara karşı koruyabilmesi bu alanda kullanılan tek malzeme olmasını sağlamıştır.

Uzun ömürlü olması otomotivden savunma sanayisine, uzay araçlarının yapılmasından zırhlı dayanıklı malzemelerin yapılmasına kadar bütün alanlarda tanınan ve çok kullanılan bir malzeme türüdür. Elektrik ve elektronik alanında da bu özelliklerinden dolayı tercih edilmektedir.

Kompozit malzeme sadece kablo tavasında kullanılmaz. Kablo imalatından diğer bütün ürünlere kadar kompozit malzeme kullanım alanları çok geniştir. İmalat sektörü artık ihtiyacı olan kompozit malzeme çeşitlerini üretebilecek birikime sahip duruma gelmesi sektörün geleceği açısından çok önemlidir.

Gıda sektöründe dahi kullanılan bir malzemeyi ağır sanayide ve tüm sektörlerde çeşitlilik arz ederek kullanmak ürünlerin daha uzun ömürlü olmasını sağlamaktadır. Kompozit bu anlamda çok önemli bir malzemedir. Elektrik sektörünün ihtiyaç duyduğu hemen hemen bütün ürünlerde kullanılabilmesi milli ekonomiye de sayısız fayda sağlamaktadır.

Kompozit kablo tavası da son zamanlarda artık ülkemizde üretilmeye başlanmış stratejik bir ürün olarak göze çarpmaktadır. Daha uzun ömürlü, daha güvenli ve daha estetik seçenekleri ile kompozit kablo tavası elektrik sektöründe dikkat çeken bir gelişme olarak kayda geçmiştir.

Kablo Yapısı

Kablo yapıları, özel kablolar dışında genel olarak başlıca iki kısımdan oluşur: iletken
kısım ve yalıtkan kısım

1. İletken kısım: Elektrik enerjisini iletmeye yarayan, bir veya birden fazla telden
   meydana gelen ve yalıtılmamış olan tel veya tel demetidir . İletkenler için kullanılan
   en yaygın maddeler bakır ve alüminyumdur.
2. Yalıtkan kısım: İletkeni elektriksel olarak yalıtan maddedir. Yalıtkanlar için
   kullanılan en yaygın maddeler termoplastik yalıtkanlar (PVC, PET), lastikler ve kâğıtlardır.

Teller ve kablolar evlerimizde elektrik sağlamada ve karanlığı hayatımızdan uzak tutmada çok önemli bir rol oynamaktadırlar. Bugün kabloların olmadığı bir dünyayı hayal edilebilir fakat biraz beklememiz lazım :).

Türkiye kablo üretici firmalarına sayfamızın sonundan ulaşabilirsiniz.

Teller ve kablolar olmadan, ışık olmayacak ve geceleri herhangi bir iş yapamayacaksınız. Ayrıca, buzdolabı, çamaşır makinesi, mikrodalga gibi hayatınızı kolay ve konforlu hale getiren elektronik ekipmanlarınızın hiçbiri kablo ve teller olmadan çalışmaz ve hayatınız gerçekten zorlaşır.

Kullanıcılar internette genellikle kablo hakkında kablo fiyatları ve elektrik kablo fiyatları gibi aramaları sık yapmaktadır. Fiyatın yanı sıra kalite de kabloda oldukça hayati düzeyde öneme sahiptir.

Kablo Nedir ?

Teller ve kablolar hayatımızın günlük rutini açısından çok önemlidir.  Bununla birlikte, teller ve kablolar hayatımızda önemli bir rol oynamaktadır, ancak bunları bilen sadece birkaç kişi vardır. İnsanların çoğu teller ve kablolar arasındaki farkı bile bilmez.

Evinizde elektrik bağlantısı yapmak için tel ve kablo satın almak üzereyseniz, bunlar hakkında bazı temel fikirlere sahip olmanız önemlidir.

Çoğu zaman, tel ve kablo terimleri aynı şeyi tanımlamak için kullanılır, ancak aslında oldukça farklıdırlar. Tel tek bir elektrik iletkendir, kablo ise kılıf içinde sarılmış bir grup teldir. Elektrik bağlamında, kablolar (teller gibi) elektrik akımlarını taşımak için kullanılır.

Kablo nasıl yapılır konulu videoya aşşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz..

Kaliteli Kablo Nasıl Anlaşılır?

İster iç ortamlarda isterse dış ortamlarda olsun, uygun tel ve kablo montajı düzgün bir elektrik beslemesi sağlamak ve elektrik denetimlerini geçmek açısından çok önemlidir. Her kablo ve kablonun sigorta kutusundan prizlere, armatürlere ve cihazlara dikkatlice takılması gerekir.

Tel ve kablo birbirinden farklıdır. Kablolar tek filamentten oluşur, kablo ise kılıfla kaplı iki veya daha fazla telden oluşur. İster iç mekân ister dış mekan olsun, düzgün bir elektrik kaynağına sahip olmak istiyorsanız uygun bir telin seçimi ve montajı önemlidir.

Kablolar renk, uygulama ve etiket bilgileri bazında kategorize edilebilirler. Telin kapağında yazılı bilgiler, ev için doğru telin seçimi için gereken her şeyi bize gösterir. Gelin elektrik tellerini birbirinden ayırt etmenize yardımcı olacak bazı özellikleri tartışalım.

Kablo Boyutu: Genellikle üç boyut tel vardır. Bunlar 10, 12 ve 14’tür. Yüksek rakam daha kalın bir tel anlamına gelir. Daha düşük rakam ise daha ince bir tel anlamına gelir. Kabloların boyutu akımı taşıma kapasitesini etkiler.

Kablo Yazısı: Telin üzerinde THHN, THWN, THW ve XHHN yazılıdır. Bu harfler bize belirli tellerin ana yalıtım türlerini anlatır.

Kablo Renkleri Nedir, Ne Anlama Gelir ?

Kablo Rengi: Teller piyasada çeşitli renk kodlarında mevcuttur ve her renk farklı amaçlara hizmet eder.

• Siyah kablo: elektrik anahtarı ve anahtar priz
• Kırmızı kablo: iki kablolu duman detektörü arasında bağlantı kurmak için
• Mavi ve Sarı kablo: 3-4 yollu anahtar uygulaması için kanalda ve elektrikli ev aletlerini kontrol etmek için anahtar ayaklarında kullanılır
• Beyaz kablo: Nötr
• Yeşil ve Çıplak Bakır kablo: Topraklama için – topraklama kablosu

Kablo Telleri Çeşitleri

 Piyasada çeşitli tel tipleri bulunmaktadır. Bunlar aşağıdaki gibidir:

1. Tripleks Teller
2. Ana Besleme Telleri
3. Pano Besleme Telleri
4. Metalik Olmayan Kılıflı Teller
5. Tek Telli Teller

Aşşağıdaki videoda yangına dayanıklı kablo testini izleyebilirsiniz

Kablo Çeşitleri, Kablo Türleri

N-Kablolar

N Kablolar normal ve hafif işletme şartlarına uygun sabit tesislerde kullanılan kablolardır.
Genellikle bir işletmenin arızasız hâlinde, sürekli olarak uygulanan işletme gerilimi kablo anma geriliminden en çok % 15 büyük olabilir. Buna göre üç fazlı alternatif akım tesislerinde fazlar arası gerilim, kablo anma geriliminin 1,15 katını aşmamalıdır.

Simetrik gerilim dağılımlı (arızasız) bir fazlı alternatif akım tesisleri ile doğru akım tesislerinde işletme gerilimi, kablo anma geriliminin 1,15 katından büyük olmamalıdır.

Topraklanmış bir fazlı alternatif akım ve doğru akım tesislerinde toprağa karşı olan işletme gerilimi, kablo anma geriliminin 0,66 katından daha büyük olmamalıdır.

Yalıtkan kılıfı lastikten yapılmış olan ve lastiği iletkene değen kablolarda, karşılıklı kimyasal etkileşmeyi önlemek için iletkenler kalaylanmalı ve lastik yalıtkan kılıfla iletkenin birbirine değmesi, boyalı bir film veya eşdeğer bir tabaka ile tümüyle önlenmelidir.

Çok telli iletkenler burularak sarılmış olmalı ve tel anma çapları, birbirine eşit olmalıdır. Burularak sarılmış olan iletkenlerin üzerleri düzgün olmalı, keskin köşeler ve dışarı fırlamış teller bulunmamalıdır.

Y-Kablolar

Ağır işletme şartlarına dayanıklı ve sabit tesislerde kullanılan kablolardır. Y-Kablolar enerji kablosu ya da sinyal kablosu olarak kullanılabildikleri gibi aynı kablo üzerinde enerji ve sinyal için ayrı ayrı damarlar da bulunabilir.

İletken malzeme olarak bakır ve alüminyum, yalıtkan malzeme olarak da lastik ya da termoplastik maddeler kullanılır. 0,6 kV gerilimli kablolarda, daire biçimli som telli alüminyum iletkenler kullanılır.

3,5 kV (3,5 kV dahil) gerilimli kablolarda, çok telli daire dilimi biçimli bakır veya alüminyum iletkenler kullanılır. 5,8 kV. (5,8 kV dâhil) gerilimli kablolarda, çok telli daire kesitli bakır veya alüminyum iletken kullanılabilir.

Damar sayısı dörtten çok olan enerji kabloları sadece 0,6 kV için yapılır ve damar kesitleri birbirine eşittir. 5,8 kV gerilimli termoplastik kablolarda, damar iletkeninin ve yalıtkan kılıfın üzerinde birer yarı iletken kılıf bulunur.

Çok damarlı kablolarda, kablonun her üç faz damarı başına, bir düşük kesitli iletken bulunabilir. Bu düşük kesitli iletken damarlarla birlikte burulmuş veya ortak üzerine konsantrik olarak yerleştirilmiş olabilir.

F-Kablolar

Normal ve hafif işletme şartlarına uygun, hareketli elektrik cihazlarında kullanılan, bükülgen kablolardır . F-Kablolar yer altına, sıva altına döşenmemelidir. İşletmenin arızasız hâlinde sürekli olarak uygulanan işletme gerilimi, kablo anma geriliminden en çok % 15 büyük olabilir.

Buna göre simetrik gerilim dağılımlı (arızasız) alternatif akım tesisleri ile doğru akım tesislerinde, işletme gerilimi kablo anma geriliminin 1,15 katından daha büyük olmamalıdır.

Topraklanmış olan bir fazlı alternatif akım ve doğru akım tesislerinde toprağa karşı olan işletme gerilimi, kablo anma geriliminin 0,66 katından büyük olmamalıdır.

F-Kabloların damar iletkenleri bakırdan yapılmalıdır. Lastik yalıtkan ya da termoplastik yalıtkan olmak üzere iki çeşit yalıtkan malzeme kullanılabilir.

Yalıtkan kılıfı lastikten yapılmış olan ve lastiği iletkene değen kablolarda karşılıklı kimyasal etkilemeyi önlemek için iletkenler kalaylanmalı veya lastik yalıtkan kılıfla iletkenin birbirine değmesi, boyalı bir film veya eşdeğer bir tabaka ile tüm olarak engellenmelidir.

Tıpkı teller gibi kablolarda renk, uygulama ve tiplere göre sınıflandırılırlar.

Günümüzde piyasada çok sayıda kablo bulunmaktadır. Bunlar farklı uygulamalar için kullanılırlar.

1. Metalik Olmayan Kılıflı Kablo
2. Yeraltı Besleme Kablosu
3. Metalik Kılıflı Kablo
4. Çok İletkenli Kablo
5. Koaksiyel kablo
6. Ekransız Bükümlü Çift Kablo
7. Şerit kablo
8. Doğrudan Gömülü Kablo
9. Çift Uçlu Kablo
10. İkiz Eksenel Kablo
11. Eşleştirilmiş Kablo

Kablo Renk Kodu

Kablolardaki renk kodlaması bize nötr, aktif veya toprak iletkeni olup olmadığını söyler. Farklı ülkeler farklı renk kodlarına sahiptirler. Bu nedenle, eviniz için çevrimiçi veya çevrimdışı tel veya kablo satın almadan önce, bölgenizde hangi kablo renk kodlamasının geçerli olduğunu bilmelisiniz.

Boyut

Kablo boyutlandırma, kablodaki ayrı tellerin ölçülmesi anlamına gelir. 10/3 boyut, 10’luk kablo içinde 3 telin var olduğu anlamına gelir.

Kablo Kanalı

Elektrik tesisatı döşenirken sıva üzerinde elektriğin iletimini sağlamak için kullanılan kanal sistemlerine kablo kanalı denir. Kabloların izolasyonları sağlanmış biçimde güvenli bir biçimde döşenmesini sağlamak açısından kablo kanalları önemlidirler.

Kablo kanalları çeşitli renklerde ve farklı boyutlarda bulunabilmektedirler. Kablo kanalı genellikle tavan vaya duvarlara monte edilir. Bina içindeki kablolar bahse konusu kanalların içinden istenilen bölgeye çekilirler.

Bakır, metal ve PVC kablo kanalları mevcut olsa da günümüzde en çok tercih edilen kablo kanalları PVC kanallardır. Zira, PVC kablo kanalları korozyona karşı sağlamdırlar, kısa devre söz konusu olmaz ve hafiftirler.

Ayrıca bu kanalları taşımak ve monte etmek de kolaydır. Bunların yanında dekoratif açıdan da daha şık bir görünüm sağlarlar.

Kablo kanalı seçerken dikkate alınması gereken birtakım hususlar mevcuttur.

Öncelikle kablo taşıyıcı sistemine ait özellikler iyi bilinmelidir. Ayrıca kablonun döşeneceği yer iyice incelenmelidir.

Bu inceleme neticesinde kablo ağırlığı hesaplaması yapılmalı ve hesaplanan bu değer üzerinden yükü taşıyabilecek kanal genişliği ve kenar yükseklikleri ve desteklerin arasındaki mesafe bulunmalıdır.

Ayrıca kablo döşenecek yerin korozif etkilere maruz olup olmadığı da belirlenmelidir. Korozif etkilerin yanı sıra mahal ısısı da önemli bir faktör olarak göz önünde bulundurulmalıdır.

Elektrik Kablosu

Elektrik kablosu, iki veya daha fazla cihazı bağlamak için kullanılırlar ve elektrik sinyallerinin veya gücün bir cihazdan diğerine aktarılmasını sağlarlar.

Kablolar çok çeşitli amaçlar için kullanılırlar. Kablolar, güç ve sinyal devreleri için elektronik cihazlarda yaygın olarak kullanılmaktadırlar.

Uzun mesafeli iletişim denizaltı kabloları üzerinden gerçekleşir. Güç kabloları, özellikle yüksek voltajlı kablo kullanılarak, alternatif ve doğru akım gücünün toplu iletimi için kullanılır. Elektrik kabloları binalara kalıcı olarak monte edilen aydınlatma, güç ve kontrol devreleri için bina kablolarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Gereken tüm devre iletkenleri bir seferde bir kabloya monte edilebildiğinden, kurulum emeği diğer bazı kablolama yöntemlerine kıyasla kayda değerdir.

Fiziksel olarak, bir elektrik kablosu, kendi izolasyonları ve isteğe bağlı ekranları, ayrı kaplama, montaj koruması ve koruyucu kaplama içeren bir veya daha fazla iletkenden oluşan bir tertibattır.

Elektrik kabloları teller bükülerek daha esnek hale getirilebilir. Bu işlemde, daha küçük ayrı teller, benzer boyuttaki katı tellerden daha esnek olan daha büyük teller üretmek için birlikte bükülür veya örülür.

Konsantrik bükmeden önce küçük telleri demetlemek esneklik sağlar. Bir kablodaki bakır teller çıplak olabilir veya başka bir metalin ince bir tabakası, çoğunlukla kalay, bazen altın, gümüş veya başka bir malzeme ile kaplanabilir.

Kalay, altın ve gümüş, tel ömrünü uzatan ve lehimlemeyi kolaylaştıran bakırdan daha az oksidasyona tabidir. Kalaylama, teller arasında yağlama sağlamak için de kullanılır. Kauçuk yalıtımın çıkarılmasına yardımcı olmak için kalaylama kullanılır.

Kablolar, kanal, kablo kanalları, kablo bağları veya kablo bağlama gibi önlemlerle güvenli bir şekilde bağlanabilir ve düzenlenebilirler. Kablo taşıyıcılar içindeki hareketli uygulamalarda kullanılan esnek kablolar, gerilim azaltıcı cihazlar veya kablo bağları kullanılarak sabitlenebilir.

Veri Kabloları

Veri kabloları, sunucular, kişisel bilgisayarlar ve diğer donanımlar gibi sistemler arasında bilgi iletmek için kullanılırlar.

Veri iletmek için kullanılan üç ana veri kablosu türü vardır: bükümlü çift, koaksiyel kablo ve fiber optik kablolar. Bu üç tip kablo farklı ortamlarda kullanılırlar. Bu veri kabloları, tanımlanabilir olmalarını sağlayan farklı özelliklere sahiptirler.

Veri kablosu çeşitleri şunlardır:

• AT – Erken klavyelerle kullanılır
• ATA – Sabit sürücüler ve disk sürücülerle kullanılır
• Cat 5 – Ağ kartlarıyla kullanılır
• Koaksiyel – TV ve projektörlerle kullanılır
• Kompozit – TV, projektör ve konsollarla kullanılır. RCA kabloları olarak da bilinir.
• DisplayPort – Bilgisayar monitörleriyle kullanılır
• DVI – Monitörler, projektörler ve diğer ekranlarla kullanılır
• eSATA – Harici sürücülerle kullanılır
• Firewire (IEEE-1394) – Dijital fotoğraf makineleri ve harici sürücülerle kullanılır
• HDMI – Monitörler, projektörler, DVD / Blu-ray oynatıcılar ve diğer ekranlarla kullanılır
• MIDI – Müzikal klavye ve diğer ekipmanlarla kullanılır
• Mini fiş – Kulaklıklar, mikrofonlar, hoparlörler ile kullanılır
• Molex – Bilgisayarınızın içinde kullanılan güç kablosu
• IDE / EIDE – Sabit sürücüler ve disk sürücülerle kullanılır
• Paralel – Yazıcılarda kullanılır
• PS / 2 – Klavye ve fare ile kullanılır
• S-Video – Projektörler, dijital kameralar ve diğer ekranlarla kullanılır
• S / PDIF – DVD ve surround ses ile kullanılır.
• SATA – Sabit sürücüler ve disk sürücülerle kullanılır
• SCSI – Sabit sürücüler, teyp sürücüler ve disk sürücülerle kullanılır
• Seri (RS-232) – Fare ve Modem ile kullanılır.
• Thunderbolt – Öncelikle Apple ekranları ve cihazlarıyla kullanılır
• USB – Klavye, fare, yazıcı, MP3 çalarlar ve diğer binlerce cihazla kullanılır
• VGA / SVGA – Monitörler ve projektörlerle kullanılır

Bükümlü Çift Kablolar

Bükümlü çift kablolar telefon ve bilgisayar ağlarında kullanılırlar. Çoğu kablo ağı, diğer kaynaklardan gelen sinyal bozulma miktarını ortadan kaldırmak için bir kaplamaya sahip bir tür veri kablosu olan blendajlı bükümlü çift kullanılarak bağlanır.

Bükümlü çift, adını kablo boyunca uzanan tellerdeki bükülmelerden alır. Kablolardaki kıvrımlar ayrıca veri iletişiminin sinyal bozulmasından korunmasına yardımcı olur. Bükümlü çift kablolamanın, sinyal bozulmadan önce ne kadar uzayabilecekleri konusunda bir sınırı vardır. Sinyal bozulmasından önce bükülmüş bir çift tel için ortalama uzunluk 100 metredir.

Koaksiyel Kablolar

Koaksiyel kablolar eski bilgisayar ağlarında kullanılır. Koaksiyel kabloların yerini, bilgisayar ağlarında standart olarak blendajlı bükümlü tel almıştır.

Koaksiyal kablolar hala televizyon iletişim verisi sağlamak için kablo ağlarında kullanılmaktadır. Koaksiyel kablo, verileri ileten bir iç çekirdek telli büyük, yuvarlak bir kablodur.

Çekirdeği, veri iletişim sinyalini korumak için bir yalıtkan ve zırh çevreler. Bu parçaların etrafı kasadır. Koaks kablolama için BNC konektörü adı verilen özel bir konektör gerekir. Bu ağ türünü kablolamak için bilgisayarlar için ağ kartları bu konektörlerle satın alınır.

Fiber Optik Kablolar

Hızlı veri bağlantıları için fiber optik kablo tercih edilen bir seçenektir. Fiber kablolar şirketler tarafından İnternet’e hızlı bağlantı sağlamak için kullanılırlar. Fiber optik kablolar, veri iletişimi için mekanik olarak ışık ve camı kullanırlar.

Fiber optik kablolar, kablonun cam parçaları nedeniyle çok kırılgandırlar. Fiber optik kablolar hafiftirler ve diğer iki veri kablosunun yaşadığı sinyal bozulma problemleri bunlarda ortaya çıkmaz. Ancak, fiber optik ağ iletişimi daha pahalıdır ve sinyali iletmek için özel ağ kartları ve donanımları gerekir.

Veri kablosu bir ağdaki en basit ve en ucuz ekipman parçası olsa da muhtemelen en önemli parçadır. Cihazlar arasında iyi ses ve veri kablosu bağlantıları olmadan, bilgisayar donanımınız ne kadar karmaşık veya harika olursa olsun işe yaramaz.

Ses ve veri kablolaması tüm işletmeler için kapsamlıdır ve stratejik açıdan önemlidir. Herhangi bir işletmeye ses ve veri kablolarının takılması, delme, kablo kesme ve jakları takmayı içerdiğinden büyük bir girişim gibi görünebilir, ancak sadece kabloları döşemekten daha fazlası vardır.

Ses ve veri kablolaması, bilgisayarınız, telefonunuz, yazıcınız veya faksınız gibi cihazlarınızın işyerinizde kullanılmasına izin veren teknoloji dünyası arasındaki bağlantıyı sağlar. Kablolama işleminin en başından itibaren doğru şekilde yapılması gerekir, aksi takdirde sorunlar ortaya çıkabilir. WiFi, dizüstü bilgisayarları ve cep telefonunuzu kullanmanıza yardımcı olduğu gibi, kablolama da bunun kablolu, daha hızlı ve daha güvenli bir sürümüdür.

Kablolama doğru yapılmazsa, parazit olabilir. Parazit bir ışıktan veya bükülmüş bir kablodan kaynaklanabilir veya yarıçap çok fazla bükülmüş ve kablodan ödün verilmiştir. Cihazlar hala çalışıyor olsalar da, çalışmaları gerektiği gibi çalışmıyorlardır.

Ağ Kabloları

Kablosuz teknolojilerindeki ilerlemelere rağmen, 21. yüzyılda birçok bilgisayar ağı, cihazların veri aktarımı için kullandıkları fiziksel ortam olarak hala kablolara güveniyor. Her biri belirli amaçlar için tasarlanmış çeşitli standart ağ kablosu türleri mevcut.

Yaygın olarak kullanılan ağ kabloları:

• Cat 5,
• Cat 5e,
• Cat 6,
• Cat 6a,
• Cat7

hepsi farklı performans seviyelerine sahiptir ve bu nedenle doğru uygulama için doğru kabloyu satın almak veya seçmek gerekir.

Bu ağ kabloları, ağ anahtarlarından ve ağ yönlendiricilerinden bilgisayarlara, sunuculara ve diğer ağ öğelerine kadar çeşitli ağ bileşenlerini birbirine bağlamak için kullanılır.

Çoğu ofis ve ev ortamında bağlantı için ağ kabloları, genel bir kablo içindeki bükülmüş tel çiftlerine dayanır.

Cat 5, Cat 6 ve Cat 7 hepsi bu biçimi kullanırlar. Kabloları birlikte bükmek, akımların dengelenmesini sağlar, yani bir kabloda akım bir yönde hareket eder ve akımın diğer tarafa geçtiği çiftin diğer kablosunda bükülmüş çiftin etrafındaki genel alanların iptal edilmesini sağlar. Bu şekilde, veriler gereksiz önlemlere gerek kalmadan hatırı sayılır uzunluklarda iletilebilir.

Kablo Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

İnsanlar uygun olmayan kablolamanın bir ağ üzerinde ne kadar etkisi olabileceğini genellikle fark etmezler.

Teknoloji sürekli olarak Cat5e’den Cat6, Cat6A, fiber ve benzerlerine evrimleşiyor ve bu, bir şirketin önceki kablo tesisatını değiştirmesini gerektiriyor Her kablonun bir spesifikasyonu bulunur. Spesifikasyon ne kadar yüksekse, kablo o kadar uzun süre dayanır ve bu kabloyla daha fazla şey yapabilirsiniz.

Şu anda, Cat6 ve Cat6A 1000 mbps’ye kadar veriyi destekleyebilen yeni standart haline gelmiştir. Ancak sizin için hangi kablonun doğru olduğunu bulmak için, şu anda değil, beş yıl içinde ihtiyaçlarınızın ne olacağını kendinize sormalısınız.

İşletmenizdeki kabloları sadece birkaç yıl sonra yeniden değiştirmek yerine, büyümeyi sağlamak için kabloları kullanmayı ve ağ kablolarınızın ömrünü uzatmayı seçin.

Ses ve veri kablolarının periyodik olarak incelenmesi ve kablolama özelliklerine göre test edilmesi gerekir. Özellikle sistemleriniz çalışır haldeyken, kablolarınızı bir profesyonelin test etmesini sağlamalısınız.

Bakım sağlayan profesyonellerin sertifikalı olduğundan ve sertifikalı uçtan uca çözümler kurabildiğinden emin olun. Ayrıca, kablonun özelliklerini karşıladığını gösteren test sonuçlarının çıktılarını da istemelisiniz.

Çoğu montajcı sadece kabloyu bağlar. Test etmek ise genellikle ekipmana büyük bir yatırım gerektirir. Bu nedenle genel elektrikçiler genellikle bu hizmeti sağlamazlar. Şirketin kurulum garantisi sunup sunmadığına bakmak da önemlidir. Bazı büyük işletmeler müşterilerine kurulumlarda 25 yıla kadar bir garanti sunarlar.

Testler her 8 ila 10 yılda bir yapılmalıdır, ancak ağ sorunları veya yenilemeler gibi önemli bir şey olursa, daha önce yapılmış olsa bile tekrar test icra ettirmek gerekebilir.

Doğru seçilmiş kablolar, hayati öneme sahip altyapının korunmasında, kısa sürede insanların tahliye edilmesinde ve yangın gibi acil durumlarla mücadelede yanmaz kablo ve yangın kablosu kritik bir role sahiptir. Bu noktada, kablo yangın performansı da önemli bir etkendir.

Enstrumantasyon kabloları ve yangına dayanıklı kablolar hakkında daha fazla bilgi edinmek için Enstrumantasyon Kabloları başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Kaliteli Kablo Nasıl Anlaşılır?

Kablo kalitesine ilişkin kafanızda en ufak bir şüphe oluşsa dahi üreticiden kabloya ait test raporlarını isteyebilir ve elektriksel değerleri kontrol edebilirsiniz. Bir kablonun kaliteli olup olmadığını anlamak için birkaç kontrol yöntemi vardır. Bu yöntemler her zaman için yeterli olmasa bile en azından fikir verecektir:

• Kablo Markalaması
• İletken Yüzeyinde Çapaklanma ve Çizik
• İletken Yüzeyinde Kararma
• Kablonun Dış Görünüşü
• İletken Direnci
• İzole ve Dış Kılıf Kalınlıkları

Kablo kalitesini ölçme hakkında daha fazla bilgi edinmek için Kaliteli Kablo Nasıl Anlaşılır? Nelere Dikkat Etmeliyiz? Başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Kablo Fiyatları

İnternette kullanıcıların genellikle kablo fiyatları ve kablo fiyat listesi aramaları yapmaları doğaldır. Yüksek kalite ile uygun fiyatı buluşturan kablo firmaları ülkemizde sıkça tercih edilmektedir. Elektrik kablo fiyatları ve kablo fiyat listesi hakkında detaylı bilgi için bize ulaşabilirsiniz.

Makale: Sektörüm Elektrik Aydınlatma Dijital Dergisi araştırma servisi tarafından hazırlanmıştır.