Bu ayki köşemde Doğu Afrika’nın en kalabalık ülkesi Tanzanya’dan bahsedeceğim. Tanzanya, Afrika Büyük Göller Bölgesi’nde, Doğu Afrika’da bir ülkedir.
Kuzeybatıda Uganda; kuzeydoğuda Kenya; doğuda Hint Okyanusu; güneyde Mozambik ve Malavi; güneybatıda Zambiya; batıda ise Ruanda, Burundi ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile çevrilidir. Tanzanya’nın nüfusu yaklaşık 67,5 milyondur.
- yüzyılın sonlarında, anakara Alman Doğu Afrika’sı adıyla Alman egemenliğine girdi ve bunu, I. Dünya Savaşı’ndan sonra Tanganyika adıyla İngiliz yönetimi izledi; Zanzibar Takımadaları ise ayrı bir sömürge bölgesi olarak kaldı. 1961 ve 1963’teki bağımsızlıklarının ardından, iki ülke 1964’te birleşerek Birleşik Tanzanya Cumhuriyeti’ni oluşturdu.
Ülke bugün, federal başkenti Hükümet Şehri’nde (Dodoma) bulunan başkanlık anayasal cumhuriyetidir; eski başkent Darüsselam, çoğu hükümet ofisini elinde tutar ve ülkenin en büyük şehri, ana limanı ve önde gelen ticaret merkezidir.
Ülke, bağımsızlığından bu yana büyük bir iç çekişme yaşamamıştır ve kıtadaki en güvenli ve siyasi olarak en istikrarlı ülkelerden biri olarak görülmektedir. Tanzanya’nın nüfusu yaklaşık 120 etnik, dilsel ve dini gruptan oluşmaktadır. Hristiyanlık, önemli sayıda Müslüman ve Animist azınlık bulunan Tanzanya’daki en büyük dindir.
Tanzanya’da 100’den fazla dil konuşulmaktadır ve bu da onu Doğu Afrika’nın dil açısından en çeşitli ülkesi yapmaktadır; ülkenin resmi bir dili yoktur, ancak ulusal dil Svahili’dir. İngilizce, dış ticarette, diplomaside, yüksek mahkemelerde ve orta ve yüksek öğrenimde öğretim dili olarak kullanılırken, Zanzibar’da Arapça konuşulmaktadır.
Tanzanya ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanmaktadır. İhracatın %85’ini sağlamaktadır ve istihdam edilen iş gücünün yarısını oluşturmaktadır.
Sanayi ve inşaat, Tanzanya ekonomisinin önemli ve büyüyen bir bileşeni olup, bu bileşen madencilik ve taş ocağı işletmeciliği, imalat, elektrik ve doğal gaz, su temini ve inşaatı içerir.
Ülkenin mineral ihracat gelirinin büyük çoğunluğu altından gelmektedir. Ayrıca elmas ve tanzanit de dahil olmak üzere önemli miktarda değerli taş ihraç etmektedir.
Dış ticaret rakamlarına bakıldığında; doğal taşlar, meyve ve kuruyemişler, tütün, sebze, kahve ve çay en çok ihraç edilirken, en çok ihracat yapılan ülkeler sırasıyla Güney Afrika, Hindistan, BAE, Çin ve Kenya’dır.
En çok ithal edilen kalemler sırasıyla mineral yağlar, kara yolu taşıtları, nükleer reaktörler, elektrik malzemeleri, plastik malzemelerdir. En çok ithalat yapılan ülkeler Çin, Hindistan, BAE, Japonya, Güney Afrika iken, Türkiye’den en çok kimyasal malzemeler, elektrik malzemeleri, buğday, nükleer reaktörler ithal etmektedir.
Bu anlamda elektrik sektörüne biraz daha yakından bakmak istersek, Tanzanya elektrik pazarında yer alan Türk üreticileri arasında Federal Elektrik, Kym Kablo, Nak Kablo, ACK Aydınlatma, ARS Plastik, Grup İmaj, Zelkon Elektrik, Novo Aydınlatma, Gapsan Trafo, Vatan Kablo, Mutlusan Elektrik gibi firmalar yer alıyorken, Avrupalı markalar, Hintli markalar ve Çinli markalar da pazarda çokça yer edinmiş durumda.
Tanzanya’daki elektrik tedarik endüstrisine hükümete ait Tanzanya Elektrik Tedarik Şirketi Limited (TANESCO) hakimdir. Tanzanya’nın gelişen inşaat sektörü ve buna bağlı olarak elektrik sektörü güçlü bir yükseliş trendinde ve yetkililer bu ivmenin önümüzdeki on yılda da devam edeceğini öngörüyor.
Hükümet, Mnazi Körfezi’nden Darüsselam’a 532 kilometrelik (331 mil) bir gaz boru hattı inşa etmiştir. Hükümetin hedefi, elektrik üretim kapasitesini 2025 yılına kadar en az 10.000 megavata çıkarmaktır.
Tanzanya’daki inşaat pazarının 2025 yılında etkileyici bir şekilde %7 büyüyerek yaklaşık 29,26 trilyonluk bir toplam değere ulaşması öngörülüyor.
İnşaat sektörü, son yıllarda artan kentleşme, artan altyapı gelişimi ve hükümetin ülkenin ulaşım, enerji ve konut sektörlerini iyileştirmeye odaklanması gibi çeşitli temel faktörlerin etkisiyle istikrarlı bir ilerleme kaydetti.
Pazar büyümeye devam ettikçe, büyüme beklentileri güçlü kalmaya devam ediyor ve 2029 yılına kadar sektörün yaklaşık 40,44 trilyonluk bir hacme ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2024 yılındaki 27,34 trilyonluk değerden önemli bir sıçrama anlamına geliyor. Hem uygun fiyatlı konutlara hem de lüks konut projelerine olan talep, özellikle Darüsselam gibi büyük şehirlerde artıyor.
Ayrıca, Tanzanya’nın ticari inşaat sektörü, ofis binaları, perakende alanları, konaklama tesisleri ve restoranlara önemli yatırımlar görüyor. Ülkenin büyüyen ekonomisini desteklemek için gelişmiş altyapı ihtiyacının da etkisiyle, ticari inşaat projelerinin büyümeye devam etmesi bekleniyor. Bu anlamda Türk yatırımcıların bu bölgeye ekstra ehemmiyet göstermesi ve pazar çalışmalarını yoğunlaştırmaları önem atfetmektedir.
Görüşmek dileğiyle…
