Günümüzde iş dünyasında yer alan şirketlerin değişkenlik gösteren rekabet ortamında, insan kaynaklarının önemi ve rolü doğru yapılandırıldığında büyük avantajlar sağlamaktadır. Çalışanların başarısı kurumun başarısı olarak ele alınmaktadır. Çalışanların performansı ne kadar yüksek olur ise kurumların da verimliliği o oranda artmakta ve yapmış oldukları işin kalitesine yansımaktadır.

Ne yazık ki bir kurumdaki tüm çalışanlar aynı performans seviyesini gösteremezler. Çalışanların göstermiş olduğu performansı onun kişiliğiyle, sahip oldukları yetenekleriyle ve işe göstermiş olduğu ilgiyle yakından ilişkilidir.

Çalışanın kişiliği ve doğuştan gelen yeteneklerini değiştirmemiz mümkün olamayacağına göre ancak onun işe olan ilgisini ve yaklaşımını arttırarak performansını arttırma yoluna gidebiliriz. Bunun içinde kişiyi motive edecek, işi sahiplenmesini sağlayacak çeşitli metod ve yöntemler kullanılabilir.

Bu yöntemler arasında performans değerlendirme, kariyer planlama ve eğitim süreçlerini bir bütün olarak ele almalıyız. Performans değerlendirme ücret artışı, prim, terfi, işe son verme, eğitim ihtiyacı belirleme gibi aşamalarda yöneticinin karar vermesinde temel oluşturmaktadır.

Kurumlardaki beyaz yakalılarla birlikte mavi yakalılarında performans sürecine dahil edilmesi kurumun başarısı için önemli adımlardan birisi olacaktır.

Mavi yakalıların performans değerlendirmesinde çalışanlar birey olarak ele alınmaktadır. Kuşkusuz kurumda çok karmaşık yapıya sahip olan insanı değerlendirmek; makineleri, araçları, arazileri ve binaları değerlendirmekten çok daha zordur.

Bir işletmede verimliliği arttırmak, kişileri yetiştirmek, geliştirmek, ödüllendirmek, çalışanları terfi ettirmek, kariyerlerini planlamak bakımından performans değerlendirmesi son derece önem taşımaktadır.

Buradaki amaç; mavi yaka çalışanlar için de objektif bir kariyer yolu tanımlanması, bilgi ve deneyimlerin geliştirilmesi, kurum içindeki iletişim ve motivasyonun arttırılması, çalışan memnuniyeti ve bağlılığının daha da yükseltilmesi, terfilerin kurum içinden gerçekleştirilmesini sağlayıp üst kademedeki pozisyonların doldurulmasıdır.

Performans Değerlendirmesi belli bir dönemi kapsar, başlangıç ve bitiş tarihleri vardır. Çalışanların belirli bir dönemde gerçekleştirmiş olduğu başarı durumlarını ve ileriye yönelik gelişme potansiyellerini belirlemeye yönelik çalışmalardır.

Değerlendirme; çalışanların kurumda yapmış oldukları görev ne olursa olsun bireylerin yetkinliklerini, hedeflerini ve projelerini kapsayıp, bireyin eksik ve fazlalıklarını, yetersizlik oldukları konularda gelişim planlarının gözden geçirilmesidir. Süreçlerin tüm mavi yakaları kapsaması için kuruma ait (KPI) Kritik Performans Göstergelerinin belirlenmesidir.

Mavi yakalılarda KPI’ların sayısının çok fazla olmayıp karne niteliğinde ölçülebilen değerler olması  tercih edilmektedir. İdeal olarak aşağıda örnek vermiş olduğum KPI’lardan 5 tanesi seçilebilir.

  • Mesleki Beceri
  • Üretim miktarı
  • Kalite seviyesi
  • İş kayıp süreleri
  • Sorumluluk
  • Devamsızlık
  • İş Sağlığı, iş güvenliği ve çevre
  • Çalışma Disiplini
  • Öneri ve iyileştirme çalışmalarına katılım

Değerlendirme ve ölçümlenme sonucunda yeterli performansı gösteren çalışanların gelişim ihtiyaçları  teknik ve mesleki eğitim programları ile desteklenmektedir. Kariyer gelişimleri için bir üst pozisyona geçebilmeleri için gerekli olan mesleki eğitimleri almaları ve başarı ile tamamlamış olmaları beklenmektedir.

Mesleki veya teknik eğitimlerin ölçülmesinde genelde sınav yapılmakta ve başarı gösterenlere sertifika verilmektedir. Bazı eğitimlerin periyodik olarak tekrarlanarak alınması gerekmektedir.

Mavi Yakalıların iş geliştirme ve süreçleri iyileştirme adına önerileri toplama teşvik edilmeledir. Bunun içinde öneri ve ödül sistemi kurulabilir. Öneriler çalışanlardan toplanır. Oluşturulacak öneri komitesi önerileri değerlendirir. Uygun öneriler ödüllendirilerek çalışanların işe olan motivasyonları arttırılabilir.

Sektörüm Dergisi 69. Sayı