Rüzgar Türbinü görsel
Ruzgar Enerjisi ve Ruzgar turbinleri

Dünya üzerindeki kısıtlı kaynakları ve her gün hızla çoğalan dünya nüfusunu göz önünde bulundurduğumuzda yenilenebilir enerji kaynakları geleceğimiz için büyük önem arz etmektedir.

Fosil ve nükleer enerji atmosfere zararlı gazlar yaymaktadır. Bu gaz- ların havaya ve suya verdiği zarar ve kirlilik canlı sağlığı için özellikle son yıllarda tehlikeli boyutlara ulaşmaktadır.

Rüzgar enerjisi sürecinde ise zararlı gazların atmosfere salınması gibi bir durum söz konusu değildir. Dolayısıyla bu zararlı gazların hiçbiri atmosfere salınmaz, dolayısıyla rüzgâr enerjisi temiz bir enerjidir.

Bu nedenle özellikle ülkemizde uygulama alanı geniş olan rüzgar enerjisi temiz bir doğa ve yaşam alanlarımız için vazgeçilmez bir enerji kaynağıdır.

Rüzgar Türbinü görsel
Ruzgar Enerjisi ve Ruzgar turbinleri

Rüzgar enerjisinin tek olumsuz yanı gürültü kirliliğidir.

Ancak bu konu üzerine son yıllarda çeşitli çalışmalar yapılmış olup rüzgar tür- binlerinin gövdelerini ses izola

syonu implement edilmiştir. Bu saye- de devasa pervanelerin dönerken çıkardığı sesler çok büyük oranda azaltılmıştır.

Rüzgar Türbinlerinde Alt Sistemler

Bir rüzgar türbini, alt sistemleri ve rüzgar çiftliğinin şebekeye bağ- lanması ile ilgili çeşitli uygulamalar mevcuttur. Bunlar genel olarak güç aktarma, ana kontrolör, perde ve sapma sistemleri olarak sıralanabilir.

Rüzgar Türbinlerinde Güç Aktarma

Bu, girişin jeneratörün gücü olduğu ve çıkışın şebekeye güç oldu- ğu güç devresidir. Yüksek güçler söz konusu olduğundan, sistemin tipik bileşenleri Hava Devre Kesicileri ve büyük kontaktörlerdir. Di- ğer önemli ürünler ise aşırı voltaj korumasında yer alır. Modern güç aktarma kısımları normalde bir dönüştürücü içerir. Ana devreye ek olarak, dönüştürücünün kendisi düşük voltaj bileşenlerine ihtiyaç duyan çeşitli işlevlere sahiptir.

Rüzgar Türbinlerinde Ana Kontrolör

Ana kontrolör genel kararlar, kontrol, izleme ve iletişim ile ilgilenen türbinin beynidir, diyebiliriz. Etrafında güç kaynağı, koruma ve ha- berleşme için birkaç ürüne ihtiyacı vardır.

Rüzgar Türbinlerinde Güç Toplama ve Izgara Bağlantısı

Rüzgar türbinden gelen elektrik enerjisi rüzgar santralinin içinde toplanır ve şebekeye bağlanır. Ana bileşenler transformatörlerin yanı sıra MV şalter ve aparatlarıdır. Transformatörün AG tarafında, devre kesiciler, anahtar ayırıcıları ve aşırı gerilim koruması önemlidir.

Rüzgar Türbinlerinde Perde Sistemi

Türbin perdeleri ve eğim, türbin kanatlarının değişen açısını ifadeeder. Bu fonksiyon, rüzgar türbini çıkış gücünü en üst seviyeye çıkar- mak ve türbinin yüksek rüzgar hızlarından korunmasını sağlamaktır (dönme hızını azaltmak veya durdurmak için dışarı atmak).

Ana bileşenler, her bir bıçak ve kontrolleri için motorlardır. Diğer ana işlevler iletişim ve güvenlik ile ilgilidir.

Rüzgar Türbinlerinde Sapma Sistemi

Sapma sistemi tam tamburunu döndürerek rotorun (bıçaklarla) her zaman rüzgara karşı durmasını sağlar. Bu, güç çıkışını türbinden maksimize etmektir. Ana bileşenler motorlar ve kontrolleridir. Tipik olarak 3 ila 8 motor kullanılır.

Rüzgar Türbinlerinde Yardımcı ve Tedarik Sistemleri

Bunlar türbinin yıldırım, asansör ve soğutma sistemleri (hava veya sıvı) gibi iç sistemleridir.

Hidrolik ve Soğutma Sistemi

Hidrolik ve soğutma sistemleri jeneratörler, redüktörler ve konver-

törler gibi ekipmanlardan ısı kayıplarını aktaran hidrolik pompa sistemleri ile desteklenmektedir. Hidrolik sistemler, zift ve fren sis- temleri gibi güvenlik devrelerinde de kullanılmaktadır.

Rüzgar Türbinlerinin Bakım ve Onarımı

Rüzgar türbinleri, ömürleri boyunca mümkün olan en fazla miktar- da elektrik üretebilmekte ve bu da 20 yılı aşabilmektedir. Önleyici ve koşullu bakım en uygun varlık performansını ve genel kullanım ömrünü arttırmak için önemlidir.

Rüzgar Türbinlerinin Güvenliği

Rüzgar türbinleri, herhangi bir makine olarak, güvenlik ve koruma açısından yüksek bir gereksinime sahiptir. Ürünler her bir alt sisteme kurulsa da, tamamlanmamış ve koordineli bir türbin yaklaşımına sahip olmak önemlidir.

Kaynak : Voltimum – Gizem Bircan