Bunun Birkaç Sebebi Vardır ve Temel Kaynağı Elbette Topraklamadır

Topraklama geniş açılımıyla; koruma topraklaması, işletme topraklaması ve fonksiyonel topraklama olarak ayrılan, sis­temlerin metal gövdelerinde oluşabilecek kaçakların, statik yüklerin veya yıldırım gibi dış etkilerin vereceği zararlardan, en önemlisi can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla ba­kır levhalarla toprakla buluşturan işleme verilen genel bir tanımlama olarak kabul edilebilir.

Topraklama geniş açılımıyla; koruma topraklaması, işletme topraklaması ve fonksiyonel topraklama olarak ayrılan, sistemlerin metal gövdelerinde oluşabilecek kaçakların, statik yüklerin veya yıldırım gibi dış etkilerin vereceği zararlardan,en önemlisi can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla bakır levhalarla toprakla buluşturan işleme verilen genel bir
tanımlama olarak kabul edilebilir.

Topraklama Çeşitleri Genel Olarak TT, TN ve IT Olarak Ayrılır

TT ve TN sistemlerde koruma noktası ve işletme topraklaması, topraklama noktasında birbiri ile ilişkilendirilirken; IT sistemlerde şebeke topraklama noktası toprak ile ya izole ya da bir empedans üzerinden topraklanarak tam olarak birbiri ile izole durumdadır.

Nötr toprak voltajı TT ve TN sistemlerde 1V değerinin üzerinde olduğu durumlarda sorun yaşayan cihaza özel olarak, dışardan izole trafo üzerinden beslenerek belirli bir düşüş
sağlanabilmektedir.

Örneğin nötr toprak voltajının 4V olduğu bir laboratuvar cihazında veya banka ATM’sinde izole trafo ile bu değer 2V seviyelerine kadar düşürülebilmektedir.
Tabi sorun topraklama kaynaklıysa..

Nötr toprak voltajının 1V seviyesinin üzerinde olduğu durumlarda sebeplerden sadece bir tanesi topraklama direncinin yüksek olması ve bu yüzden değerin yükselmesidir. İzole trafo bu durumlarda belirli bir çözüm sunabilmekte iken, sorun nötr kaynaklı olduğunda fayda sağlayamamaktadır.

Sorunun topraklama kaynaklı ya da nötr kaynaklı olması farketmeden, nötr toprak stabilizatörü ile istenilen seviyede nötr toprak voltajı elde etme şansı mevcuttur.

Yük dengesizliğinin en büyük sebeplerden olduğu nötr kaynaklı sorunlar başta olmak üzere, nötr toprak voltajı kaç volt olursa olsun istediğiniz oranda bu voltajı nötr toprak stabilizatörü ile ayaralayabilirsiniz.

Ayrıca 0,2V seviyesinden daha fazla dalgalanmanın da etkilerinden gözle görülür ve ölçülebilir şekilde kurtulduğunuzu gözlemleyebilirsiniz.

Topraklamanın hiç olmadığı veya zayıfladığı sistemlerde metal gövdede oluşabilecek voltajın hayati risk oluşturmasını da nötr toprak stabilizatörü ile engelleyebilir, topraklama kaynaklı ses ve görüntü sistemlerinde oluşan parazitleri de yok edebilirsiniz.

İçerisinde yer alan tek fazlı yeni nesil parafudr ile de cihazlarınızı yıldırım ve trafo patlaması dahil koruma altına alabilirsiniz.

Tüm bu bilgiler ışığında izole trafo ile nötr toprak stabilizatörü kıyaslandığı zaman, nötrtoprak stabilizatörlerini tercih etmeniz mantıklı olacaktır.

TÜBİTAK başta olmak üzere birçok laboratuvar, ATM ve yazarkasa koruma tercihlerinde kullanılan nötr toprak stabilizatörü, tıp elektroniğinde lazer cihazlar başta olmak üzere medikal görüntüleme cihazları, ses sistemleri, kamera monitörleri vb. ürünlerde de kullanımı gün geçtikçe artmaktadır.

Gelecek sayıda görüşmek dileğiyle…

Ne yazık ki ülkemizde bu durum bilinmemekte ve bu nedenle insanlar maddi kayıplara uğramaktadırlar. Yıldırım ve aşırı gerilimlere karşı gerekli önlemleri almalı ve yağışlı günlerde arıza yapan cihazlarımız için mutlaka sigorta şirketlerine başvurarak kaybımızı telafi ettirmeliyiz.”

Günümüzde yapılar ve binalar, sosyal ve ticari hayatın ihtiyaçlarına paralel olarak gelişmekte ve teknoloji ile daha da bütünleşmektedir.

Tesislerimizde bilgi işlemden enerji yönetimine, otomasyondan güvenlik sistemlerine kadar birçok amaç için kullandığımız hassas elektronik sistemlerin doğru ve hatasız olarak işlemesi, sosyal ve ticari hayatımızın vazgeçilmez unsurlarıdır.

Bildiğimiz gibi yıldırımlar sadece yapı ve tesislerimize düşerek zarar oluşturmazlar. Yıldırım, düştüğü noktadan itibaren 2 km yarıçapındaki bütün yapılarda elektronik sistemleri ve cihazları olumsuz etkiler.

Eğer yapılar paratoner ve iç yıldırımlık sistemleri ile korunmuyorsa bu hasar kaçınılmaz olur.

Yağışlı zamanlarda, televizyon, bilgisayar, alarm sistemleri, bilgi merkezleri gibi elektronik cihazların bozulmasının başlıca sebebi yıldırımdır.

Konut sigortaları yıldırım hasarlarını karşılamaktadır. Ne yazık ki ülkemizde bu durum bilinmemekte ve bu nedenle insanlar maddi kayıplara uğramaktadırlar.

Yıldırım ve aşırı gerilimlere karşı gerekli önlemleri almalı ve yağışlı günlerde arıza yapan cihazlarımız için mutlaka sigorta şirketlerine başvurarak kaybımızı telafi ettirmeliyiz.

Aşırı gerilimler, ani olarak çok yüksek değerlere erişebilen ve elektronik sistemlerimizde kalıcı hasarlara sebep olabilen elektriksel olaylardır.

Atmosferik kaynaklı olabileceği gibi şebeke hareketleri nedeniyle de meydana gelebilen aşırı gerilimler için, iç yıldırımlık da denilen aşırı gerilim koruma sistemlerini doğru bir biçimde kullanmamız gerekir.

Bilindiği gibi yıldırım, fırtınalı havalarda buluttan yere ve bazı durumlarda yerden buluta doğru gerçekleşen elektriksel bir yük deşarjıdır.

Bu deşarj bina ve tesislerimize doğru gerçekleştiğinde yangınlara sebep olur, düştüğü noktada fiziksel hasar oluşturur ve binanın elektrik tesisatında aşırı gerilim endüklenmelerine neden olarak hassas elektronik cihazlara ve sistemlere kalıcı zararlar verir.

Yıldırımdan korunma sistemleri; Türk standartları ve uluslararası standartlar göz önüne alındığında dört sistemin birbiri ile entegre olması sonucunda kurulmalıdır.

Bunlar;

• Yapı tipine ve yerleşim çevresine göre uygun seçilmiş dış yıldırımlık sistemi,
• Kademeli olarak yerleştirilmiş iç yıldırımlık (ani aşırı gerilim koruyucu) sistemi
• Doğru projelendirilmiş bir eş potansiyel sistem,
• İyi bir topraklama sistemi,olarak sıralanmaktadır.

Yılkoder olarak sektörde yapmış olduğumuz araştırmalar sonucunda birçok mühendis ve teknisyen tarafından yıldırımdan korunma sisteminin sadece dış yıldırımlık (kafes metodu, yakalama ucu, gergi teli, paratoner) uygulamaları olarak algılandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak bir yapıda bulunması gereken yıldırımdan korunma sistemleri arasında dış yıldırımlık uygulamaları bu entegrasyonun sadece dört ayağından biridir. Diğer adımların dikkate alınmaması durumunda sadece dış yıldırımlık sistemi tek başına bir işlev göstermeyecektir.

Eğer bir yapıda iç yıldırımlık sistemi kullanılmamışsa, binaya düşen yıldırımı dış yıldırımlık sistemi ile toprağa aktarmış olsak bile yıldırımın endüklenme etkisi ile tüm enerji ve veri hatlarımızı, bilgi işlem sistemlerimizi ve elektronik cihazlarımızı riske atmış oluruz.

Diğer taraftan bir yapıda eş potansiyeli sağlanmış ve iyi projelendirilmiş bir topraklama sistemi yoksa iç yıldırımlık sistemini o yapıya entegre edemeyiz. Bu entegrasyon basamakları daha da arttırılabilir.

Özet olarak bir yapıyı yıldırımdan korunmak, böylece binalardaki yangın riskini azaltmak ve canlıları korumak için dış yıldırımlık sistemi, elektronik cihazları korumak için ise iç yıldırımlık sistemi o yapıda olmak zorundadır.

Ani aşırı gerilimler, birkaç mikro saniye ile birkaç mili saniye arasında meydana gelen ve tedbir alınmadığı zaman can ve mal kaybına sebebiyet veren gerilimlerdir.

Aşırı gerilimler, iç ve dış aşırı gerilimler olmak üzere ikiye ayrılır. Devre açma ve kapama işlemlerinde, faz-toprak kısa devrelerinde ve rezonans olaylarında meydana gelen aşırı gerilimlere iç aşırı gerilimler, atmosferik etkilerden dolayı meydana gelen aşırı gerilimlere ise dış aşırı gerilimler denir.

İç aşırı gerilimlerin genliği genel olarak işletme gerilimine bağlı olduğu halde, dış aşırı gerilimlerin genliği işletme geriliminden bağımsızdır ve çok yüksek değerlere ulaşabilir.

Yıldırım deşarjı toprağa ulaştıktan sonra yaklaşık 2 km yarıçaplı çaplı bir alan içerisinde daireler şeklinde yayılarak direncin düşük olduğu noktaya doğru hareket etmektedir.

Bu nedenle yukarıda belirtmiş olduğumuz iç yıldırımlık sistemlerini binamızda dış yıldırımlık sistemleri ile beraber kullanmak zorundayız.

Günümüzde sanayi, ticaret, hizmet, sağlık gibi insan yaşamındaki birçok sosyal aktivite kuvvetli bir biçimde elektrikli ve elektronik cihaz ve sistemlerin doğru bir şekilde çalışmasına bağlıdır.

Bu sistemlerin en sık bozulma nedeni ise veri iletimini aksatan ve bu donanımların hasara uğramasına sebep olan ani aşırı gerilimlerdir

Birçok işletme kesintisiz güç kaynaklarını  (UPS’ler) bir aşırı gerilim koruma sistemi gibi görebilir. Fakat UPS’ler şebekede meydana gelen gerilim dalgalanmalarını düzenlemekle birlikte herhangi bir aşıma gerilim koruma sistemi içermez.

İçerdiği söylenen cihazların çoğunda ise sadece ufak bir alçak geçiren süzgeç bulunur. Bu süzgeç sadece radyo frekans girişimlerine karşı koruma sağlar fakat hasar oluşturan daha büyük genlikli ani aşırı gerilime karşı koruma sağlamaz.

Ayrıca panolarımızda yer alan sigorta ve röleler, yıldırım karakteristiğine sahip gerilim darbelerinde işlev yapmamaktadır. Çünkü sigorta ve röle tabanlı koruma sistemleri, daha uzun süreli darbelere entegreli sistemlerdir. Yıldırım deşarjı ise çok kısa süreli bir darbe karakteristiğine sahiptir, ayrıca toprak üzerinde yayılmasından dolayı geç sönümlenmektedir.

Bu nedenle iç yıldırımlık sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Ani Aşırı Gerilimden Korunma Nasıl Olmalıdır?

Alçak gerilim tesislerinde faz-toprak ve nötr-toprak arasına bağlanan aşırı gerilim parafudurları, darbe gelmesi durumunda iletime geçerek aşırı gerilimi kendi üzerinden toprağa aktarır.

Yani sistemimizin maruz kalacağı aşırı gerilimi üzerine alarak sistemin zarar görmesini engeller. Bunun için DIN-IEC normlarında bir kademeli koruma öngörülmektedir.

Her kademe, darbe gerilimini bir derece azaltarak neticede sistem için zararsız hale getirir. Dışarıdan gelen yıldırım darbesi için B sınıfı koruma, sistem içerisindeki ani aşırı gerilimlere karşı C sınıfı koruma ve hassas cihazları korumak için D sınıfı koruma kullanılması gereklidir.

B sınıfı parafudurlar Class 1 ya da Tip 1, C sınıfı parafudurlar Tip 2 ya da Class 2, D sınıfı parafudurlar ise Class 3 ya da Tip 3 olarak da adlandırılabilmektedirler.

 Aşırı Gerilim Koruma Elemanlarının Kullanılması, Aşağıdaki Düzende Yapılmalıdır: 

• Binaya enerjinin giriş yaptığı ilk noktada ana panolarda B sınıfı ürünler,
• Enerjinin bina içerisinde dağıldığı tali panolarda C sınıfı ürünler,
• Hassas elektronik cihazlarda (server, kamera, harici hat, data, bilgisayar vb.) D sınıfı ürünler kullanılmalıdır. Eğer bir yapıda dış yıldırımlık sistemi var ise doğrudan yıldırım deşarjına karşı koruma sağlayacak B sınıfı ürünün ana panoda kullanılması zorunlu olarak görülmektedir.

Dış yıldırımlık sistemimizden 200 kiloamper’lik bir yıldırım darbesinin geldiği varsayılırsa bunun yaklaşık 100 kiloamper’lik kısmı toprakta sönümlenecek, geriye kalan 100 kiloamper’lik kısım ise kısım binamıza giriş yapacaktır.

B sınıfı ürünlerde faz başına 50 kA’lik bir koruma seviyesi oluşturularak bu darbenin cihazlarımıza ulaşması engellenmektedir.

B sınıfı ürün ile darbe akımlarının ana besleme noktasında 4,5 kV – 2,5 kV -1,5 kV mertebelerinde sınırlandırılarak sistemimizin zarar görmesini engeller.

Bu koruma ana pano seviyesinde yapılmaktadır. Enerjinin bina içerisinde dağıldığı tali panolarda ise C sınıfı koruma öngörülmektedir. Dış yıldırımlık olan bir yapıda B sınıfı kullanılmadan C sınıfı ürün kullanılırsa sistemimiz zarar görecektir. C sınıfı ürünler sistem içerisinde oluşan ani aşırı gerilimlerin hat üzerindeki cihazlara zarar vermesini engeller.

Faz başına 40 kA’e kadar olan aşırı gerilim akımlarını 2,3 kV – 1,5 kV – 1 kV mertebesinde sınırlandırır. Genelde tali pano seviyesinde yapılan korumadır.

C sınıfı koruyucunun sisteme uygulanabilmesi için B sınıfı koruyucuyla arasındaki mesafenin minimum 5 m olması gerekmektedir.

Ancak yeni geliştirilen teknoloji ile üretilen B+C sınıfı ürünler bu sorunu ortadan kaldırmaktadır. D sınıfı koruyucular, hassas elektronik cihazların korunmasına uygun olarak geliştirilmiştir.

Doğrudan cihaza yönelik koruma olduğu için “hassas koruma” olarak nitelendirilir. Priz tipleri ve Pano tipleri mevcuttur.

Kullanıldığı alana göre birçok seçenekleri vardır. Ancak B ve C sınıfı ürünler kullanılmadan tek başına kullanılan D sınıfı ürünler işlev görmemektedir. Örneğin piyasada bulunan priz korumaları, kademenin son halkasını oluşturmaktadır ve tek başlarına işlevleri bulunmamaktadır.

Ayrıca haberleşme sistemlerine ait alıcı ve verici istasyonların korunması için özel olarak dizayn edilmiş modüller bulunmaktadır. Özellikle bu ürünler anten girişlerinin ani gerilim ve akım darbelerine karşı korunmasını sağlar.

Telsiz haberleşme sistemleri ve CB radyoları için oldukça geniş bir uygulama alanına sahiptir. Bilgisayar, data işlem sistemleri veya video sistemleri gibi sinyal aktarımının coaxial kablo üzerinden gerçekleştiği uygulamalarda sinyal hatlarından gelecek darbe gerilimlerinin cihazlara zarar vermesini engellemek için D sınıfı konnektörlü adaptör modülleri kullanılır.

Özet olarak yıldırımdan korunmak için ayrıca ani gerilim darbelerine yol açan anahtarlama elemanlarının, harmoniklerin, gerilim dalgalanmalarının etkilerinden korunabilmemiz için iç yıldırımlık (ani aşırı gerilim önleyici-parafudur) sistemlerini kullanmamız gerekmektedir.

Gelişen teknoloji ile hassaslaşan cihazlarımızın zarar görmemesi, kritik önem taşıyan verilerin kaybolmaması ve tesislerimizin zarar görmemesi için yıldırımdan korunma sisteminin dört basamağını eksiksiz uygulamalıyız.

Bu konuda uzman mühendislerden ve konuya teknik olarak hakim firmalardan ürün seçimi konusunda destek almamız oldukça önemlidir.

Unutmayalım ki aşırı gerilim koruma sistemleri için katlanacağımız düşük maliyetler ile ileride meydana gelebilecek büyük maddi kayıpları kolaylıkla önleyebiliriz.

 Alper COPLUGİL – YILKODER Dernek Müdürü / YILKODER Association Manager

Faruk UĞURLU: Liva Grup, 2003 senesinde İzmir’de kurulmuş bir şirket olup elektrik sektöründe faaliyet göstermektedir. Yıldırımdan korunma sistemlerine ait ürünlerin üretimini yapmakta, sektöre yönelik mühendislik, proje, taahhüt ve danışmanlık hizmetleri vermektedir.

Firmanızın müşterilerine sunduğu ürün ve hizmetler nelerdir?

Liva Grup yıldırımdan korunma sistemleri ile ilgili; Aktif Paratoner başlıkları ve montaj donanımlarının, Franklin Çubuğu ve montaj donanımlarının, Faraday Kafesi ve bağlantı elemanlarının, Eş Potansiyel Paratoner Sistemi ve bağlantı elemanlarının üretimini yapmakta, ayrıca sektöre yönelik YG-AG elektrik sistemleri ile söz konusu tüm bu sistemlerin mühendislik, proje, taahhüt ve danışmanlık hizmetlerini vermekte, saha uygulamalarına yönelik olarak da çözümler sunmaktadır.

Pazardaki talebe yönelik çözümleriniz ve bu paralelde piyasaya sunacağınız yenilikler olacak mı?

Firmamız ilk kurulduğunda hedeflerimizi “yurt içi ve yurt dışında sektörümüzün lider firması olmak ve her zaman daha iyisi için çalışmak” olarak belirlemiştik. Şu an baktığımızda hedefimiz doğrultusunda emin adımlarla ilerlediğimizi görüyoruz.

Eğer hedefiniz en iyisi olmaksa, bunun için yapılması gereken eğitimli ve aidiyet duygusu gelişmiş personel topluluğu ile çalışmak ve çok iyi bir Ar-Ge departmanı kurarak daima yenilikleri aramak olmalıdır.

Bu kapsamda firmamız, bir ilke imza atarak Piezo Kristalli hem rüzgar enerjisi hem de ESE (Elektro Atmosferik Alan) prensibine göre çalışan Aktif Paratoner Başlığı üretimi yapmış, testlerini başarı ile tamamlayarak seri üretimine başlamış, yine dünyada ilk kez tarafımızdan üretilen yıldırım düştüğünde cep telefonuna SMS ile bilgi veren ya da bilgisayara e-posta gönderen yıldırım sayıcılar üretmiş, söz konusu ürünlerin patent işlemleri tamamlanarak seri üretimine başlanmıştır.

Firmanız ürünlerinin kalite standartlarını yükseltmek için neler yapıyor?

Kalite standartlarımızı yükseltmek ve yüksekte tutmak için mutlaka iyi bir organizasyona ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun içinde hep sizi daha iyiye itecek dinamik bir yapı oluşturulmalı bence. Biz bunu sağlamak adına ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi (KYS) kurduk.

Bu sayede hem kendi yapımızı hem de çözüm ortaklarımız ile olan ilişkilerimizi geliştiren, takip eden ve denetleyen bir yapıya sahibiz.

Bu gün firmamız müşteri ve bayi taleplerini bayilerimiz üzerinden ya da doğrudan alarak daima kalitemizi yukarı taşımaya çalışıyoruz. Ayrıca az önce belirttiğim gibi Ar-Ge bölümümüz en iyisini üretmek için sürekli bir çalışma içerisinde.

Buna göre, tespit ettiğimiz aksaklıkların giderilmesine, ürün kalitesinin iyileştirilmesine ve üretim hızının/kapasitesinin arttırılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

Firmanızın iç ve dış pazardaki yeri ve konumu nedir?

Liva Grup, iç ve dış pazarda her geçen gün rekabet gücünü arttıran ve sürekli büyüyen ve gelişen bir firmadır.

Liva Grup, gerek ürün kalitesi ve çeşitliliği, gerekse piyasaya sunduğu yeni ürünleriyle bu gün iç pazarda sektörün önde gelen firmalarından birisidir.

Dış pazara yönelik çalışmalarımızda her geçen yıl gelişerek devam etmektedir.

Şu an 16 farklı ülkeye firmamızın üretimini yaptığı ürünlerin % 54’ü ihraç edilmektedir.

Geriye dönüp baktığımızda 2000’li yılların başında yurt dışından ithal ettiğimiz ürünleri bu gün ihraç edebilecek düzeye geldik.

Bu tabi ki kolay olmadı. Ben bu durumu zorluklardan yılmadan çalışmanın, daima iyisini aramanın ve kaliteden ödün vermeden uygun ekonomik üretim yapmanın eseri diye değerlendiriyorum.

İhracat sayesinde ülkemize döviz de kazandırıyoruz. Bu durum hem bizim, hem çalışanlarımızın, hem de firmamızın gurur vesilesi oluyor.

Sektörde yenilikçi ve inovatif ürünlerin pazara sağladığı katkılar nedir? Sizin bu paralelde pazara sunduğunuz yeni ürünleriniz var mı?

Firmamızın pazara sunduğu yeni ürünler tabii ki var. Yıldırımdan korunma sistemleri ve elektrik sektörünün diğer ihtiyaçlarına yönelik yeni üretimlerimiz var.

Bunlardan patent aldıklarımızı az önce belirtmiştim. Şu an için yeni ürün çalışmalarımız da var ancak patent çalışmaları tamamlanmadan bu konu hakkında bir şey söylemek yanlış olur. Bu sebeple ürünlerimizin yasal işlemlerini tamamladıkça sektörümüzle paylaşacağız.

2015 yılının son çeyreğine girdik. 2015 yılı bu döneme kadar sizin için nasıl geçti?

Bu yıl artan ürün çeşidi ile birlikte yurt içi ve yurt dışında gelişen bayi ağı nedeniyle artan talebi karşılamaya yönelik makine parkımızı geliştirerek üretim kapasitemizi arttırdık.

Yine aynı yıl içerisinde Ar-Ge çalışmaları tamamlanarak Türk Patent Enstitüsü’ne başvurusu yapılan iki farklı ürünün seri üretimine başlandı.

Firmamızın ve ürünlerimizin tanıtımı ile marka değerimizin arttırılmasına yönelik fuarlara ve seminerlere katılım gösterdik. Ayrıca sosyal katılım projelerine destek vermek için çalışmalar yaptık ve eğitimler verdik.

Firmanızın önümüzdeki dönem ile ilgili hedef ve projeleri nelerdir?

Firmamızın kısa vadeli hedefi üretim kapasitemizi arttırmak. Bunun için daha önce belirttiğim gibi makine parkımızı geliştirdik.

Bu bize hem üretim kapasitemizin hem de kalitesinin artması konusunda yardım ediyor. Üretici firma iseniz sürekli olarak bu değişimi ve gelişimi yapmak zorundasınız. Bizde buna göre planladığımız doğrultuda yatırımlarımız devam ettiriyoruz.

Makine parkımızı geliştirdiğimiz için şu an kullandığımız fabrika alanımızın yetersiz kalacağını düşünüyoruz.

Bu nedenle fabrika binamızın yanındaki arazide yeni binamızın çalışmalarını başlattık. İnşaatın kabasında %60 seviyelerine ulaştık. Orta vadede bu binamızı da tamamlayarak mevcut kapalı alanımızı 6000 m²’ye çıkartarak yatırımlarımızı devam ettirmek istiyoruz.

Uzun vadeli hedefimiz ise daha öncede belirttiğimiz gibi dünyada sektörümüzün lider firması olmak istiyoruz.

Şu an yurt içi ve yurt dışında birçok ülkede bilinen bir markamız var. Ülkemizde şu an lider birkaç firmadan biriyiz.

Pazara girdiğimiz bazı ülkelerde de lider durumdayız. Umarım her şey planladığımız gibi sürer ve dünyada da lider bir firma olarak bunun gururunu hep beraber yaşarız.

İçinde bulunduğunuz sektörle ilgili genel bir değerlendirme yapacak olsanız neler söylersiniz?

Sektörümüz rekabetin çok sert çok olduğu bir sektör. O yüzden hamleleri hatasız yapmak gerekiyor.

Ayrıca, hiçbir yatırımı olmayan, vergisini vermeyen, sigortasız işçi çalıştıran “merdiven altı” diye tabir ettiğimiz firmalar bizim gibi uzun süre çalışarak maddi manevi büyük emek verdiğimiz projeleri kopyalıyorlar. Bu da bizim gibi sektöre yatırım yapan, yenilikler getiren firmaları yıpratıyor. Biz kaliteden taviz vermeden sektöre yönelik imalatlarımıza devam etmek istiyoruz.

Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Tüm sektörlerde olduğu gibi firma olarak “kaliteli müşterinin kaliteli ürün imal ettireceğine” inanıyorum. Liva Grup’ta var olduğu müddetçe bu amaçla daima en iyisini arayacaktır. Bunun için bize düşen ne ise özveri ile bunu gerçekleştirmek için çalışacağımızı söylemek istiyorum.