Bosch’un yapay zeka etik kuralları şu ilkeye dayanıyor: Tüm yapay zeka tabanlı kararlarda son söz insanlarda olmalıdır. Berlin’de düzenlenen şirketin yıllık IoT konferansı Bosch ConnectedWorld’ün (BCW) açılışında, Bosch CEO’su Volkmar Denner, “Yapay zeka, insanlara hizmet etmelidir.

Yapay zeka etik kurallarımız, çalışanlarımıza akıllı ürünlerin geliştirilmesi konusunda rehberlik sağlıyor. Amacımız, insanların yapay zeka ürünlerimize güvenmesini sağlamaktır.” dedi.

Yapay zeka, Bosch açısından hayati öneme sahip bir teknoloji. 2025 itibarıyla tüm Bosch ürünlerinin ya yapay zeka içermesi ya da yapay zeka yardımıyla geliştirilmiş veya üretilmiş olması hedefleniyor.

Şirket, yapay zeka ürünlerinin sağlam, güvenilir ve açıklanabilir olmasını istiyor. Bosch CDO ve CTO’su Michael Bolle, “Yapay zeka bir kara kutu olursa, insanlar ona güvenmeyecektir. Ancak ağa bağlı bir dünyada güven esas olacaktır.” dedi.

Bosch, güvenilir yapay zeka tabanlı ürünler üretmeyi hedefliyor. Etik kurallar, Bosch’un bir yenilik arayışını sosyal sorumluluk hissi ile bir araya getiren “Yaşam için teknoloji” sloganına dayanıyor.

Önümüzdeki iki yıl içerisinde Bosch, 20.000 çalışanına yapay zeka kullanımı konusunda eğitim vermeyi planlıyor. Bosch’un bu teknolojinin sorumlu kullanımını yöneten yapay zeka etik kuralları, bu eğitim programının bir parçası olacak.

Yapay zeka, çok büyük bir potansiyel sunuyor

Yapay zeka, ilerlemenin ve büyümenin global itici gücü. Örneğin, yönetim danışmanı PwC, bugün ve 2030 yılı arasında yapay zekanın Çin’de GSYİH’yi yüzde 26, Kuzey Amerika’da yüzde 14 ve Avrupa’da ise yaklaşık yüzde on civarında artıracağını öngörüyor.

Bu teknoloji, ulaşım, iklim eylemi, tıp ve tarım gibi birçok alanda zorlukların üstesinden gelmeye ve sonuçları optimize etmeye yardımcı olabilir. Algoritmalar, çok yüksek miktarlarda veriyi değerlendirerek kararları gerekçelendirebiliyor ve otonom olarak alabiliyor.

Böylece, bağlayıcı AB standartlarının yürürlüğe girmesinden çok önce Bosch, bu teknolojinin kullanımının ortaya çıkarttığı etik soruları aktif olarak ele alma kararını aldı. Bu sürecin ahlaki dayanağı, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Bildirgesi’nde yer alan değerler tarafından sağlanmaktadır.

Kontrol, insanlarda olmalıdır

Bosch’un yapay zeka etik kuralları, insan gözetimi olmadan yapay zekanın insanlar hakkında herhangi bir karar almamasını şart koşar.

“Yapay zeka”, insanlara bir araç olarak hizmet vermelidir. Üç olası yaklaşım tanımlanmaktadır ve hepsinin bir ortak yanı var: Bosch tarafından geliştirilen yapay zeka ürünlerinde, teknolojinin verdiği kararlarda kontrol insanlarda olmalıdır. İlk yaklaşımda (kontrol insanda) yapay zeka, insanların nesneleri veya organizmaları sınıflandırmasına yardımcı bir karar destek uygulaması gibi sadece yardım amacı taşır.

İkinci yaklaşımda (insan döngünün içerisinde) ise bir akıllı sistem, insanların istediği zaman geçersiz kılabileceği kararları bağımsız bir şekilde ele alır. Buna örnek olarak, insan sürücünün örneğin bir park destek sisteminin kararlarına doğrudan müdahale edebileceği kısmi otonom park etme gösterilebilir.

Üçüncü yaklaşım (insan sürecin üzerinde), acil fren sistemleri gibi akıllı teknolojilerle ilgilidir. Bu noktada mühendisler, geliştirme süreci sırasında belirli parametreler tanımlar. Burada, karar verme sürecinde insan müdahalesi bulunmaz. Parametreler, yapay zekanın sistemi etkinleştirip etkinleştirmemeye karar vermesine ilişkin dayanak sağlar. Mühendisler, geçmişe dönük olarak sistemin tanımlanan parametrelerin içerisinde kalıp kalmadığını test eder. Gerek olması halinde, bu parametreler ayarlanabilir.

Birlikte güven oluşturma

Bosch, yapay zeka etik kurallarının yapay zeka konusundaki toplumsal tartışmanın azaltılmasına katkıda bulunmasını umuyor. Denner, “Yapay zeka hayatlarımızı her açıdan değiştirecek. Bu nedenle söz konusu tartışma son derece önemli.” dedi. Akıllı sistemlere yönelik güveni oluşturmak için teknik bilgiden daha fazlası gerekiyor.

Politika yapıcılar, bilim topluluğu ve halk arasında yakın bir diyaloga da ihtiyaç duyuluyor. Bu nedenle Bosch, yapay zekanın etik boyutu gibi konuları incelemek üzere Avrupa Komisyonu tarafından görevlendirilen bir kuruluş olan Yapay Zeka Üst Düzey Uzman Grubu’na katıldı. Halihazırda yedi lokasyondan oluşan bir global ağ içerisinde yer alarak ve Amsterdam Üniversitesi ve Carnegie Mellon Üniversitesi (Pittsburgh, PA) ile iş birliği yaparak Bosch, daha güvenli ve daha güvenilir yapay zeka uygulamaları geliştirme konusunda çalışmalar yürütüyor.

Benzer bir şekilde, Baden-Württemberg’de bulunan Cyber Valley (Siber Vadi) araştırma birliğinin bir kurucu üyesi olarak Bosch, 700 uzmanının kısa bir süre içerisinde şirket dışından araştırmacılar ve startup çalışanları ile birlikte çalışmaya başlayacağı bir yapay zeka kampüsünün inşaatına 100 milyon Euro yatırım yaptı. Yine son derece önemli olarak, Bosch tarafından kurulan bir komite olan Dijital Güven Forumu, önde gelen uluslararası dernekler ve örgütlerden uzmanlar arasında yakın bir diyalog geliştirmeyi hedefliyor.

Forumun 11 üyesi, Bosch ConnectedWorld 2020’de bir araya geliyor. Bolle, “Ortak hedefimiz, nesnelerin internetini güvenli ve güvenilir hale getirmektir.” dedi.

170’ten fazla konuşmacı ve 80’den fazla katılımcı

Bosch ConnectedWorld (19–20 Şubat 2020), ağa bağlı dünyada en son trendleri ve gelişmeleri sergileyen 80’den fazla katılımcıyı bir araya getiriyor. 170’in üzerindeki konuşmacı arasında Bosch CEO’su Volkmar Denner ve Bosch CDO/CTO’su Michael Bolle ve ayrıca Roland Busch (Siemens CEO Yardımcısı), Axel Stepken (TÜV Süd Yönetim Kurulu Başkanı) ve Scott Guthrie (Apple Bulut ve Yapay Zeka Grubu Başkan Yardımcısı) yer alıyor. Etkinliğin ana programları arasında açılış konuşmaları, büyük bir fuar ve bir hackathon (yazılım yarışması) bulunuyor. Bu yıl yedincisi düzenlenen Bosch ConnectedWorld, dünyanın nesnelerin internetine adanan en büyük uluslararası forumlarından bir tanesidir.

Bir bakışta: Bosch’un yapay zeka etik kuralları içerisinde yer alan ilkeler

• Tüm Bosch yapay zeka ürünleri, şirketin bir yenilik arayışını sosyal sorumluluk hissi ile bir araya getiren “Yaşam için teknoloji” sloganımızı yansıtmalıdır.
• İnsanları etkileyen yapay zeka kararları, son söz insanda olmadan alınmamalıdır. Yapay zeka, insanlar için bir yardımcı ve araç olmalıdır.
• Güvenli, sağlam ve açıklanabilir yapay zeka ürünleri geliştirmek istiyoruz.
• Güven, şirketimizin temel değerlerinden bir tanesidir ve kendimizi güvenilir yapay zekaya adadı
• Yapay zekaların geliştirilmesi sırasında, yasallık ilkesine ve diğer etik ilkelere uyarı

Dijitalleşme başlamadan önce şirketler işe alım sürecinde adeta başvurular tarafından boğuluyorlardı. Her başvurunun tek tek incelenmesi, doğru kriterlere uygunluğunun belirlenmesi oldukça zaman alıcıydı.

Teknolojinin hızla gelişimi ile birlikte değişmekte olan işe alım süreçleri yapay zeka uygulamaları ile dönüşüme uğramaktadır.

Yapay zeka işe alım sürecine ilk olarak filtreler ile adım attı. Basit filtreleme algoritmaları sayesinde adaylar saniyeler içerisinde belirlenen kriterlere göre (mezun olunan okul, iş ve sektör tecrübesi, yurt dışı deneyimi vb.) ayrılabilmeye başlandı.

Sistem o kadar yol katetti ki adayların sosyal medya hesaplarındaki bilgilerden yola çıkarak, başvuru inceleme sistemini de sürekli güncel tutabiliyor. Hatta adaylara otomatik olarak e-postalar göndererek, adayların Facebook sayfalarına reklam ekleyerek başvuruları sürekli teşvik edebiliyor.

Yine de filtreleme algoritmaları içinde bulunduğumuz teknoloji çağı için çok ileri bir seviye sayılmaz. Yapay zekanın asıl üstün yönleri mülakat aşamasında karşımıza çıkıyor.

Yapay zeka algoritmaları tarafından oluşturulmuş chatbotlar artık mülakatlarda kullanılmaya başlandı. Chatbotlar için; kişiyle genellikle belirli bir senaryo üzerinden iletişim kuran, sorular soran ve aldığı cevaplara göre konuşmayı sürdüren bir yazılım parçası diyebiliriz.

Aslında bir nevi gelişmemiş sanal asistan da denebilir.Sistem işe başvuran adaylarla online bir sohbet başlatıyor ve adayların istenilen seviyede olup olmadığını ölçen ufak bir sohbet gerçekleştiriyor.

Konuşma bittikten sonra ise başvuru izleme sistemine adayla ilgili bir puan kartı ve transkript gönderiyor. Eğer bir aday sistemi etkilemeyi başardıysa, sistem bu sefer bir insan ile mülakat ayarlıyor ve insan kaynakları personelini bilgilendiriyor.

Chatbotların yanı sıra yapay zekanın getirdiği başka bir yenilik ise video mülakat uygulaması. Sistem işe en uygun adayı bulabilmek için mülakatı video kaydına alıp mülakat bittikten sonra, adayların mülakat sırasındaki jestlerini, mimiklerini, ses tonlarındaki değişimlerini ve mikro ifadelerini yapay zeka algoritmaları ile analiz ediyor.

Mesela adayın mülakat sırasında belirli bir konuda yalan söyleyip söylemediğini, kişinin göz bebeklerinin büyüyüp küçülmesinden ya da o anda yaptığı bir hareketten yola çıkarak tespit edebiliyor. Aynı zamanda bu gibi analizlerle, mülakatlarda oluşabilecek ön yargılardan da kurtulmayı hedefliyor.

Yapay zeka teknolojilerinden de sadece işe alım sürecinde değil, İK’nın diğer sorumluluk alanlarında da yararlanılıyor.

Bütün bu yeniliklerin yanında yapay zeka uygulamaları beraberinde bir takım ön yargıları getiriyor. En büyük korkuların başında çalışanların işlerini bilgisayarlara kaptıracağı yer almakta.

Ayrıca yeni teknolojilere adapte olamama da çalışanların bir diğer endişesi. Ancak çalışanlarda oluşan bu korku ve endişe yersiz. İnsan kaynaklarında yapay zeka teknolojilerinin kullanımı ancak, çalışanları eğitimlerle yeni teknolojiler hakkında sürekli bilgilendirerek ve adapte ederek mümkün.

Bu sayede hem çalışanlar yersiz endişelerinden arınmış olacaklar, hem de şirketin kullanacağı yeni teknolojilere uyum sağlayarak verimi düşürmeyecekler.

Yapay zeka üzerine çalışmalar arttıkça, insan kaynakları alanında da ilerlemeler olmaya devam edecektir.

Görüşmek dileğiyle..

Evden uzaya kadar pek çok farklı alanda ileri teknoloji çözümleri ile öne çıkan Mitsubishi Electric, yapay zeka tabanlı yeni bir teşhis teknolojisi geliştirdi.

Makine öğrenmesi algoritmasını kullanan bu yeni teknoloji, sensör verilerini analiz ettikten sonra farklı operasyonel durumlar arasında üretim makinesi geçişine ilişkin bir model oluşturuyor.

Böylelikle makinelerdeki beklenmedik durumları ifade eden makine anomalilerinin hızlı ve doğru bir şekilde tespit edilmesini sağlayarak fabrika ve tesislerde verimliliği artırıyor.

Fabrikalara hızlı entegrasyon, üretkenlik, esneklik ve verimlilik sağlayan ileri teknoloji otomasyon ürünleriyle dikkat çeken Mitsubishi Electric, tescilli yapay zeka (AI) teknolojisi Maisart® ile yapay zeka tabanlı fabrikalarda ve tesislerde ekipman duruş süresini azaltırken verimliliğin artırılmasına katkıda bulunan yeni bir teşhis teknolojisi geliştirdi.

Bu sayede fabrika ve tesislerde verimliliği artırmak üzere makinelerdeki beklenmedik durumları işaret eden makine anomalilerinin hızlı ve doğru bir şekilde tespit edilmesini sağlıyor.

Makinenin mevcut operasyon durumu ne olursa olsun anomali tespiti için her zaman aynı koşulları dikkate alan geleneksel teşhis teknolojisinin aksine bu yeni yapay zeka tabanlı teknoloji, sensör verilerinin analizi akabinde her bir operasyon sırasında meydana gelen anomalilerin tespiti için optimum koşulları belirliyor.

Makine arızasına ilişkin belirtileri fiili arızadan önce doğru bir şekilde tespit eden bu teşhis teknolojisi, fabrikalarda ve tesislerde bakım faaliyetleriyle bağlantılı olarak ihtiyaç duyulan işgücünün ve duruş süresinin azaltılmasına yardımcı oluyor. Karmaşık manuel ayarlamaları ortadan kaldıran bu yeni teknoloji, anomali tespit sistemlerinin kullanımını sadeleştirmesiyle de dikkat çekiyor.

Bu düzeyde tartışılan bir başka konu da yapay zeka teknolojileri. Bu konu, her geçen gün daha çok sayıda yayına, makaleye, videoya ve habere konu oluyor. Birçok insan, yapay zekanın gelecekte insanlığın kaderini belirleyecek bir çok uygulama içinde aktif rol alacağını düşünüyor.

Hatta onun insanlığı tarihten sileceğini düşünenler de yok değil. Tüm dünyada popüler konular olan yenilenebilir enerji ve yapay zekayı birlikte düşünmek mümkün mü?

Bu yazıda, yenilenebilir enerji teknolojilerinin gelişmesi ile yapay zekanın bu alana nasıl entegre olabileceğine dair bazı ön görülere ulaşabilirsiniz.

Yenilenebilir Enerjinin Geleceği

Karbon salınımının artmasının, dünyamız için tehlikeli sonuçlar yaratacağına dair kesin bir kanı var. Bu durumda insanlığın önünde, karbon salınımını azaltmak, başka enerji kaynakları bulmak veya bu ikisini bir arada yürütmek olmak üzere üç seçenek bulunuyor.

Şu anda, insanlığın üçüncü seçenekte ısrar ettiğini söyleyebiliriz. Hem karbon salınımı yapan enerji üretim modellerinin terk edilmesi hem de rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerjilerin keşfi, gezegenimiz için umut verici gelişmeler olabilir.

Bununla beraber, yenilenebilir enerjinin göründüğü kadar avantajlı olmadığını düşünen kişiler de var. Onlara göre, yenilenebilir enerji üretimi, diğer modellere göre çok daha maliyetli olduğundan sürdürülebilir bir etkinlik değil.

Bu durumda, başka alternatifler aramak gerektiğini düşünüyorlar. Bu kişilerin savunduğu görüşün yakın zamana kadar geçerli bir önermeye sahip olduğunu söyleyebiliriz. Ancak günümüz dünyasında durum pek de öyle değil.

IRENA adlı uluslararası kuruluş tarafından hazırlanan raporda, 60’ı aşkın gelişmekte olan ülkede güneş enerjisinin, fosil yakıt kaynaklı enerji çeşitlerine göre daha düşük maliyet gerektirdiği aktarılıyor.

Raporun sonuçlarına göre, 2020 yılında rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerjilerdeki üretim, yalnızca gelişmekte olan ülkelerde değil, dünya üzerindeki tüm ülkelerde en az maliyete sahip üretim haline gelecek. Yani gelecek seneden sonra, rüzgar ve güneş enerjisine geçiş konusunda, tüm ülkeler için bahaneler ortadan kalkmış olacak.

Enerji Teknolojilerinde Gelişim

Elektrik şebekeleri hiç kuşkusuz, dünyadaki en karmaşık sistemler arasında. Geçen yüzyılda temelleri atıldıktan sonra hızlı bir gelişme trendine girmiş ve günümüzdeki haline ulaştı. Bununla birlikte, bu alandaki makineler yenilenebilir enerji ilavesiyle yeni imkanlara kavuşuyor ve önümüzdeki yıllar için umut verici bazı atılımları bugünden gerçekleştiriyor.

Enerji teknolojilerinin geleceğinde rol oynayacak bir başka alan da yapay zeka olarak gösteriliyor. Öyle ki, yapay zeka algoritmaları yenilenebilir enerji üretme, iletme ve tüketme yöntemlerimizde devrim yaratmaya hazırlanıyor.

Yenilenebilir enerjide kullanılan mevcut şebekeler, yenilenebilir enerji kaynaklarının çeşitliliğini barındıracak şekilde tasarlanmış değil. Bu yüzden, güneş ve rüzgarın doğal değişkenliğini karşılamada zorluklar yaratabiliyor.

Uzmanlar, yapay zekanın bu zorlukları azaltmada yardımcı olabileceği ve yenilenebilir enerjinin dünyadaki tüm ülkeler için başlıca elektrik sağlama yöntemi haline gelebileceğini ön görüyor.

Yapay zeka yöntemlerinin genel şebekeni güvenilirliğini ve esnekliğini desteklemesi, yenilenebilir enerjinin entegrasyonunu sağlaması ve yaygınlaştırması için gündeme gelebilecek 4 adım şunlar:

1. Yapay zeka, merkezi kontrol mekanizmalarını geliştirecek
2. Yapay zeka, mikro ızgaraları entegre etmek için yeni imkanlar sağlayacak
3. Yapay zeka, yeni akıllı tüketici cihazları ve değer akışları yaratacak
4. Yapay zeka, yenilenebilir enerjinin yerleşimini ve sonuç değerine dair araştırmalarda destek olacak.

Geliştirilmiş merkezi kontrol mekanizmaları:

Enerji şebekesi bilgi işlem, veri toplama ve cihazlar ölçeği ile giderek daha fazla bağlantılı hale geliyor. Yapay zeka algoritmalarının gücünü kullanarak, yeni sensör verileri ile, eldeki büyük verilerden analizler üretmek mümkün olacaktır. Bu, şebeke operatörlerine yenilenebilir enerji değişkenliği ile başa çıkmada kullanılabilecek kontrol yöntemleri hakkında yeni bilgiler sağlayacaktır. Yapay zeka algoritmaları ile ayrıca, yenilenebilir enerjinin toplu enerji sistemine entegrasyonunu da sağlanabilecektir.

Mikro Şebekelerin Entegrasyonu:

Geniş bir alana yayılmış enerjiyi yönetmenin yolu, mikro şebekelerin yaygın olarak kullanılmasından geçer. Gittikçe geniş bir alana yayılan ve çeşitlenen yenilenebilir enerji üretimi (çoğunlukla güneş enerjisi) şebekeye konduğunda, bu şebekedeki enerji akışını dengeleme zorlukları ortaya çıkar.

Ancak yapay zeka, yenilenebilir enerji kaynaklarının dağıtım şebekesinde tıkanıklık ve güç kalitesi sorunlarını çözmede yardımcı bir rol oynayabilir. Yapay zeka ile çalışan bir kontrol optimizasyonunun dahil edilmesiyle, şebekenin enerji akışını dengelemesi kolaylaşacaktır.

Adaptif Dinamik Programlama (Adaptive Dynamic Programming) ve akıllı çoklu faktör sistemleri gibi yapay zeka algoritmalarını öğrenmek gerçek zamanlı kontrol sağlamaya yarar. Bununla kalmaz, ayrıca sistem optimizasyonunun iyileştirilmesini de beraberinde getirir.

Yeni akıllı tüketici cihazları ve değer akışları:

Halihazırda evlerde güneş enerjisi üretimi için bazı akıllı cihazları kullanıyoruz. Bunlar, tavan üstü güneş enerjisi, şarj cihazları ve enerji yönetimi sistemlerine bağlı akıllı pillerle yenilenebilir enerjinin hüküm sürdüğü bir dünyaya doğru ilerliyor.

Yapay zeka, bu yeni ürünlerin çoğunu yönlendirecek ve tüketiciye gerçek zamanlı enerji kontrolleriyle tasarruf etmeleri için yeni yollar sağlayacaktır. Bugünlerde gittikçe yaygınlık kazanan akıllı sayaçlar, bu teknolojinin müjdecisi olarak görülebilir.

Dağıtılmış Yenilenebilir Enerji:

Dağıtım sistemindeki Dağıtılmış Enerji Kaynaklarının (DER) değeri, sistemin topolojisi içinde bulunduğu yere ve onun nasıl çalıştığına bağlıdır. Şebekeye çoklu değer sağlayan bir varlık, yenilenebilir enerji için yeni değerleme modellerini destekleyebilir. Çeşitli yapay zeka yöntemleri yalnızca dağıtılmış enerji kaynakları için en değerli yerleri bulmakla kalmaz, yapay zeka güdümlü kontroller de dinamik yollarla yeni çalışma metotları geliştirip yaygınlaştırabilir.

Makale: Sektörüm Elektrik Aydınlatma Dergisi

“Alan Turing” 20. yüzyılın en büyük matematikçilerinden biridir ve bilgisayar bilimlerinin, yapay zekanın babası sayılır fakat buna rağmen çoğumuzun çok geç duyduğu ya da belki de hiç duymadığı bir isimdir.

23 Haziran 1912’de Londra’da dünyaya gelen “Alan Mathison Turing”, Britanya Hindistan koloni idaresinde devlet memuru olarak çalışan bir babanın 2. oğludur.

Daha ilkokul yıllarında üstün zekası ile yaşıtlarından ayrılan “Alan Turing” 14 yaşındayken çok pahalı bir özel okula bursla kayıt olur ve evine yaklaşık 60 km olan okula her gün bisikletle gider.

Çok genç yaşlarda olmasına rağmen okul dışında matematiksel problemler ile ilgilenmiş, özellikle türev ve integral üzerine yoğunlaşmıştır.

Daha 16 yaşındayken karşılaştığı Albert Einstein çalışmalarına üzerine yoğunlaşarak Einstein’in Newton haraket teorilerini ve kanunlarını eleştirmenlerini kendi yaptığı çalışmaları ile yeniden çıkarmıştır.

Turing’in matematik alanındaki ilgilisi ve bilgisi üniversitede Cambridge Kings Kolej’ine gitmesine sebep olmuştur ve bu okuldan üstün bir derecede diploma alarak bitirmiştir.

Üniversite bitirme tezi olan merkezi limit teoremi sayesinde Kolejin akademik üyesi seçilmiştir.

İlerleyen yıllarda Princeton Üniversitesi’nde de çalışan ve buradan felsefe doktoru unvanını alan Turing Cambridge’ye dönerek matematik ve kriptoloji alanında çalışmalarına devam etmiştir.

Kriptoloji alanında İngiliz hükümetinin çok gizli birimlerinde çalışan Alan Turing 7 haziran 1954’te temizlikçisi tarafından evinde ölü bulunmuştur.

Öldüğünde yatağının kenarında bir ısırık aldığı bir elma bulunmuş ve daha sonra elmanın siyanürlü olduğu ortaya çıkmıştır.

Halka intihar ettiği açıklansa da devletin çok gizli birimlerinde çalıştığı için İngiliz istihbarat servisi tarafından öldürüldüğü ve intihar süsü verilmiş olabileceği iddiaları konuşulmaktadır.

Herşeye rağmen 2012 yılında İngiliz Hükümeti “Alan Turing |”’den özür dileyerek doğumunun 100. Yılı olan 2012’yi Alan Turing yılı olarak ilan etmiş ve tüm dünyada 2012 yılı Alan Turing yılı olarak çeşitli etkinlikler ile kutlanmıştır.

Ayrıca bir ısırık alınmış bu elma şu anda dünyanın en değerli markası olan Apple’ın logosuna ilham kaynağı olduğu ve Steve Jobs’un Alan Turing’e bir saygı göstergesi olarak bu logoyu tercih ettiği söylense de Aktör Stephen Fry bir keresinde Steve Jobs’a meşhur logonun Turing’e ithafen mi tasarlandığını sorduğunda, Jobs şu şekilde yanıtladı: “Tanrım, keşke öyle olsaydı.”

Alan Turing’in Matematik Alanında Çalışmaları

“Alan Turing”, 1931’de öğrenci olarak girdiği Cambridge Kings Koleji’nde merkezi limit teoremi üzerine bir tez hazırlamıştır. Bu teoreme göre büyük bir sayıda olan bağımsız ve aynı dağılım gösteren rassal değişkenlerin aritmetik ortalamasının, yaklaşık olarak normal dağılım gösterdiğini ifade eden bir teoremdir.

Turing’in 1936’da yayımladığı Hesaplanabilir Sayılar: Karar Verme Probleminin bir Uygulaması adlı makalesinde, Turing makineleri olarak adlandırılan ispat ortaya atmıştır. Turing makineleri, karmaşık matematiksel hesapların belli bir düzenek tarafından çözülmesini sağlayan hesap makinesidir.

Ayrıca 1938’de Princeton Üniversitesi İleri Etütler Enstitüsü’nde Alonzo Church ile beraber çalışan Turing soyut matematik çalışmalarını ve kriptoloji çalışmalarını devam ettirdi. Dört aşamalı elektro-mekanik ikili çarpma makinasının üç aşamasını da tamamlayıp bitirdi.

Alan Turing Kriptanaliz

İkinci Dünya Savaşı’na da etkisi ve katkısı olan Alan Turing, Alman şifrelerini kırmak için çalışmış, Polonya Şifre Bürosu ve İngiliz Hükümet Kod ve Şifre Okulu’nda görev almıştır.

Almanlar tarafından gizli mesajların şifrelenmesi ve tekrar çözülmesi amacı ile kullanılan bir şifre makinesi olan Enigma makinesinin çözümünde çalışan “Alan Turing”, İkinci Dünya Savaşı’nda Almanya’nın çözülmesinde büyük etkisi vardır.

Matematikçi Gordon Welchman’ın önerilerini de dikkate alan Turing, Enigma’yı hızlı kırmaya yardımcı olacak korumalı mesaj trafiğine saldırmada en önemli ve tek tam otomatikleştirilmiş kod kırma makinası olan Bombe Enigma’yı geliştirdi.

Bilgisayar Biliminin Temelleri ve Alan Turing Testi

1946’da ilk program hafızalı bilgisayarın detaylı tasarımının makalesini hazırlayan “Turing“, ACE yani Otomatik Bilgisayar Motoru tasarımı için Ulusal Fizik Laboratuvarı’nda çalıştı ve 1950’de de ilk programını gerçekleştirdi.

Manchester Üniversitesi’nde bilgisayar laboratuvarında çalışan ve ilk gerçek bilgisayarlardan olan Manchester Mark 1 yazılımın hazırlayan Turing, bir yandan da yapay zeka ve makine zekası üzerine çalışmalara başladı. Çalışmalarının sonucunda bugün Turing Testi olarak da adlandırılan, bir makinanın insan seviyesinde ve zeki olduğunu gösteren test ortaya çıktı.

Bilgisayar için satranç programı da tasarlayan “Alan Turing”, bilgisayarı gerçek insanlarla test etmiş ve başarılı olmuştur. Matematiksel biyoloji alanında da ölümüne kadar özellikle morfogenez üzerine çalışmalar yapmış ve Morfogenezin Kimyasal Temeli adlı makale yayımlamıştır.