1890’lı yıllarda Avrupa ve Amerika’da şirketler elektrikli araç üretip satmaktaydı. Hatta 1900’lerin başında Amerika’daki elektrikli araç sayısı benzinli araç sayısından fazlaydı. Dolayısıyla menzil artırma düşüncesi ortaya çıktı. Bu nedenle elektrik motoru ile benzinli motoru birleştirme fikri ortaya çıktı, böylelikle ilk hibrit yapı denendi.

Ancak 1920-1960 yıllarında benzin fiyatlarının düşmesi, Charles Kettering’in marş motorunu bulması, Amerika’daki yolların iyileşmesiyle uzun menzilli araç ihtiyacının artması, Henry Ford’un içten yanmalı motorlu araçları seri üretmeye başlaması, araç maliyetlerinin düşmesi gibi nedenlerden dolayı elektrikli araçlara ilgi azalmış ve İYM (İçten Yanmalı Motor)’li araçlar dünya çapında ilgi odağı olmuştur.

Otomotiv şirketleri İYM araçların seri üretimine başladı ve bu olay da 1930’larda elektrikli araçları ortadan kaldırdı. 1960 yılına geldiğimizde İYM’lerin sebep olduğu hava kirliliğini önlemek adına elektrikli araçların önemi yeniden ortaya kondu. Amerika, İngiltere, Fransa gibi ülkelerde yaşanan petrol kriziyle birlikte elektrikli araçlara hız verildi. 1980’lerde hükümetler elektrikli araçların çevre dostu olmasından dolayı bu araçlara ekonomik teşvikler vermeye başladı.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki nüfus ve refah düzeyindeki artışlar beraberinde karayolunda trafiğe çıkan araç sayısında da artışa yol açmıştır. Günümüzde Avrupa Birliği ülkelerindeki CO₂ emisyon ’unun %20’si karayolu taşımacılığından kaynaklanmaktadır. Buradan hareketle Avrupa Birliği ülkelerinde, araçlardan kaynaklanan “Sera Gazı Yoğunluğu”nu 2020 yılı itibariyle %10’a indirilmesini hedeflemektedir.

Halihazırda ise gelişmiş ülkelerin pek çoğunun binek araçlarda yıllık vergilendirmede karbon emisyon oranını referans aldığı bilinmektedir. Günümüzde karayolu taşımacılığının en önemli yakıtı fosil yakıtlardır. Fosil yakıtların yakın gelecekte tükenecek olması ve çevreye verdikleri geri döndürülemez zararlar elektrikli araç teknolojisinin gelişmesinde en büyük ateşleyici paya sahiptir. Bu çalışmada elektrikli araçların tarihsel gelişimi, çalışma prensibi, dünyadaki ve ülkemizdeki yaygınlaşma durumu incelenmiştir.

Elektrikli otomobillerle fosil yakıtlı otomobillerin mücadelesi aslında yüz yıl önceye dayanıyor. İlk otomobiller 1800’lerin ortalarından itibaren geliştirildiyse de ancak 20. yüzyıl başlarında seri üretim otomobiller ortaya çıktı.

1900 yılında ABD’de satılan 4.200 otomobilden; 1681’i buharlı, 1575’i elektrikli, 944’ü içten yanmalıydı. 1917’ye geldiğimizdeyse durum tam tersine dönmüştü. Trafikteki 50.000 elektrikli otomobile karşın 3,5 milyon içten yanmalı motoru olan otomobil vardı. Buharlılarsa tamamen ortadan kaybolmuştu.

Peki, elektrikli otomobillerin tutulmamasının nedeni neydi? 1899’da elektrikli otomobil günlük ulaşım ihtiyacını en iyi şekilde karşılıyordu. Elektrikli otomobiller hem güçlü hem de diğer otomobillere göre frenlemesi iyiydi. Yüksek torku ağır yükleri taşımayı kolaylaştırıyordu. En zayıf olduğu alansa bugün olduğu gibi menzilinin yetersiz olmasıydı.

Yaklaşık 60 km’lik menzil şehir içi yolculuklar için yeterli olsa da içten yanmalı motora sahip araçlar şehirlerarası yolculuklar yapmaya başlayınca işin seyri değişti. Şehir dışında elektrik hatları yaygın değildi ve araçları şarj etmek problem oluyordu. Kurşun asitli aküler pahalıydı, üstelik uzun süre dayanmıyordu. Ayrıca elektrik motorları da pek ufak sayılmazdı. Tüm bu sorunlar neticesinde elektrikli otomobiller günlük hayattan silindi ve neredeyse yüzyıl boyunca gündeme gelemedi. İşin ilginç yanıysa elektrikli otomobilleri tarihe gömen sorunların bir kısmı bugün hala tam olarak çözülebilmiş değil.

Küreselleşen dünyada şehirlerin kalabalıklaşması ve buna bağlı olarak motorlu taşıtların artması, petrol rezervlerinin azalması, çevre tahribatı ve iklim değişikliği gibi birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Bu noktada yaşanan teknolojik yenilikler ulaşım sektöründe içten yanmalı motorlara alternatif olarak elektrikli otomobillerin kullanımını gündeme getirmiştir.

Elektrikli arabanın icadına giderken;

Elektrikli otomobillerin tarihi dört farklı döneme ayrılabilir:

Elektrikli araçların ilk öncüleri (1830-1880), elektrikli motorla ulaşıma geçiş (1880-1914), içten yanmalı motorun yükselişi (1914-1970), elektrikli araçların dönüşü (1970-2003). 1800’lerin başlarında, piller ve motorlardaki bir dizi teknolojik atılım, mühendislik ve otomotiv öncüleri tarafından yapılan geliştirmeler, ilk elektrikli araçların üretilmesini sağladı.

Her şey, İtalyan fizikçi ve mucit Alessandro Volta’nın 1775’te çığır açıcı icadı olan bataryanın üretilmesiyle başladı.

Ardından ABD’nin Vermont şehrinde bir demirci, elektrikli motor aracılığıyla çalışan sürüklenebilir küçük bir mobilet icat etti.

Elektrikli Araçların Avantajları:

• Çevre Dostu: Elektrikli araçlar, fosil yakıtlarla çalışan araçlara kıyasla çok daha az karbon salınımı yaparlar. Bu, şehirlerin hava kalitesinin iyileşmesine ve küresel ısınmanın azalmasına yardımcı olur.
• Düşük İşletme Maliyetleri: Elektrikli araçlar, daha az hareketli parçaya sahip oldukları için bakım maliyetleri daha düşüktür. Ayrıca, elektrikli araçların yakıt maliyeti de içten yanmalı motorlu araçlara göre daha ekonomiktir.

• Sessiz Çalışma: Elektrikli araçlar, neredeyse sessiz çalışır. Bu, şehirlerdeki gürültü kirliliğini azaltır ve sürüş konforunu artırır.

Elektrikli Araçların Dezavantajları:

• Yüksek Başlangıç Maliyeti: Elektrikli araçların satın alma fiyatı, genellikle benzinli veya dizel araçlara göre daha yüksektir. Ancak, uzun vadeli kullanımda sağladıkları tasarruflar bu maliyeti dengeleyebilir.
• Sınırlı Menzil: Mevcut batarya teknolojileri nedeniyle, elektrikli araçlar genellikle içten yanmalı motorlu araçlara kıyasla daha kısa menzile sahiptirler. Ancak, batarya teknolojilerindeki ilerlemeler bu sorunu gidermeye yönelik adımlar atmaktadır.
• Şarj Altyapısı: Elektrikli araçların yaygınlaşması için geniş kapsamlı bir şarj istasyonu ağı gereklidir. Bu altyapının henüz yeterince gelişmemiş olması, bazı kullanıcılar için dezavantaj oluşturabilir.

Elektrikli Araç Türleri:

Elektrikli araçlar, farklı ihtiyaçlara ve kullanımlara yönelik olarak çeşitli türlerde üretilmektedir. Başlıca elektrikli araç türleri şunlardır:

• Tam Elektrikli Araçlar (BEV): Sadece elektrik enerjisi ile çalışan ve herhangi bir içten yanmalı motoru bulunmayan araçlardır.
• Plug-in Hibrit Elektrikli Araçlar (PHEV): Hem elektrikli motor hem de içten yanmalı motor bulunan ve harici bir kaynaktan şarj edilebilen araçlardır.
• Hibrit Elektrikli Araçlar (HEV): İçten yanmalı motor ve elektrikli motorun birlikte çalıştığı araçlardır. Elektrikli motor, genellikle fren enerjisinin geri kazanımı gibi yöntemlerle şarj edilir ve harici bir şarj kaynağına ihtiyaç duymaz.

%100 Elektrikli otomobilde içten yanmalı motor bulunmaz. Bunun yerine elektrik enerjisini hareket enerjisine dönüştüren bir motor ve rotor olarak adlandırılan dönen parça bulunur. Enerjisini bünyesinde barındırdığı bataryadan alan elektrikli araçlar, konvansiyonel otomobillere göre daha basit bir motor yapısına sahiptir. Elektrikli araçlar hem yakıt tasarrufuna olanak tanır, hem de çevre dostudur. Bu yüzden kullanımı her geçen gün artmaktadır.

Elektrikli Araç Nedir?

Teknoloji çağının bir sonucu olarak yakıt tasarrufu yapan, petrol tüketmeyen, sessiz ve yüksek verimlilikle çalışan motora sahip araçlar tasarlanmıştır. Elektrik araçlar bir rotor vasıtasıyla hareket eder. Elektrik motorunun içinde yer alan ve dönerek hareket halinde olan rotor adlı parça sayesinde elektrikli araç çalışır. Rotor döndükçe elektrik akımı iletilir, elektrik enerjisi hareket enerjisine dönüşür. Benzinli araçların aksine elektrikli araçtaki tork gücünün hissedilebilmesi için motorun belirli bir devire uluşmasına ihtiyaç duyulmaz. Motora ek olarak sahip olunan batarya sayesinde elektrikli araç kullanılır.

Elektrikli araçların içerisinde lityum-iyon pillerden oluşan bir batarya mevcuttur. Zaman içerisinde kullanıldıkça verimi düşen bu bataryalar kullanılarak elektrikli aracın sorunsuz bir şekilde 300 bin veya 1 Milyon kilometre yol yapabildiği bilinmektedir. Pek çok elektrikli araç üreticisi tarafından aracın kullanıldığı ilk 4 yıl içerisinde bataryanın %80’lik kapasitesine garanti verilmektedir. Elektrikli araçlar kullanıcıya yakıttan tasarruf etme imkanı sunar.

İçten yanmalı motoru olan bir aracın tükettiği 1 litrelik benzinin elektrikli araçtaki karşılığı 10 kWh olarak belirlenmiştir.

Bir elektrikli araç 100 kilometrelik sürüş mesafesinde yaklaşık olarak 18 kWh ölçüsünde elektrik enerjisi tüketir.

Bu da içten yanmalı motor ile karşılaştırıldığında oldukça düşük bir enerji tüketimi anlamına gelmektedir. İçten yanmalı motoru olan bir araç için bunun 6 katı daha fazla yakıt harcaması yapıldığı belirlenmiştir.

Elektrikli Aracın Çalışma Prensibi Nedir ?

Elektrikli otomobil herhangi bir elektrikli çamaşır makinesinin çalışmasını sağlayan motorla benzer bir düzen içerisinde işlev gösterir. Benzin veya mazotla çalışan klasik otomobillerdeki gibi içten yanmalı motorlardan farklı olarak yüksek verimlilik, aşınmazlık ve çift yönlü çalışma özelliklerine sahiptir.

Fosil yakıtların kullanıldığı içten yanmalı motorlarda verimlilik oranı oldukça düşüktür. Motorun içerisindeki hareketli parçalar ve diğer aksamlar nedeniyle üretilen enerjinin yaklaşık olarak %35’inden hareket ettirecek güç üretilir. Bu da elektrik bir otomobile kıyaslandığında düşük bir oran olarak kabul edilir. İçten yanmalı motorlarda hareket enerjisi üretilirken yüksek ısı, gürültü ve titreşim açığa çıkar. Elektrikli otomobiller ise sessiz bir şekilde çalışır.

“Bu özelliklere ek olarak elektrikli araçlarda 2000’e yakın hareketli parça ve debriyaj balatası, vites kutusu, pistonlar, yakıt tankı, egzoz sistemi ve yağ ile su pompası bulunmaz.”

Elektrikli Araç Nasıl Şarj Edilir

Cep telefonlarının şarj edilişine benzer bir şekilde elektrikli araçlar da şarj edilir. Çok daha yüksek güç ve enerji kapasitesi ile. Cep telefonlarında olduğu gibi elektrikli araçlarda da lityum-iyon cinsinden piller kullanılmaktadır. Evde alternatif akım veren standart prizler kullanılarak 8-10 saatlik bir zaman dilimi içerisinde elektrikli araç şarj edilebilir. Evdeki elektrik tesisatı tek fazlı ve düşük amperli olduğu için aracın şarj süresi uzundur. Evlerden farklı olarak çeşitli konumlara tesis edilen ücretsiz şarj istasyonlarından elde edilen yüksek akım sayesinde çok daha kısa sürede aracın şarj edilmesi sağlanabilir.

Alışveriş merkezleri ve benzin istasyonlarında şarj istasyonlarına rastlamak mümkündür. Söz konusu hızlı şarj istasyonları sayesinde elde edilen doğru akım kullanılarak aracın 30-60 dakika içerisinde şarj olması sağlanır. 30 dakika içerisinde pek çok elektrikli arabanın %80 oranında şarj edildiği bilinmektedir. Ancak normal hıza sahip olan bir elektrik akımı kullanılarak da 2 veya 4 saat içerisinde araç tamamen şarj edilebilir.

“Bataryası tamamen şarj edilmiş olan bir elektrikli otomobilin kat edeceği mesafe modele göre 2025 yılı itibariyle; 200 ile 600 kilometre arasında değişiklik gösterir.”

Pek çok elektrikli otomobil firması elektrikli aracın bataryasına en az 8 yıl ve en fazla da 15 yıllık garanti süresi verir. Arabanın ne sıklıkta kullanıldığına bataryanın yıpranması değişiklik gösterse de 70.000 kilometreden sonra bataryada verim kaybı gözlenmektedir. Bu kayıp 100 bin km’de %6 ile %8 arasında düşünülebilir.

Yani 80Kws’lik bataryanın 100 bin km sonraki kapasitesi %8 oranında kayıp verebilir. Bu oranda, 350 km’lik menzile sahip bir aracın 100 bin km’lik kullanım sonrası, yaklaşık 320 km menzil anlamına gelir. (Bu oranlar kullanıcının kullanım şekline, kullanıldığı iklim ve yol şartlarına göre de büyük farklılık gösterebilir.)

Elektrikli Araçların Bakımı Nasıl Yapılır?

 Benzin veya mazotla çalışan arabalara kıyasla elektrikli araçların motor yapısı daha basittir. Elektrikli aracın motorunda daha az hareket eden parça olduğu için onarılması ve dönem dönem bakımının yapılması gereken daha az miktarda parça bulunur. Elektrikli aracın bakımına daha az para harcanır. Aracın kat ettiği mesafeye göre bakıma girmesi gerekir.

Elektrikli aracın bakımı için yapılanlar şu şekildedir:

• Lastiklerin kontrol edilmesi
• Fren sisteminin elden geçirilmesi
• Elektrikli motorun performansının ölçülmesi
• Bataryaların verimliliğinin ve yıpranma payının tespit edilmesi
• Elektrikli parçaların kontrol edilmesi
• Gerekli olan hallerde bataryanın değiştirilmesi

Elektrikli Araçların Olumlu Yönleri Nelerdir?

 Elektrikli araçların sağladığı en önemli yararların başında yakıt tasarrufu gelir. Fosil yakıtlarla çalışan otomobiller nedeniyle doğal kaynaklar tüketilmektedir. Elektrik benzin ve mazota kıyasla daha düşük maliyetli bir enerji kaynağıdır. Benzin ve mazotla çalışan araçlarda yüksek vergilendirme mevcutken, elektrikli araçlarda vergi oranları çok düşüktür. (Yurtdışında %1 gibi vergilendirme mevcutken, ülkemizde maalesef ÖTV, KDV, MTV gibi 3 farklı türde vergi alınmaktadır.)

Fosil yakıtla çalışan motora sahip bir araca kıyasla elektrikli araçlar daha fazla teknolojik donanım ile tasarlanmaktadır. Elektrikli araçlar çevre dostudur, dünyaya daha az karbon salımı gerçekleştirir. (Elektriğin nasıl ve hangi kaynaktan üretildiği önemlidir. Tüm dünyada gelişen trend rüzgar ve solar panel ile desteklenmesidir.)

Elektrikli Araçların Olumsuz Yönleri Nelerdir

 Elektrikli araçların tamamen şarj edilmesi için gereken süre yol üstünde 30-60 dakika, evden 8-10 saate kadar varmaktadır. Şarj durumuna göre elektrikli aracın gideceği yol mesafesi değişiklik göstermektedir. Acil durumlarda yetersiz şarj seviyesi kişinin zor durumda kalmasına yol açabilir. Fosil yakıtlarla çalışan araçlara kıyasla elektrikli araçlar daha yüksek fiyatlar karşılığında satılmaktadır. Türkiye’de satış ağının ve teknolojik olanakların yetersiz olması sebebiyle elektrikli araçların bakım ve onarımı hususunda sorunlar ortaya çıkmaktadır.

Sonuç:

Tüm bu bilgiler doğrultusunda söyleyebiliriz ki elektrikli araçların gelişimi için teknolojik araştırmalar, yaygınlaştırılması için de teşvikler devam ediyor. Dünya hızla tüm yollarda elektrikli araçlar olması yolunda çalışmalarını sürdürüyor. Bunun için gerekli altyapıları oluşturmak ve artan elektrik ihtiyacını karşılayabilmek adına alışılagelmiş yenilenebilir enerji kaynaklarının yanı sıra yeni nesil enerji kaynaklarının (örn: biyokütle) daha etkin kullanılması hayati önem taşıyor.

Şimdilik her ne kadar elektrikli araç sahibi olmanın dezavantajları var gibi görünse de önümüzdeki yıllarda bu dezavantajlar da ortadan kalkacak ve mevcut içten yanmalı motor kullanan araçların yerini alacak gibi görünüyor.

Kaynakça:

1- Elektrikli Araçların Avantajları, Dezavantajları ve Yangın Riskleri: Batarya Güvenliği ve Yangın Söndürme Çözümleri Üzerine Bir İnceleme

https://zenodo.org/records/13625454

2- Elektrikli otomobillerin dünü, bugünü ve geleceği

https://dergipark.org.tr/tr/pub/jitsa/issue/35759/396912

3– Elektrikli Araçlar

https://bilimteknik.tubitak.gov.tr/

4- Elektrikli araçlar

https://www.dunyaenerji.org.tr/wp-content/uploads/2018/09/YET3-1.pdf

5- Küresel elektrikli otomobil piyasasına genel bakış

6- Elektrikli otomobil sanayi üretiminde tüketici davranışlarının etkisi: “türkiye örneği”

https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/ET004588.pdf

7- Elektrikli Otomobil ve Çalışma Prensibi

https://tehad.org/2021/04/27/elektrikli-otomobil-ve-calisma-prensibi/

8- Elektrikli arabanın uzun tarihi: TOGG’dan 193 yıl öncesi

https://www.indyturk.com/node/506506/türki̇yeden-sesler/elektrikli-arabanın-uzun-tarihi-toggdan-193-yıl-öncesi

Bu teknolojik gelişmeler, sürüş deneyimini yeniden tanımlıyor. Bir spor arabanın sadece 12 dakikalık şarjla 900 kilometre yol alabilmesi, geleceğin sürüş deneyimini bugünden hissetmemizi sağlıyor.

Yeni Fırsatların Keşfi

Çin’deki teknoloji devleri, otomotiv sektöründe devrim niteliğinde adımlar atıyor. Baidu ve Huawei gibi şirketler, yalnızca kendi sektörlerinde kalmayarak, elektrikli araç piyasasına güçlü bir giriş yapıyor.

Bu şirketler, yazılım ve donanım alanındaki uzmanlıklarını otomobil endüstrisine taşıyarak, teknoloji ve otomotivin mükemmel bir birleşimini sunuyorlar. Bu iş birliği, sektörün dinamiklerini kökten değiştiren bir etki yaratıyor

Akıllı Araçlara Geçiş

“Tekerlekli akıllı telefon” kavramı, özellikle genç ve teknoloji meraklısı kitleler arasında büyük ilgi görüyor. Çin’de Li Auto ve Xpeng gibi teknoloji tabanlı otomobil markaları, bu kültürel değişimin liderleri arasında yer alıyor.

Bu markalar, yazılım ve eğlence sistemlerine odaklanarak, sürücülere geleneksel araçlardan çok daha farklı bir deneyim sunuyor. Teknolojiyi sürüşle birleştiren bu yenilikler, elektrikli araç piyasasında büyük bir ilgiyle karşılanıyor.

Karşılaşılan Zorluklar Ve Engeller

Çin’deki elektrikli araç pazarının potansiyeli büyük olsa da, bu büyüme süreci çeşitli yasal engeller ve düzenleyici zorluklarla karşı karşıya. Teknoloji devleri için bile otomotiv sektöründe kârlılığı sağlamak, belirsizliklerle dolu bir yolculuk olabilir. Şirketler bu yeni pazarda ilerlemeye çalışırken, bu heyecan verici rekabet ortamında hangi oyuncuların başarılı olacağı ise zamanla ortaya çıkacak.

Elektrikli Araç Teknolojisinde Dikkat Çeken Diğer Gelişmeler

Elektrikli araç teknolojisi, hızla gelişen bir endüstri olarak birçok yeni fırsat ve zorluğu beraberinde getiriyor. Bu dinamik alandaki temel sorular, zorluklar, avantajlar ve dezavantajlar üzerinde durmak, geleceği anlamak açısından önemli.

Elektrikli Araç Teknolojisinde En Önemli Sorular Nelerdir?

Elektrikli araçlar etrafındaki en kritik sorulardan biri, şarj altyapısının ne kadar genişletilebileceğidir. Ülkeler, elektrikli araç kullanımını artırmak için şarj istasyonlarına yaygın erişimi nasıl sağlayabilir? Ayrıca, pil üretimi ve bertaraf süreçlerinin çevresel etkileri de uzun vadede yanıtlanması gereken önemli sorular arasında yer alıyor.

Elektrikli Araçların Gelişimine Engel Olan Başlıca Zorluklar Nelerdir?

Elektrikli araç sektörünün karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, pil teknolojisinin geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğidir. Pil verimliliğini artırmak, kullanım ömrünü uzatmak ve sürdürülebilirliği sağlamak, üreticilerin en büyük öncelikleri arasında. Ayrıca, pillerin ham maddelerinin tedariki ve bu süreçlerin etik boyutları da dikkat çeken diğer önemli konular arasında yer alıyor.

Elektrikli Araçların Avantajları Ve Dezavantajları

Elektrikli araçların en büyük avantajlarından biri, sıfır egzoz emisyonu sayesinde çevreye olan olumlu etkileridir. Bu araçlar, temiz hava ve düşük karbon ayak izi sağlama konusunda önemli bir rol oynar.

Ayrıca, işletme maliyetlerinin düşük olması ve daha az bakım gerektirmesi de elektrikli araçları cazip kılan unsurlardan.

Ancak, sınırlı sürüş menzili, benzinli araçlara göre daha uzun şarj süreleri ve şarj altyapısına olan bağımlılık gibi dezavantajlar, bu araçların yaygınlaşması önünde engel oluşturabilir.

Elektrikli araç sektörü hızla gelişmeye devam ederken, bu alandaki yenilikleri ve gelişmeleri takip etmek hem tüketiciler hem de sektör paydaşları için büyük önem taşıyor.

Zorluklarla başa çıkmak ve inovasyonu teşvik etmek, sürdürülebilir ulaşımın geleceğini şekillendirmede kilit rol oynayacaktır.

Bu süreçte, elektrikli araçlar sadece bir ulaşım aracı olmanın ötesine geçerek, geleceğin sürdürülebilir yaşam tarzının bir parçası haline gelecek.

“Elektrikli şarj istasyonu”; istasyonun özelliğine bağlı olarak değişebilecek sürelerde, elektrikli araçların şarj dolumunu gerçekleştiren bir sistemdir. Şarj istasyonunun hangi akımda elektrik verdiği, sizin istasyonda bekleme sürenizi de doğrudan etkiler.

Elektrikli şarj istasyonlarında 3 fazlı alternatif gerilim tercih edilmesi aracınıza hızlı bir şarj dolumu sağlar. Aynı anda birden çok aracın şarj edilebildiği şarj istasyonlarında alt yapının da herhangi bir sıkıntıya mahal vermemesi için iyi olması gerekir.

Elektrikli aracın şarj sistemlerindeki tüm parçaları birbirleriyle iç içedir ve tüm parçalar görevlerini sorunsuz bir şekilde yerine getirir. Elektrikli şarj istasyonunda ana şebekeden gelen 3 faz, şarj istasyonunun dağıtım paneline ulaşır.

Dağıtım panelinden şarj ünitelerine BUSBAR sistemi veya kablo ile aktarım yapılır. Elektrikli aracının şarj dolumunu yapmak için, şarj istasyonuna gelen bir kişinin aracını fişe takması ve şarj dolumu için gerekli olan kartı okutması şarj dolumunun başlamasını sağlar.

ELEKTRİKLİ ŞARJ İSTASYONLARININ ORTAYA ÇIKMASI

Fosil yakıtların sınırlı ve yenilenemez olması sebebiyle günümüz teknolojisi, ilerleyişini yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması yönünde sürdürüyor.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, kullanıcılara maddi olarak büyük tasarruflar sağlarken, aynı zamanda doğanın korunmasında da büyük rol oynuyor.

Bu durumun otomotiv sektöründeki yansıması olarak karşımıza çıkan elektrikli araçların hızla üretilmeye başlanmış olmasıyla, benzinli ve dizel araçların zaman geçtikçe kullanımının azalmasıyla elektrikli araçların gelecekte çok önem kazanacağı bilim ve sanayi çevrelerince de kabul ediliyor.

Dolayısıyla bugün konu hakkındaki Ar-Ge çalışmaları ve yatırım planlamaları hızını arttırmış durumda. Örneğin, dünya çapında üretim bandına sahip olan otomobil markalarından; Land Rover, üretiminin %30’luk kısmını elektrikli araçlara ayırmış durumda.

Bu rakamların 5 yıl süre sonra tüm otomotiv sektöründeki araç üretiminde %30’dan %70’lere ulaşması bekleniyor.

Otomotiv sektöründeki üreticilerin uzun zamandır üzerinde çalıştığı bir alan olsa da elektrikli araçlar beraberinde yepyeni bir yan sanayii de doğuruyor. Oluşacak sektörlere ilişkin aslan payı şüphesiz elektrikli şarj istasyonlarının olacak..

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN CAZİBESİ NEREDEN GELİYOR?

Bir otomobil bayisinin ülkemize getirdiği ilk seri üretim ve uzun menzilli elektrikli araç olan Jaguar’ın bataryası 45 dakikada doldurulup, bu bataryanın 400 kilometrelik yol yapabildiği test edildi.

Bu da benzinli ve dizel araçlarla karşılaştırılacak olursak, elektrikli araçlarda 4-5 kat bir yakıt tasarrufu elde edeceksiniz demektir.

Elektrikli araçların evde şarj edilmesi daha ekonomik olmakla birlikte, elektrik dolumunun uzun zaman alması şimdilik dezavantajları arasında gösterilebilir.

TÜRKİYE’DE ELEKTRİKLİ ŞARJ İSTASYONLARI

Ülkemizde hızlı şarj istasyonlarının sayısı yeterli olmadığından buna bağlı olarak elektrikli araç sayısı da ülkemizde oldukça düşüktür. Önümüzdeki yıllarda bu araçlara taleplerin fazla olacağı düşünüldüğünden elektrikli şarj istasyonlarının yaygınlaştırılmasında çalışmalar hızla devam ediyor.

Türkiye’de elektrikli araçların yaygınlaşması için elektrikli araçlara vergi avantajı sağlanıyor. Son zamanlarda faizlerin düşmesiyle beraber araç satışlarının yükselişe geçmiş durumda.

Yaşanan bu gelişme elektrikli araçların tercih edilmesini de olumlu olarak etkileyecektir. Dünya piyasasında küresel otomobil devi olan şirketlerin elektrikli araç modellerini, Avrupa pazarına sürmeye başladığı dikkat çekiyor. Ülkemizdeki elektrikli araç piyasasına da doğal olarak bu modeller dahil olacaktır.

Son yıllarda dizel araç kullanımının nasıl hızla yayıldığını gördük. Dizel araçların benzinli araçlara göre bu denli yaygınlaşmasında, yakıt tasarrufunun benzinli araçlara göre düşük olması rol oynamıştı.

Elektrikli araçların yakıt tüketiminin ise dizel araçlara nazaran oldukça düşük maliyette olması kullanıcıların ilerleyen süreçlerde elektrikli araçları tercih etmesini sağlayacak.

Bundan dolayı da yakın zamanda elektrikli araçlara olan tercihte bir talep patlaması yaşanacağı öngörülüyor. Ülkemizde elektrikli araç sayısının 2030 yılında 2.2 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor.

ŞARJ SÜRESİNDE 15 DAKİKA HEDEFİ

Avrupa’da kurulan hızlı şarj istasyonları 350 kw’lık bir kapasite ile hizmet veriyor. Bu istasyonun maliyetinin 300.000 dolar olduğu tahmin ediliyor.

Elektrikli araçların şarj süresinin 15 dakika olduğu bu kapasitedeki istasyonların, Türkiye’de otomotiv şirketleri ile birlikte hayata geçirilebileceğinin müjdesini şimdiden verebiliriz.

YENİ BİR YAN SANAYİ SEKTÖRÜ

Elektrikli araçların şarj istasyonlarının bakım ve yönetiminin yapılacağı bir sektör de iş başında olacak.. Ülkemizde şarj istasyonu pazarında şimdilik 3 firma bulunuyor. Şu anki pazarın %30’u ZES firmasının elinde. Bu şarj istasyonlarının bakım ve yönetimi de oldukça önemli.

Yakın zamanda; havalimanları, alışveriş merkezleri, otoyollar, iş yerleri ve evlerde yerini alacak olan elektrikli hızlı şarj istasyonlarının göstereceği gelişme sürekli olacak gibi görünüyor ve elektrikli araçlarla beraber dev bir yan sanayi sektörü oluşacağını söylemek mümkün.

VESTEL-ZES AKDENİZ VE EGE’DE KESİNTİSİZ ULAŞIM

Gelecek günlerde hızlı şarj istasyonları üretmeye başlayacak olan Vestel, bu istasyonlarla gerek Türkiye, gerekse Avrupa’ya olan yatırımlarıyla adından çokça söz ettirecek. ZES markasıyla hizmet sağlayan Zorlu Enerji, Türkiye’nin dört bir yanında ilde hızlı şarj istasyonu hizmeti sunuyor.

Ülkede toplam ZES istasyonu sayısı 300’e ulaşmış olmakla birlikte bu şekilde Akdeniz ve Ege bölgelerinde kesintisiz ulaşım sağlayabilme durumdadır.

Otomobil iç ürünlerini üreten Alman şirketi olan Sortimo (SME), ülkesinde çok yoğun olan A8 otoyol üzerine en büyük hızlı şarj istasyonu yapmayı planlıyor.

Bu istasyon Dünya’nın en büyük elektrikli şarj istasyonu olarak günde 4000’den fazla otomobili şarj edebilme kapasitesine sahip olacak.

Dünyadaki en büyük şarj istasyonu şuan da Zusmarshausen’de bulunuyor. Zorlu Enerji’de elektrikli araçlar için AR-GE çalışmaları yaparak ve yatırımlarını bu yönde ilerleterek bu alanda liderliğe doğru emin adımlarla yoluna devam ediyor

TÜRKİYE’DEKİ ELEKTRİKLİ ŞARJ İSTASYONLARINA 10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM

Vestel’in şarj istasyonları, tüm ülkeyi kapsayacak şekilde hızlı bir şekilde kurulmaya başladı. İstanbul, İzmir, Ankara yolu üzerine kurulan hızlı şarj istasyonlarının sayısını artıracaklarını belirten Zorlu Enerji, Türkiye’nin her tarafına elektrikli araç ile herhangi bir elektrik ihtiyacı yaşanmadan dolaşabilecek şekilde bir sistem oluşturuyor.

Farklı lokasyonlarda hızlı şarj istasyonları sayesinde 10 milyar dolarlık güzel bir yatırım hayata geçecek. Zorlu Enerji Solutions (ZES) markası altında kurulan hızlı şarj istasyonu, seri üretime geçerek hızlı şarj istasyonları pazarında yerini alacak.

Bosch ve Daimler, insan gözetimi olmaksızın sürücüsüz park etme için onay aldı

• Tamamen otonom sürücüsüz (SAE Seviye 4) park fonksiyonu yetkililer tarafından onaylandı.
• Sistem, Stuttgart’ta bulunan Mercedes-Benz Müzesi’nin otoparkında günlük kullanıma sunulacak.
• Otonom park sistemi aracı tam bağımsız bir şekilde alıyor ve geri getiriyor.
• Bosch altyapıyı, Daimler ise araç teknolojisini sağlıyor.
• Özel izin, TÜV Rheinland’ın değerlendirmelerinden sonra Baden-Württemberg Eyaleti Ulaştırma Bakanlığı’yla yakın iş birliği halindeki Stuttgart yetkilileri tarafından verildi.

Stuttgart, Almanya – Bosch ve Daimler, otonom sürüşe giden yolda bir dönüm noktasına ulaştı. İki şirket, Stuttgart’ta bulunan Mercedes-Benz Müzesi’nin otoparkında yer alan otonom park etme sistemi için Baden-Württemberg’in ilgili makamlarından onay aldı.

Otonom vale park servisine, bir akıllı telefon uygulamasıyla erişiliyor ve güvenlik sürücüsü gerekmiyor. Sistem, günlük kullanıma sunulan ve resmi olarak onaylanan dünyadaki ilk tamamen otonom SAE Seviye 4 park etme işlevi olma özelliğini taşıyor.

Bosch Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Markus Heyn, “Yetkili makamların vermiş olduğu bu karar, otonom vale park servisi gibi inovasyonların ilk olarak Almanya’da mümkün olduğunu gösteriyor. Sürücüsüz sürüş ve park etme, geleceğin mobilitesinin önemli yapı taşları. Otonom park etme sistemi, otonom sistemler geliştirme yolculuğumuzdaki kat ettiğimiz mesafeyi gösteriyor” dedi.

Daimler AG Sürüş Teknolojileri ve Otonom Sürüş Yöneticisi Dr. Michael Hafner ise “Baden-Württemberg yetkili makamlarından alınan bu onay, dünyanın dört bir yanındaki otoparklarda park etme servisi için gelecekte alınacak olan onaylara bir örnek oluşturuyor. Otonom sürüşün öncüsü olarak, otonom vale park’ın gelecekte seri üretime geçmesinin yolu bu proje ile açılıyor” dedi.

Aynı hedefe sahip iki iş ortağı…

Bosch ve Daimler’in sürücüsüz park etme servisi konusunda en başından beri en büyük önceliği güvenlik oldu.

Sürücü gerektirmeyen otonom sürüş işlevleri için henüz resmi bir onay süreci olmadığından, Stuttgart bölge idari makamı ve Baden-Württemberg Eyaleti Ulaştırma Bakanlığı olmak üzere yerel yetkili kurumlar, Alman belgelendirme kurumu TÜV Rheinland’dan uzmanlarla birlikte projeyi inceledi. Amaç, otomotiv ve otopark teknolojisinin çalışma güvenliğini değerlendirmekti.

Değerlendirme sonucunda, bu pilot projenin ötesinde de uygulanabilecek uygun test ve onay kriterlerini karşılayan kapsamlı bir güvenlik konsepti oluşturuldu. Bu konseptte geliştiriciler, sürücüsüz aracın, yolu üzerindeki yayaları ve diğer otomobilleri nasıl algıladığını ve bir nesneyle karşılaştığında nasıl güvenilir bir şekilde durduğunu tanımladı.

Geliştiriciler ayrıca, tüm sistem bileşenleri arasında güvenli iletişimi sağladı ve park etme manevrasının güvenilir bir şekilde etkinleştirilmesi için adım attı.

Sürücüsüz park etmenin arkasındaki teknoloji

Sadece bir akıllı telefonun ekranına basarak otomobilin otoparka girişini, otoparktan çıkışını ve park yerine göndermenin mümkün olduğu otonom vale park servisinin sürücüye ihtiyacı bulunmuyor. Sürücü işlerini yapmak için otoparktan ayrıldığında, otomobil belirlenen alana kendisi giderek park ediyor.

Daha sonra otomobil, sürücüyü bıraktığı noktaya tamamen aynı şekilde geri dönüyor. Bu süreç, Bosch tarafından sağlanan akıllı otopark altyapısı ve Mercedes-Benz otomotiv teknolojisi arasındaki etkileşime dayanıyor.

Otoparktaki Bosch sensörleri, sürüş koridorunu ve çevresini izleyerek, aracı yönlendirmek için gerekli olan bilgileri sağlıyor. Otomobildeki teknoloji, altyapıdan gelen komutları sürüş manevralarına dönüştürüyor.

Böylece otomobil, otoparkın katları arasında geçiş yapmak için rampalardan kendi kendine yukarı çıkabiliyor ve aşağı inebiliyor. Altyapı sensörleri bir engel algılarsa araç zamanında duruyor.

Projenin dönüm noktaları

Bosch ve Daimler, tamamen otonom sürücüsüz park etmeyi 2015 yılında geliştirmeye başladı. 2017 yazında ise Stuttgart’ta bulunan Mercedes-Benz Müzesi’nin otoparkında başlatılan pilot çözüm, ilk kez kamuoyuna tanıtıldı.

Bu tanıtımı, yoğun bir test ve devreye alma aşaması takip etti. 2018 yılından itibaren müzenin ziyaretçileri, eğitimli güvenlik personeli eşliğinde park etme servisini canlı olarak kullanmaya başladı ve deneyimlerini paylaştı.

Pilot projenin bir aşaması, araçlardaki aydınlatma konseptlerini test etmeyi içeriyordu. Turkuaz renkteki ışık, bir aracın otonom sürüş modunda olduğunu belirtiyor ve yoldan geçen kişileri ve yoldaki diğer kullanıcıları, aracın kendi kendine gittiği konusunda bilgilendiriyor.

Bu testlerden elde edilen veriler, kış sürücüsü bir süre önce yayınlanan 3134 sayılı SAE standardında yansıtıldı. Yetkili makamlardan son onayın alınması, Bosch ve Daimler açısından bir başka önemli dönüm noktası oldu.

İlgili taraflar, kısa bir süre içerisinde bir güvenlik sürücüsünün gözetimi olmadan Mercedes-Benz Müzesi’nin otoparkında yenilikçi vale park etme servisini günlük kullanımda deneyimleyebilecek

İstanbul Kemerburgaz’da markaların birbirinden özel araçlarını sahaya çıkaracağı açık hava etkinliğiyle başlayacak organizasyonda, henüz elektrikli ve hibrid araçlarla tanışmayan otomobil meraklıları, 20’den fazla aracı 2 gün boyunca ilk kez tanıma, test etme ve deneyimleme fırsatı bulacak.

Elektrikli ve hibrid araçların da artık bir haftası oluyor. İstanbul Kemerburgaz’da 20 Nisan’da başlayacak ve 2 gün sürecek etkinlikte, Tesla,Toyota, Jaguar, BMW, Lexus gibi sektörün baş aktörlerinin katkılarıyla, 20-21 Nisan tarihleri Elektrikli ve Hibrid Sürüş Haftası olarak ilan edilecek.

Bu kapsamda 20 Nisan Cumartesi günü başlayacak olan açık hava etkinliğinde, otomobil meraklıları ve ilk kez elektrikli ve hibrid araçlarla tanışacak kullanıcılar, markaların araçlarını ücretsiz bir şekilde deneyimleyecek, test edebilecek, inceleyebilecek.

Türkiye Elektrikli ve Hibrid Araçlar Derneği (TEHAD)tarafından düzenlenen ve Tesla,Toyota, Jaguar, BMV, Lexus, Renault gibi markaların yeni modellerinin kullanıcılar tarafından test edileceği açık hava etkinliğinde, Tesla’nın otomotiv dünyasında yankı uyandıran ve Avrupa’nın en çok satılan elektrikli otomobili Model 3’de, ilk defa test için İstanbul’da olacak.

20’den fazla araç ile test sürüş fırsatı

Türkiye Elektrikli ve Hibrid Araçlar Derneği (TEHAD) tarafından düzenlenen Elektrikli ve Hibrid Sürüş Haftası etkinliğinde; Elektrikli ve Hibrid otomobillerin tanıtılması faydalarının anlatılması ve kullanıma ilişkin detayların yanı sıra, karbon emisyonu konusunda sağladığı çevreci özelliklere de dikkat çekmek hedefleniyor.

Bu kapsamda gerçekleştirilecek organizasyonda, henüz Elektrikli ve Hibrid bir otomobil deneyimi yaşamayanlar markaların 20’den fazla otomobilinde bu deneyimi ilk kez yaşayacak, araçların hızını, yakıt tüketimini bir uzman eşliğinde test edebilecek ve yaşattığı hisse tanık olacaklar.

Türkiye’de ilk kez gerçekleştirilecek olan Elektrikli ve Hibrid Sürüş Haftası Etkinliği, 20-21 Nisan tarihlerinde Göktürk’teki Kemer Country Club Orman Evi’nde tüm otomobil meraklılarını bekliyor olacak.