Kusursuz bir aydınlatma ile, otoparklarda olumlu bir park ve sürüş deneyimi sunabilirsiniz. K2 LED aydınlatmanın sunduğu 3200 lümen parlak ve eş düzeyli aydınlatma, otoparklarda gölgeleri azaltır, görünürlüğü arttırır.

Bu sayede insanlar kendilerini daha güvende hisseder, sürücülerin park etmesi kolaylaşır. İsteğe bağlı aydınlatma ve bakım kolaylığı enerji tasarrufu sağlar ve operasyonel maliyetleri azaltır.

Hedefimiz otoparkınız için güvenli, düşük maliyetli ve sürdürülebilir bir çözüm sunmaktır.

Geleneksel aydınlatmanın yüksek elektrik gereksinimleri hem özel hem de belediyeye ait otopark işletmecileri için önemli bir işletme gideri oluşturmakla kalmıyor, aynı zamanda enerji dengesini de olumsuz etkiliyor.

KFL144 SE 36w Radar Sensörlü 120 cm yatay bant armatürleri ile enerji tüketiminin azaltılması standart aydınlatma çözümlerine kıyasla yüzde 80’e kadar tasarruf sağlayabiliyor.

Harekete duyarlı aydınlatma kontrolü otoparklardaki enerji verimliliği seviyesini önemli ölçüde artırır, bu nedenle K2 marka KFL144 SE 36w Radar Sensörlü 120 cm yatay bant armatürleri yenilikçi bir yüksek frekanslı radar sensör ile donatılmıştır.

Entegre radar sensör geniş bir tespit aralığına ve hem insanlar hem de araçlar için yüksek kalitede tespit kabiliyetine sahiptir.

Sensör, otoparkta artık yol üzerinde insanlar ve araçlar olmadığında hemen etraftaki hareketleri kaydederek aydınlatmayı kapatarak duruma göre uyarlar.

KFL144 SE 36w Radar Sensörlü 120 cm yatay bant armatürler ’ini kullandığınızda özel tesisat döşenmesine artık ihtiyaç yoktur.

Cami, İstanbul’daki 6 minareli en yeni cami olma özelliğini taşıyor. Cami içerisinde istenilen ambiansın yaratılması için toplam 4000 metre uzunluğunda Osram fleksible LED gizli aydınlatma ürünü kullanıldı, ayrıca 500 adedin üzerinde kontrol modülü 2 adet ana server ile toplam 3000 adet aydınlatma armatürü senkron olarak kontrol edebiliyor.

Sunduğu son teknoloji aydınlatma çözümleriyle özgün ve estetik aydınlatma stilleri yaratma fırsatı sunan Osram, Büyük Çamlıca Camii’nde kurduğu aydınlatma sistemiyle fark yarattı.

Özellikle büyük ve halka açık mekanlarda LED sisteminin yönetimini sağlayan yeni Sympholight teknolojisiyle Büyük Çamlıca Camii’ne ayarlanabilir farklı aydınlatma senaryoları tasarlandı.

Birbirine bağlı, kontrol edilebilir ve genişletilebilir bir sistem kuran Osram, caminin eskiyi ve yeniyi buluşturan özel mimarisine ve atmosferine uygun çözümler sağladı. Aydınlatma ve kontrol sistemi için 1196 adet yaklaşık 4000 metre uzunluğunda fleksible LED gizli aydınlatma ürünü, 963 adet Osram OT CV güç kaynağı, 529 adet e: cue Sympholight kontrol modülü ve bilgisayarı ile 720 adet Osram LED Engin LuxiTune aydınlatma modülü gibi farklı ürünleri kullanıldı.

Bir camiden çok daha fazlası

Toplam 63 bin kişilik kapasitesiyle ünlü Sultanahmet Camii ve Süleymaniye gibi İstanbul’u çevreleyen büyük Osmanlı dönemi camilerine komşu olan Büyük Çamlıca Camii, İstanbul’un Asya yakasında, camiye adını veren Çamlıca Tepesi’ndeki konumu ile şehrin büyük bir bölümünden görülebiliyor.

Genel mimari yapısında eski ve yeniyi birleştiren Çamlıca Camii’nin dış mimarisi geleneksele uygun olarak tasarlandı. İbadet alanının yanı sıra 11 bin metrekarelik müzesi, 3 bin 500 metrekarelik sanat galerisi, bir kütüphanesi, bin kişilik konferans salonu, 8 sanat atölyesi ve 3 bin 500 araçlık kapalı otoparkı ile bir camiden daha fazlasını sunan Büyük Çamlıca Camii, Türkiye’nin en büyük camisi olarak da bir ilke imza atıyor.

Aydınlatma Haberleri kategorimiz ilginizi çekebilir..

Litpa Aydınlatma, Aydınlatma armatürleri üretimi branşıyla kurulan firma, teknik bilgi ve donanımı üst düzeyde bir ekibe sahip. Çeşitli çalışmaları ve ürünleri ile sektörde haklı bir saygınlık kazanan Litpa, ışık tasarımından mekanların aydınlatma problemlerine çözümler sunmaya kadar, mesleğindeki etik kodları ilkesel olarak benimsemiş firmalardan..

Mühendislik ve araştırma konusundaki bilgi birikimi yüksek bir isim olan Hakan beyle, Litpa’yı ve sektörün bilimsel ilerleyişini konuştuk. Keyifli okumalar..

Nurşah SUNAY: Hakan bey söyleşimize Litpa Aydınlatma ile giriş yapalım.. Litpa Aydınlatma hangi alanlarda neler üretir?

Hakan ÜNSALAN: Aydınlatmanın hemen hemen her alanında üretim yapıyoruz. Mağaza ve ofis aydınlatmaları, hastaneler, metrolar, yol ve cephe aydınlatmaları, endüstriyel aydınlatma çok iddialı olduğumuz alanlar diyebilirim.

Yanı sıra bitki aydınlatmasından müze aydınlatmasına kadar geniş bir ürün skalamız var. Mevcut ürünlerin revizyonu ve yeni ürünlerse, bizim için doğal, akışında olması gereken standart bir iş.

Peki aydınlatma sektöründe, bu kadar geniş ürün gamı bir risk değil mi?

Elbette bir risk ama bu sektörlere hitap etmek durumundayız. Aslında bundan daha da mühim bir risk olan şey; ticari çıkar odaklı hedeflere oturmuş bir sektör bütünü içinde, çok satılanı değil doğru olanı üretmeye çalışmak.

Mesela bakın; ofis aydınlatmasında iki tür armatür kullanabilirsiniz. Bilgisayar ofisleri için kategori 1, standart ofisler için kategori 2, Bir diğeri de kategori 3.

Yemek salonları, soyunma odaları, laboratuvarlarda kullanabileceğiz ürünler. Genelde opal difüzörlü armatürler kategori 3 sınıfıdır. Yani aslında standart bir ofis için uygun değildir. Ne yaparsanız yapın, kamaşması ve ekran yansıması yüksektir.

Litpa Aydınlatma olarak LED’lerin ilk çıktığı yıllarda, doğrusu bu olduğu için Kategori 1 ve Kategori 2 sınıfı armatür serisi hazırladık. LED’lerini koyduk, iç reflektörünü yaptık, ışığı, kategori 1 için 55 derece, kategori 2 için 65 derece kıran bir difüzör koyduk, tekrar her iki tip için faklı aluminyum reflektör ve lamel sistemi ile ışık kontrolünü tamamladık.

Tüm bu çalışmaları patentledik. Ve ne oldu bilin bakalım? Çok zor ve çok az satabildik.

Daha profesyonelce tasarlanmış bir ürün daha az sattı. Peki ama neden?

Şöyle izah edeyim. Şu an bir teknik terim var ki; pek meşhur: lümen/watt. Sadece bu değere bakıp, bununla aydınlatma inşa etmeye çalışıyorsunuz ve tabi ki olmuyor! Şu an piyasamızdaki 4 bin firmanın, 3 bin 900‘ü başka kavram bilmiyor.

• Kaç dolar?
• Kaç lira?
• Kaç lümen/watt?
• Ödeme nasıl?

O yüzden bugün aydınlatmayı yeniden keşfetmeye başlıyoruz.

Karar verici, armatüre direk bakıp kamaşması hakkında karar vermeye çalışıyor: “ Tamam ürün çok güzel de gözü alıyor, rahatsız ediyor” Burada asıl amaç, siz  “işinizi yaparken” direk gözünüze ve ekranınıza ışık gelmemesidir. Yoksa doğrudan ışık kaynağına bakıp bu kararı veremezsiniz.

Eskiden işler başka türlü yürürdü. Hesaplar yapılır, kamaşma, düzgünlük, sadece yatay değil, düşey düzlemdeki ışık miktarı ve buna benzer tüm parametreler üzerinde çalışılırdı..
Bir ofis aydınlatması yapılacaksa projesi, tüm bunlar değerlendirilerek hazırlanırdı.

Çünkü; sürekli başınızı öne eğip çalışmıyorsunuz. Çalışırken arada bir karşıya bakıyorsunuz. Göz sürekli bir adaptasyona giriyor. Bu fark kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmalı ki gözü yormasın.

Tüm bu anlattıklarım işin ışık mühendisliği tarafı:

• Bir mekanda nasıl bir armatür kullanılacak?
• Bu armatür nasıl bir optik yapıya sahip olmalı?
• Mekanın ışıksal ihtiyaçları neler?

Son dönemlerde bazı global markaların yoğunlaşmaya başladığı “insan odaklı aydınlatma” kavramı hakkında neler söylersiniz?

Bu gerçekten yeni bir kavram mı yoksa mevcut parametrelerden önemini yeni fark ettiğimiz bir başlık mı?

Dönem dönem sektöre hareket getirmek için, kavramlar güzel başlıklar altında toplanır. İnsan odaklı aydınlatma dediğimiz de budur. Bu aslında LED’lerin getirdiği bir olanaktır.

Aydınlık düzeyinin ve renk sıcaklığının kontrolü. Ancak bu kavramın da için boş. Renk sıcaklığını kontrol edeceğiz. Sonra? Nasıl ve neye göre kontrol edeceğiz? Ne yapacağız?
Bu noktada en popüler sistem dışarıya bir sensör koyup, dışarıdaki aydınlık düzeyi ve renk sıcaklığı değerini iç mekanda bir faz farkı ile takip etmek. Buna day light oriented sistem diye güzel bir de isim bulunmuş.

Peki hava kapalı, ne yapacağız? Veya verim artışı istiyoruz ne yapacağız? Bunun adı da patron odaklı aydınlatma mı olacak?

Halbuki olay tamamen farklı, aydınlatma ürünleri suni ışık kaynaklarıdır. İnsan; doğada çalışmak ve yaşamak üzere programlı bir canlı türüdür. Bir adrenalin-seratonin döngüsü ve periyotları vardır.

Ancak suni ortamlarda bu periyodu ve döngüyü paramparça ediyoruz. Aydınlatmanın depresyon üzerindeki etkilerine yönelik çalışmalar, bize ciddi bir durumu gösteriyor.

Sizin, aydınlatmanın sağlığa etkisi üzerine çalışmalarınız var mı?

TÜBİTAK’la birlikte bir proje geliştirdik. Psikiyatristler ve klinik psikologlardan oluşan bir grupla, tüm etik kurul izinlerini aldığımız, deney gruplarına dayanan bir proje. Büyük bir literatür taramasından sonra senaryolarımıza çalıştık.

Örneğin; anksiyete için başka, uzun süreli bellek için başka bir senaryo.. 1 yıl boyunca, yaz-kış, öğlen-akşam grubu olarak 200 kişi üzerinde test yapıldı.

Agresyon, konsantrasyon, depresyon, kısa süreli hafıza, uzun süreli hafızayı dünyada ve ülkemizde geçerliliği güvenilirliği onaylanmış ölçek ve testlerle ölçtük.

Sonuçlar bize gösterdi ki; renk sıcaklığının, aydınlık düzeyinin ve bunların değişiminin bu kavramlar üzerinde direk bir etkisi var ve biz bu değerleri kontrol edebiliyoruz.

Hakan bey sizi tebrik ediyorum. Bu çalışma içeriği ve sonuçlarına ilişkin verilerin, izninizle ilk yayınlayıcısı olmak ve okurlarımızla paylaşmak isteriz. .

Seve seve.. Bir dolu sonuç aldık ve şu an bu sonuçları, makale halinde yayınlamak üzere hazırlanıyoruz. Tamamlandığında bu çalışmayı tüm sektöre ulaştıracak, en değerli mecralardan olmanız dolayısıyla mutlaka sizinle paylaşıyor olacağım.

Bahsettiğiniz literal çalışma ciddi bir sorumluluk alanı. Neden buna ihtiyaç duydunuz?

Aslında tüm dünyada aydınlatma literatürünün altı boş. Ofis aydınlatması standartlarda EN 12464-1/3-2 500 lux denmiş, geçilmiş. Kim ölçmüş, nasıl ölçmüş? Yaş grubu ne? Kaç kişi üzerinden nasıl bir ölçme yapılmış ? Bir çalışma duydunuz mu? Hayır, çünkü yok..

Tüm dünyada bu çalışmalar yeni yeni yapılmaya başlandı. Literatürün yeniden ve sağlıklı yazılması lazımdı. Renksel geriverim kavramlarında ciddi sorun yaşanıyor. Eski CRI kavramı yetmiyor artık.

Bakıyoruz kaynağın CRI değeri 80’den büyük. Çok güzel.. Mağazalar için son derece yeterli. Ancak bir bakıyorsunuz tüm R değerleri 90 civarında ama R9 (Kırmızı) yok. Ortalama ise 80. Bunun üzerine yeni kavramlar geliştirilmek zorunda kalındı.

Litpa Aydınlatma olarak bizim işimiz bu ve biz işimizi doğru yapmayı seviyoruz. Ticari kaygılardan bağımsız olarak, “doğru ürün” ifadesini sloganik bir kullanımla değil, altını doldurarak sunmayı da seviyoruz.

Aslında amacımızı; hayatımıza dinamizm katacak senaryolarla, kullanıcıların sağlık ve verimini arttırmak olarak özetleyebiliriz.

Türkiye dünyada aydınlatma sektörünün neresinde?

Zaten Türkiye’nin en büyük problemi, henüz bu masada yerinin olmaması. Üretimde herşeyi üreten ama hiçbirşey üretmeyen firmalarla doluyuz.

Satışta ise herkese, her ülkeye herşeyi satmaya çalışan firmalarla doluyuz. Durum bu iken değil 4.300 firma, 43.000 firma da olsak bir anlam ifade etmiyor. Bizim acilen ve yeniden aydınlatma sektörünü biçimlendirmemiz lazım.

Konun tam da göbeğinde bir mühendis olarak; sanayi grupları, mimarlar odası gibi resmi ya da özel organizasyonlarla bir araya gelip, doğru standartları oturmak adına girişimleriniz oldu mu?

Evet hem de çok. Bu konuda birçok aktif görev aldık. Pek çok projeye biz de dahil olmak istedik, olduk. Tüm bu girişimlerden sonra bir kaç olumlu başlığı öne çıkarabilirim; Türkiye’de, bağımsız aydınlatma tasarımcıları doğmaya başladı. Bugün belki sadece 10-15 kişi. Ancak bilgininin para etmediği bir ülkede, sadece bilgi satarak yaşamaya çalışmak çok zorken, ayakta kalmayı nasıl başarıyorlar bilmiyorum ama takdirle izliyorum.

ATMK, bu standartlaşma çabasına en ciddi katkıları sunan bir organizasyon örneğimizdir. Çok aktif ve güzel işler yapıyor. AGİD ise bir sürü işi bir arada götürmek zorunda olmanın sıkıntıları içinde, buna rağmen güzel adımlar atıyor.

Fakat biz bilgiyi istiyor muyuz?.. sorun burada. Nurşah hanım size bir örnek vereyim; Şantiyelerde şöyle bir durum vardır; derler ki “Panoları çözdük, şimdi de aydınlatma işini çözelim.” Bakın, mühendislik konuları çözülecek bir iş değildir.

Zaten yıllar önce çözülmüştür. Bir projeciniz vardır; projeyi çizer. Mühendisiniz de çizilen projeye uygun olarak işi yaptırır, hepsi bu. Tabi bizde projeye para verilmez, müteahhitten yapması beklenir.

Haklısınız.. Görmeye alıştığımız senaryo bu maalesef..

Ama böyle olmamalı. Müteahhit ve projeci, çakışan iki ayrı yaklaşım, iki ayrı çıkar demektir. Halbuki; müteahhitin işi başkadır, projecinin işi başkadır. Projeci; işin “olması gereken” hali ile ilgili ve buna odaklanırken; bir müteahhit, projeyi daima kendi çıkarlarına uygun biçimde yapacaktır. Yani bunlar karşı taraftır ve kavga etmesi lazımdır. Nihayet iş, projecinin istediği şekilde yapılmalıdır.

Maalesef bizde kontrollük mekanizmasının sağlam durabilme şansı yok. Kontrol mühendisi duruş göstermeye kalksa üçüncü gün o şantiyeden gönderilir. İşte sorunumuz burada..

Aydınlatma ürünlerinde de durum benzerdir. Şıkır şıkır görünen yapıların armatürlerini söktüğümüzde gerçekle karşılaşırız. Ne klemens görürsünüz, ne doğru düzgün bir tesisat…

Armatürün besleme kablosunu kesilmiş, burulmuş, bantlanmış vaziyette bulursunuz. Plastiği yanıyor mu? Isıyı tutuyor mu? Bir kontrol edin en azından..

Standartlara uyamıyoruz sanırım..

Evet, çünkü standartlara uygun iş yapmak, işimize gelmiyor. Biz konutlara ürün satamıyoruz mesela. Pahalı kalıyoruz çünkü, hem de çok pahalı kalıyoruz. Milyonlarca liraya satılan konut projelerinde dahi olay, takılacak spotlar “3 $ mı olsun, 2 $ mı olsun” dan ibaret..

Gerekçesi de şu: “Olabilecek en adisi de takılsa; yanıyor mu, yanıyor. İçeri giren zaten değiştirecek.” İyi de sen böyle bir uygulama yaparsan, içine giren kendi can ve mal güvenliği için ürünü değiştirmeye zaten mecburdur.

Total harmoniklerin normalde %10, maksimum % 20’den az olması gerektiği halde, THD değeri %40 civarında olan armatürler kullanılıyor, düşünün..?

Bakın biz çok çalışkan bir milletiz. Dünyanın tartışmasız en iyi işçileriyiz. Küresel çapta her yerde başarılı işler yapıyoruz. Ama maalesef kendi kendimizi denetlemiyoruz, denetlettirmiyoruz.

Hakan bey, yine de denemekten vazgeçmemek lazım..

Ben 1988 yılında sektöre katıldığımda aluminyum anlatıyordum, hala aluminyum anlatıyorum. Bugün Türkiye’de satılan opal LED’li armatürlerin tümü, yerlisi, ithali, dünyaca ünlü markası, olmayanı hepsi yangına açık vaziyettedir.

Efendim LED’de ısı çok değil, yanmaz. Hayır, hepsi de çatır çatır yanar. Hangi marka olursa olsun kırın, alev tutun bakın nasıl yanıyor, damlıyor ve siyah gaz çıkartıyor; siyanür!

Polystren yandığında ortama siyanür verir, alevi de damlama yapar. Bu konuda yegane kriter kızdırılmış tel testidir. Kaldı ki; yangın illa armatürden çıkacak diye bir şey yok.

Hastanelerimiz, sağlık ocaklarımız, okullarımız, ofislerimiz.. her yer bu ürünlerle dolu.
Bu mahsurlara sahip olmayan akrilik malzeme ile aradaki fark 1,5 euro hepsi bu. Ancak fiyatın 15-20 dolar bandında olduğunu düşünürseniz akrilik kullanma şansınız kalmaz.

Bakın şu an oturduğumuz ofisteki armatürler yaklaşık 8 yıldır burada. Kararmadı, kararmayacak. Hiçbir şeyi de değişmedi. Çünkü; olması gerekeni yapıyoruz, çok da olağanüstü birşey değil.

Küresel bazda yaşananların, aydınlatma sektörüne etkileri hakkında neler söylersiniz?

Türkiye çok zor bir dönemden geçiyor ve eminim, bu dönemi de atlatacak. Biz her türlü kaotik ortamda yolunu çok iyi bulabilen insanlarız. En büyük avantajımız da bu.

Etrafımız resmen ateş çemberi. Ama Türkiye bir şekilde bunun üstesinden gelecek. Ayrıca bugün, Türkiye’nin özel durumuna ilave olarak üretim krizi dünyanın hemen her yerinde var.

LED’lerle ilgili bir konu hep kafalarda soru işaretidir. Bu kadar iyiyse neden AB ülkelerinde halen klasik konvansiyonel ürünler kullanılıyor?

Bunun birkaç sebebi var;

1. Yeni yatırımlar orada çok fazla değil.
2. Orada kullanılan sistemler zaten verimli sistemler.

Avrupa’daki iyi bir sokak aydınlatması (yani orada  400-500 eurolara satılan armatürler) yüzde 85 verimli armatürlerdir. Bunun LED armatürle değişiminde getireceği bir kazanç yok ki, değiştirsinler.

Öyleyse Türkiye bu değişimi neden çok hızlı yaşadı?

Bizdeki sorun ürün değil, bakımdı. Klasik konvansiyonel ürünlerimizin bakımı doğru düzgün yapılmadığı için kısa sürede ölüyordu.

Bakımları konusunda son derece hassas olan AB’nde ise örneğin; Almanya’dan Belçika’ya giden otoyoldaki alçak basınçlı sodyum buharlı armatürler 200 lumen/watt kayıplardan sonra 170-180 lm/W iken, LED’ler 140 lumen/watt. Neden değiştirsinler?

O zaman şöyle diyebilir miyiz.. Zaten Avrupa verimli ürünler kullanıyor.

Tabi ki.. Yeni bir yol yapılıyorsa LED değerlendirilebilir ama bu kesin kural değildir. Burada ürünün ömrü, ışık dağılımı verimi çok önemlidir.

İstanbul- Ankara yoluna bakın, hepsi 30 yıllık armatürlerdir. Balast, duy gibi komponentleri ömrünü tamamladıysa artık LED’e dönebilir.

Biraz da futurizm.. Aydınlatmada neler yaşanacak?

Aslında LED’ler çok eski kaynaklardır. Bekletiliyordu, sunuldu. Bir 10 yıl sonra başka şeyleri tüketeceğiz. Nasıl ki televizyonda plazmalar, LCD’ler vardı şimdi OLED’ler var, dahası geliyor.

Aydınlatmada da böyle olacak. OLEDler ve tüm bu sürecin ardından bio kaynaklarla karşılaşacağız.

Aydınlatma kavramı da artık, bina inşaatının bir parçasına dönüşüyor. Tıpkı; boya, çimento ve demir gibi. İlerleyen dönemde armatür alınacak, konulacak pratiklikte bir parçaya dönüşecek.
Bu durum çok da uzakta değil ve o gün öğrenemeyen ve akıllı olmayan hiçbir şeyi satamayacağız.

Intel gibi çip üreten elektronik devleri veya yazılım firmaları böyle olmasını istiyor. Aydınlatmaya yön vereceklerin sektörden firmalar olacağını düşünmeyin. Aslında biz küçük bir sektörüz, hiç de abartıldığı gibi değil.

Cep telefonlarının pazar hacmini düşünürseniz, aydınlatma sektöründe, büyük oyuncu diye kabul ettiğiniz markaların değeri maksiumum 1 milyar $ iken, 5 tanesi bir araya gelse 5,5 milyar poundluk bir Candy Crash etmiyor.

O yüzden sektörümüzdeki bu aktörlerin egosu da kaybolmaya mahkum.  Sanal ve dijital dünyadaki devlere entegre olmalıyız hatta buna mecburuz. Çünkü; akıllı sistemlerin getireceği ciro çok ve pasta karşılaştırılamayacak ölçüde daha büyük.

Arada ölçek farkı var. Cep telefonu için yapılmış iyi bir aydınlatma otomasyonu aplikasyonu belki de şu anki sektörümüzün tamamından bile daha büyük değere çıkacaktır.

Bugün 2.5- 3 $’a bir driver, 15-20 $ armatür satıp gelecek inşa edemezsiniz ama o driverın programlama uygulamasının tıklanma sayısına göre milyar $’lar elde edebilirsiniz. Yeni ve büyük bir masa kuruluyor

Optikte yeni kavramlar gelecek.. Konforu yüksek, kamaşması düşük, ne yaptığını bilen.. Daha akıllı ve optiğide kontrol edilebilir..

5 sene sonra diğer cihazlarla ve sizinle konuşmayan hiçbir armatürü kimseye satamayacaksınız..

İnsan odaklı ürünlerde ciddi artış göreceğiz. 1960’lar kalp yıllarıydı, devamında kanser yılları geldi. 2020’li yıllar ise depresyon yılları olacak.

Ciddi bir hastalıktır. Kalp hastalıklarında veya kanserde 1 yıl içerisinde ya iyileşir hayatınıza dönersiniz ya da ölürsünüz. Depresyon ise uzun yıllar boyunca süren, ağır ve pahalı bir hastalık..

Depresyondaki birinin tamamen iyileşip hayatına, işine dönmesi ortalama 2-5 sene arasında. Önümüzdeki yıllarda 10 insandan birinin depresyon hastası olacağı ve dünyadaki, özellikle Avrupa’daki tüm sosyal sigorta sistemlerinin çökeceği öngörülüyor.

Bu nedenlerle bugün, söyleşimizin başında konuştuğumuz insan odaklı aydınlatma ön plana çıkmaya başladı.  Biyodinamik aydınlatma gelişecek ve yaygınlaşacak. Pilot uygulamalarla, önce biraz pahalı gibi gözükse  de zamanla gelişip ucuzlayacak.

Fabrikalar ve diğer iş ortamlarında bu aydınlatma türünü daha çok göreceğiz..

Çok keyifli ve öğretici bir sohbet oldu. Litpa’nın bu özel faaliyetlerinden okurlarımızı daha çok haberdar ederek, gelişim ve dönüşümümüze katkı sunmanızı dileyerek kapatmak istiyorum.

Eklemek istedikleriniz var mı?

Çalışmalarımızı duyurmak noktasında bugüne kadar biraz zayıf kalmış olabiliriz. Biraz kendi içimizde kaldık, bunu kabul ediyorum. Sanırım buna, geçmişteki bazı denemelerin negatif etkisi sebep oldu.

Mesela; özenle geliştirdiğimiz ve dünya çapında  en prestijli yarışmada getirdiği yeni bakış açıları  ve konseptiyle finale kalan bir armatür haberimizi, paylaşmış olmamıza rağmen pek az medya kuruluşunda yayınlatabilmiştik. Tanıdığınız olmayınca sizin sektörde de işler pek kolay yürümüyor.

Okurlarımız ve sektöre en değerli içerik katkısı olması sebebiyle, tüm yayın ekibim adına, bu tür haberlerinizi manşetten vermeyi Litpa’ya söz veriyorum öyleyse..

Nurşah hanım, Litpa adına yaklaşımınız için çok teşekkür ediyorum. Gördüğüm kadarıyla Sektörüm Dergisi, bir yayın kuruluşu olarak yoluna emin adımlarla ve farklılık yaratarak devam ediyor.

En çok bu yanınızı sevdiğimizi belirteyim. “Farklısınız, farklı kalın” diyerek başarılarınızın devamını diliyor, tüm okurlarınıza selamlarımı sunuyorum.

Bir metali ısıtıp eritmeye başladığımızda; 1000K civarında kızarmaya ve ışık vermeye başlar. Isıtmaya devam ettiğimizde renk değişmeye başlar.

Bu renk değişme aralıkları, bilimsel olarak adlandırılmış ve belli bir standarta kavuşmuştur. Bu nedenle ışığın ısısı sonucu ortaya çıkan renkleri Kelvin (K) ile adlandırıp, kelvinmetre ile ölçeriz.

Fen bilimlerinde Kelvin , K harfi ile gösterilir ve birim aralığı santigrat (celcius) derecesiyle eşit olan, fakat sıfır noktası olarak mutlak sıfırı ( -273.15 santigrat) kabul eden bir sıcaklık ölçüsü birimidir.

Renk sıcaklığının ısıyla alakasının bilimsel karşılığı olan; 0 °C=273K netliği, bizi her seferinde; santigrat derece ile ölçtüğümüz bir sıcaklığı Kelvin’e çevirmek için +273 ilave etmemiz sonucuna götürür.

Bu renk skalasyonunu, aydınlatma dilinde bizler geleneksel olarak; Soğuk ve sıcak olmak üzere iki kategoride değerlendiriyoruz. Soğuk olan ; beyaz, sıcak olan ise sarı renk ve etrafı Kelvin değerlerdir.

Renk kavramı aslında; ışıkla doğrudan alakalıdır. Bir ışığın göz üzerindeki izlenimlerinden kaynaklanan duyumu renk diye tanımlayabiliriz.

Beyaz, Sarı, veya Siyah… hepsini ışıkla tanımlayabiliriz.

Örneğin, mavi ışığı yansıtan nesneleri mavi, bütün ışıkları yansıtan nesneleri beyaz, ışıkları yutan (yansıtmayan) nesneleri de siyah olarak algılarız.

Baktığımızda,aslında doğada beyaz ışık yoktur, algılayabildiğimiz renkli ışık spekturumu vardır ( Resim -2 ) Biz 380 nanometre (nm)  ile 780 nm dalga boyundaki ışıkların (mor, mavi, yeşil, sarı, kırmızı) toplamını beyaz ışık olarak algılarız. Siyah renk için ise siyah olarak algıladığımız cisimden gözümüze yansıyan ışık yoktur diyebiliriz.

Resim 2 – Algılayabildiğimiz renkli ışık spekturumu.

Aydınlatma terminolojisinde ise durum; yani Kelvin, yani  Renk sıcaklıklarında değerlendirme şu şekildedir:

• 3.000K ve altı ( 2700 gibi ) Sarı ışık
• 4.000K ılık sarı ( soft )
• 6.500K Beyaz ışık

Genel olarak bilinen bir gerçek vardır ki; zıt kutuplar biribirini çeker. Bu nedenle sıcak iklim kuşağında olan  ( akdeniz iklim kuşağı ) ülkemizde beyaz ışığa ( 6.500K renk sıcaklığına ) ilgi ve talep yüksektir. Avrupa’da veya dünyada soğuk iklim kuşağında olan ülkelerde ise; sarı ışık ( 3.000K )  daha çok tercih sebebidir.

Ülkemizde beyaz ışık tercihi yüksek olmakla beraber, bu tip tercihlerde biraz daha teknik ve bilimsel yaklaşmakta fayda vardır.

Evde, işyerinde, fabrikada, yolda vb her yere ve ortama göre bilimsel ve teknik doğrular değişebilir. Hatta bu dahada mikro indiregenerek; evde dahi örneğin; mutfak ve banyo gibi ortamlarda kısmen 4.000K ve üzeri beyaz ışık, diğer alanlarda ( oda ve koridorlarda ) 4.000K ve altı sarı ışık tercih edilmesi göz sağlığı ve konfor açısından bizi doğruya götürür.

Psikolojik olarak sıcak ışığın ( 3.000 K +- 300 ) insanın ortam sıcaklığını 1 – 2 derece daha yüksek hissettiği bilinmektedir. Yine, eğer uykusuzluk problemi yaşıyorsanız,( seviyor olsanız bile ) akşamları beyaz ışık tercih etmeyin, sarı ışıkla aydınlanın diyebilirim.

Objelerin, ortamın görünümü, aydınlatma ışığının kalitesine bağlıdır. Ortamda bulunan renkler ışık renk sıcaklığı seçimini dolaylı olarak etkiler. Akıllı bir seçim ortam ambiyansını değiştirmekle kalmaz, güzel görünümler de yaratır.

Aydınlatma bir zevk ve konforu barındırıyor olsa da, teknik yanı kesin ve net vardır ve unutulmamalıdır.

Evlerden tutun kent aydınlatmasına kadar, aydınlatılacak objelerin yeri konumu, önemi, rengi ,dokusu vb. bir çok parametreye bağlı olarak, seçilecek ışığın renk sıcaklığıda farklılık gösterebilir, bunu bilerek uygulamak gerekir.

Kelvin gibi aydınlatma litaratüründe teknik değerler vardır ve göz ve ruh sağlığımız için önemlidir.

Yeni, rengarenk bir sayıda buluşmak dileğiyle…  

İşte Santa Barbara’da bulunan California Üniversitesinde araştırmalarını sürdüren Nobel ödüllü Shuji Nakamura’nın University Crossing’de toplanan kalabalık kitleye yaptığı konuşmada verdiği mesaj buydu.

Bu senenin Tripathy Anma Konuşmasını gerçekleştirmek ve üniversiteden fahri doktora almak için kampüste bulunan Nakamura “Lazer diyotlar geleceğin ışığıdır” dedi. Etkinliğe yüzden fazla öğrenci, fakülte ve öğretim üyeleri katıldı.

Her yıl alanında öncü bilim insanları ve akademisyenler UMass Lowell’a gelerek elektronik ve optik alanında ince polimer filmler üzerine araştırmalarıyla dünya çapında ün kazanmış merhum kimya profesörü Sukant K. Tripathy’yi anmak için konuşma yapıyor. Tripathy üniversitenin Gelişmiş Malzemeler Merkezini kurdu ve akademik ilişkilerde dekan ve rektör yardımcısı olarak görev aldı.

Nakamura’ya beşeri ilimler alanında fahri doktora takdim eden Rektör Jacquie Moloney onun “dünya enerji sorununu çözmekteki önemli, devam eden ve inovatif katkılarını” dile getirdi.

Mor Işığa Yol Açın

Konut ve ticari aydınlatma, elektronik, otomobiller ve pek çok ev ürününde kullanılan ışık yayan diyotlar (LED’ler), floresan ışığa göre yaklaşık dört kat daha fazla verim ve akkor ampullere göre de 20 kattan fazla verim sunarak enerji tasarrufu sağlayan parlak beyaz ışık yayıyor.

Ancak bu beyaz LED ışığı, kırmızı, yeşil ve mavi ışıkların bir kombinasyonunu gerektiriyor ve mavi LED üretimi, kırmızı ve yeşil diyotların üretiminden çok daha karmaşık. Nakamura, verimli mavi LED’ler için işlemesi kolay olmayan galyum nitrit (GaN) yarı iletken malzemeyi başarılı bir şekilde kullandığı için fizik dalında 2014 Nobel Ödülüne layık görüldü.

Nakamura, geliştirilmesinde rol oynadığı ve doğal güneş ışığının özelliklerini yansıtan inovatif “GaN-on-GaN” tamamen görülebilir spektrumlu mor LED teknolojisinin doğal gün doğumu-gün batımı ışık döngüsünü taklit etmesi ve kişinin sirkadiyen ritmini bozmaması ile mevcut en sağlıklı aydınlatma çözümü olduğunu belirtti.

Mor ışık aynı zamanda bilgisayar, mobil cihaz ve tablet ekranını yoğun bir şekilde kullanan kişilerde miyop (uzağı görememe) göz bozukluğunun ilerleyişini durduruyor.

Ev, işyerleri veya perakende satış noktaları için GaN-on-GaN aydınlatma ürünleri Nakamura’nın 2008’de kurmuş olduğu Soraa şirketi tarafından satışa sunuluyor.

Geleceğe Bakış

UC Santa Barbara Katı Hal Aydınlatma ve Enerji Elektronik Merkezinde çalışmalarını sürdüren Nakamura ve araştırma ekibi günümüzde yüksek kuantum verimliliğine sahip ve büyük düz ekran televizyonlar ve minyatür, portatif projektörlerin yanı sıra yüksek teknoloji ürünü otomobil farları gibi çok çeşitli uygulamalarda kullanılabilen lazer diyotlar üzerinde çalışıyor.

Örneğin, Audi ve BMW gibi otomobil üreticileri şimdiden bazı yeni modellerinde lazer ön farlar kullanmaya başladı. Lazer farlar, yol güvenliğinden taviz vermeksizin mevcut standart LED ön farlara göre yaklaşık olarak dört kat daha fazla parlaklık sağlıyor ve iki katı daha fazla mesafeyi aydınlatabiliyor. Bu ürünler ışığı aktif bir şekilde gelen trafikten uzaklaştıran akıllı teknoloji kullanıyor.

Nakamura, “Böylelikle uzun farlar diğer sürücülerin gözünü almıyor,” dedi.

Yüksek Hızlı Kablosuz İletişimde Yeni Nesil: LED’lerle Li-Fi  

Işık Bağlantısı ya da kısaca Li-Fi iletişim kurma, internete bağlanma ve veri paylaşma şeklimizde devrim yaratma potansiyeline sahip. Veri transferi için radyo dalgalarını kullanan Wi-Fi’nin aksine Li-Fi görünür ışık yoluyla çalışıyor. Son derece yüksek hızlarda veri transferi için mekanlarda yaygın olarak kullanılan LED lambalardan faydalanıyor.

Nakamura, “Araştırmalar Li-Fi’nin geleneksel Wi-Fi teknolojisinden en az 100 kat daha hızlı veri iletişimi potansiyeline sahip olduğunu ve ev ve iş yerlerindeki kullanımının daha düşük maliyetli olduğunu kanıtladı,” dedi. Nakamura sözlerine şöyle devam etti: “İnternete bağlanmanın en hızlı ve en ucuz yolu bu ve nihayetinde saniyede 100 gigabitten daha yüksek bir hıza ulaşacak; bu da uzun metrajlı bir HD filmi indirmenin 30 saniyeden daha kısa süreceği anlamına geliyor”.

Nakamura, aralarında Steven Chu (1997 Nobel Fizik Ödülünü paylaşmıştır), Profesörler  Alan MacDiarmid ve Alan Heeger (2000 Nobel Fizik Ödülünü paylaşmışlardır), Wolfgang Ketterle (2001 Nobel Fizik Ödülünü paylaşmıştır), Robert Grubbs (2005 Nobel Kimya Ödülünü paylaşmıştır) ve Craig Mello (2006 Fizyoloji veya Tıp Nobel Ödülünü paylaşmıştır) gibi isimlerin yer aldığı UMass Lowell Tripathy konuşmacılarından oluşan seçkin listedeki yerini aldı.