Artan nüfusla beraber, geleneksel floresan lambaların yaydığı ısı miktarına ilişkin yaşanan endişe, insanların daha fazla enerji tasarrufuna yönelmesine neden olarak LED aydınlatma pazarının genel boyutunu genişletti.

Pazar şu anda büyüme aşamasında ve büyüme, artan hükümet müdahalesi ve cazip teşviklerle birlikte LED’lerin yüksek verimliliği ile daha uzun ömürlü olmasına bağlanıyor.

Aydınlatma standartlarına ilişkin hükümet düzenlemelerinde yapılan yeni değişiklikler, uzun vadede piyasa için olumlu bir görünüm sağlıyor. Ürün sunumlarındaki yeni teknolojik gelişmeler ve yenilikler, pazarın büyümesine de ciddi oranda katkı sağlıyor.

Küresel LED Aydınlatma Pazar Segmentasyonu

LED Türleri

Piyasada iki tip LED lamba bulunmaktadır; lambalar ve armatürler. LED armatürlerin, 2020’deki pazar payı yüzde 65,0 ile en yüksek gelir payını artırarak genel LED aydınlatma pazarını yönlendirmede başarılı oldu.

Küresel olarak kullanılan başlıca LED armatür türleri;

• Troffer
• Downlight
• High Bay

Kamu yapıları ve ticari aydınlatmaları güçlendirmeyi amaçlayan hükümet programları, LED lambalardan elde edilen gelirlerin artmasında önemli bir katkı sağladı.

Kullanıma Göre

Küresel Dünya’da enerji tasarruflu kaynaklarla ilgili artan farkındalık, konut sektöründeki iç mekan LED ışıklarına olan talebi artırarak, 2020’de küresel gelire en yüksek paya katkıda bulunmalarını sağladı.

Bununla birlikte, dış mekan LED aydınlatma segmentinin, öngörülen dönemde (2020-2025) yüzde 8,3 gibi yüksek bir seviyede büyümesi bekleniyor.

Global pazarın öncü şirketleri, 2025 yılına kadar tüm geleneksel ışıkları LED akıllı aydınlatmalarla değiştirmek ve dış mekan akıllı aydınlatma ürünleri pazarının büyümesini sağlamak için suskun bir işbirliği içinde gibi görünüyorlar.

Sektörlere Göre

LED ışık kullanan firmaların giderlerine eklenen daha yüksek ilk kurulum maliyetine rağmen, bu aydınlatma teknolojisi daha uzun raf ömrü ve enerji tasarrufu avantajları nedeniyle ticari sektör tarafından tercih çok tercih edildi ve 2020’de en yüksek paya hakim oldu.

LED ışıkların enerji tasarrufunun faydaları konusunda, müşteriler arasında artan farkındalık ile LED aydınlatma sisteminin konut müşterileri tarafından daha fazla uygulanmasında önemli bir itici güç etkisi de yarattı ve böylece toplam gelire en yüksek katkıyı sağladı.

Bölgesel Analiz

Asya Pasifik

Asya-Pasifik, 2020’de en yüksek gelir payına katkıda bulunarak pazara hakim oldu. Çin, büyük ekonomik büyüklüğü ve güçlü büyümesi nedeniyle bu bölgede önemli bir rol oynayarak, 2020’de toplam gelirlere en yüksek katkı payını sağladı.

Hindistan ise LED pazarında; 2014-2020 döneminde yüzde 18,0 oranında muazzam bir büyüme kaydetti. Çin’de artan ve yüksek işçilik maliyetleri nedeniyle üretilen malların ihracatında, diğer ülkeler Çin’e karşı maliyet açısından rekabetçi hale gelebildiler.

Endonezya; Güneydoğu Asya ülkeleri arasında LED aydınlatma pazar payına liderlik ederken, Vietnam en yüksek pazar büyümesine tanık oluyor. Yeni inşaata olan yoğun talep, konut uygulamalarında artan kullanım ve düşen LED fiyatları, konumunu daha da güçlendirecek gibi görünüyor.

Kuzey Amerika

Akıllı aydınlatma teknolojisinin ortaya çıkmasıyla birlikte hükümet girişimlerini ve indirim programlarını teşvik etmek, Kuzey Amerika’nın gelir payını 2020’de yüksek şekilde artırdı.

Yüksek verimli ve çevre dostu aydınlatma çözümlerini benimsemeye yönelik artan tüketici ilgisi ile birlikte iç ve dış mekan uygulamaları için bağlantılı aydınlatma kontrollerinin trendi, önemli bir büyüme faktörü oluşturdu. ABD-Çin ticaret savaşı ve artan hammadde fiyatlarının etkisiyle aydınlatma ürünlerinin maliyetinin tüketicilere yansıması bekleniyor.

Avrupa

Avrupa, 2020’de en yüksek pazar payını elde eden Almanya gelir payına önemli ölçüde katkıda bulundu. Avrupa, yeni LED teknolojilerini benimsemede ön saflarda yer aldı ve gelecekte de bölgenin akıllı aydınlatma sistemi ve Li-Fi kurulumlarına liderlik etmesi bekleniyor.

Doğu Avrupa ülkelerinden gelen talebi karşılamak için başta Sırbistan olmak üzere Balkan ülkelerinde birçok üretici fabrikalar kuruyor.

Konut ve ticari sektörde gelişmiş aydınlatma sistemlerine yönelik artan ilginin büyümeyi de tetiklemesi bekleniyor.

Latin Amerika

Latin Amerika, küresel Dünya’daki LED aydınlatma pazarına daha düşük gelir payı kattı. Brezilya, Meksika ve Arjantin’deki konut, dış mekan ve mimari uygulamaların yanı sıra kentsel aydınlatmadaki büyümenin pazarı yönlendirmesi bekleniyor. Şili, Peru ve Kolombiya’daki konut ve altyapı gelişmelerinden gelen yoğun talebin ortalamanın üzerinde büyümeye yol açması bekleniyor.

Orta Doğu

Orta Doğu ve Afrika (MEA), küresel Dünya’daki LED Aydınlatma pazarının kalan tüm gelir payının sahibi oldu. Özellikle öne çıkan şehirlerde akıllı binaların ve akıllı şehirlerin geliştirilmesi, LED büyümesini de besliyor.

BAE, Katar ve Suudi Arabistan’da kamu ve özel altyapıya büyük yatırımlar (2019-2023 yılı için ~ 1.580 milyar $) öngörülüyor. Dış aydınlatma sistemleri aynı zamanda turistleri BAE’deki Dubai Mall’ın ışık ve su gösterileri kullandığı, Burj Khalfia’nın düzenlediği ışık gösterisi gibi popüler yerlere çekmenin bir ölçüsü olarak da kullanılıyor.

Ayrıca, 2020 Dubai World Expo ve 2022 Katar Dünya Kupası gibi GCC ülkelerinde planlanan küresel etkinlikler ve Afrika’daki kırsal elektrifikasyon, LED aydınlatma pazarını yönlendirecek.

Küresel LED aydınlatma pazarında faaliyet gösteren büyük oyuncuların rekabet ortamı LED aydınlatma pazarı, önde gelen 10 oyuncunun 2019’da pazar payını ele geçirmesiyle son derece parçalanmış ve rekabetçi bir pazar.

Pazarda bulunan başlıca oyuncular Signify, Osram, GE Lightings, Acuity Brands, Cooper Industries (Eaton), Zumtobel’dir. Group, Seoul Semiconductor, Everlight Electronics, Cree, Dialight PLC ve diğerlerini de hemen arkasından sıralamak mümkün.

Kilit oyuncular tarafından, pazar paylarını korumak için benimsenen stratejilerden bazıları ise; yeni ürün geliştirmeleri, mevcut ürün serisindeki iyileştirmeler ile birleşme ve satın almalar olarak göze çarpıyor.

Yeni LED ürünlerinin sık sık piyasaya sürülmesi, teknolojideki hızlı değişiklikler, değişen müşteri gereksinimleri, kısa ürün yaşam döngüleri ve çeşitli şirketler tarafından benzer teknolojinin fiyatları, genel aydınlatma pazarında rekabetin hüküm sürdüğü ortak platformlar olmaya devam edecek.

Küresel LED Aydınlatma Pazarı Geleceğe Bakış Ve Öngörüler

Küresel LED aydınlatma pazarının, inşaat endüstrisindeki büyüme, kentsel nüfustaki artış, hükümetlerin politikaları doğrultusunda aktarılacak mali destek ve gelişmekte olan büyük küresel ekonomilerdeki (ABD ve İngiltere) ilerlemeler ile altyapı geliştirmeleri artışı yaşanan lokomotif ülkelerin (Hindistan ve Çin) hareketleri toplamında orta düzeyde büyüme kaydetmesi bekleniyor..

Asya Pasifik ve Afrika’daki gelişmekte olan ekonomiler, uzak yerlerde elektrik sağlamak için solar LED’leri benimsiyor ve bu tahmin dönemi boyunca piyasa oyuncularına kazançlı bir büyüme fırsatı sunması bekleniyor.

Bununla birlikte, küçük ve orta ölçekli işletmelerin mevcut aydınlatma çözümlerini LED lambalarla değiştirmedeki isteksizliğinin, tahmin döneminde küresel LED aydınlatma pazarının büyümesini sınırlaması da öngörüler arasında.

Kaynak: greentechlead.com

Hasan ALKAN: Babam Fevzi Alkan tarafından 1967 yılında Rize’de kurulan firmamız, 1973 yılında Karaköy’de açtığı ilk mağazasıyla ticari hayatına İstanbul’da devam etmiştir.

Türkiye’de ilk “kanarya sesli kapı zilini” üreten firmamız, 1976 yılında aldığı marka tesciliyle beraber; balast, trafo, TMS tipi bant armatür ve kablo da üretmiştir.

Gelişen teknolojiyle birlikte, 2010 yılında Şile’de 80.000 m2 arazi içerisine yaptığımız yeni yatırımla, üretim tesisimizi modernize ettik ve ALKAN markası adı altında ürün çeşitliliğimizi arttırdık.

Alkan Kardeşler olarak, üretici kimliğimizin yanı sıra uluslararası markaların temsilciliğine de devam etmekteyiz.

Babam Fevzi Alkan tarafında başlatılan ticari faaliyetleri, ikinci ve üçüncü kuşak olarak bizler sürdürmekteyiz.

Şirket içi yapılanmanız nasıl? Departmanlar, çalışanlar.. Sektörde bir okul olarak da bahsedilen “Alkan Aydınlatma” kadrosu bugün kimlerden oluşuyor?

Şirket içi faaliyetlerimizi, oluşturduğumuz departmanlar ile kurumsal bir çatı altında yönetiyoruz. Satış faaliyetlerimizi ise 3’ü homeofis olmak üzere, toplam 35 yurt içi ve 4 kişilik ihracat departmanımızla yürütmekteyiz.

Bunun haricinde firmamız bünyesinde bulunan; İK, Üretim, Kalite, Pazarlama, Planlama ve Ar-Ge departmanlarında çalışan yaklaşık 150 kişilik ekibimizle, imalatını yaptığımız yerli ürünleri sektöre sunmaktayız.

Son dönemlerde ürün gamınızdaki genişlemenin hızlandığını görüyoruz. Bu bakımdan sektöre sunduğunuz ve sunmayı planladığınız yeniliklerden bahseder misiniz?

E27 duylu tasarruflu LED Ampul, Ledtube floresan ve diğer aydınlatma ürünleri ile sektöre yeni ürünler sunmaya devam edeceğiz. Bunun yanı sıra TÜBİTAK projeleriyle katma değerli ürünler tasarlayarak ülke ekonomisine fayda sağlamak için çalışıyoruz.

Peki hedef kitleniz hangi gruplardan oluşuyor? Proje firmaları, toptancılar.. ve bu müşterilerinize yönelik satış ağınızı nasıl koordine ediyorsunuz?

Hedef kitlemiz genel olarak; proje ve tasarım firmaları, elektrik toptancıları ve resmi kurumlara iş yapan taahhüt firmalarından oluşmaktadır. Satış ağımızı fabrika bünyesindeki satış departmanın yanı sıra perpa, karaköy şubelerimiz ve Anadolu satış ekiplerimizle koordine etmekteyiz.

Pazarlama departmanınızdaki gelişmeler paralelinde, kurumsal iletişimde eskiye nazaran, faaliyetlerini sektör paydaşlarına duyurmak üzere, daha aktif bir süreç yürüten, yeni bir Alkan görüyoruz adeta. Bu tespitimize katılır mısınız?

Aslında bizim düşüncemizde bu yönde… Tam da bu nedenle, 2018 yılında eksik gördüğümüz pazarlama faaliyetleriyle alakalı gerekli kadro oluşumunu sağlayarak, 2019 yılı ve sonrası için çalışmalarımızı başlattık.

Bu kapsamda “Alkan Aydınlatma” markamızı çeşitli reklam ve organizasyonlar ile yurt içi ve yurt dışına duyurmaya devam edeceğiz.

2020 öngörüleriniz ve dolayısıyla stratejik planınızda neler olacak?

Ürettiğimiz ENEC ve TSE’li LED Aydınlatma armatürlerimizi hem yurt içi, hem de yurt dışı fuar ve çeşitli organizasyonlarla daha aktif olarak pazarlara tanıtmaya devam edeceğiz.

Ayrıca bu yıl Frankfurt’da gerçekleşecek olan Uluslararası Light&Building fuarında yeni ürünlerimizle birlikte LED ampulü de tanıtacağız.

İç pazarda kendini kanıtlamış bir firmasınız. Peki ihracatta oran ve pazar durumunuz nasıl? Hangi ülkelerde güçlüsünüz, hangilerini hedefliyorsunuz?

2019 yılı ciromuzun %35’ini ihracat yaparak gerçekleştirdik. 2020 yılından itibaren bu oranı %50 ve üstüne çıkartmak için çeşitli strateji ve planlar ile yolumuza devam ediyoruz. 52 ülkeye ihracatımız bulunmaktadır.

2019 yılında üretimini yaptığımız armatürler için aldığımız uluslararası kalite (ENEC) belgelerimizin ihracat hedeflerimizi arttıracağı inancındayız.

Üretim ve Ar-Ge faaliyetleriniz hakkında bilgi alabilir miyiz?

Aslında üretim yapmaya başladığımızda, bugünkü gibi bir tesis kurma düşüncemiz yoktu. Fakat ilk yıllardan itibaren müşterilerimizden gelen talepler, bizi hep yatırım yapmaya ve kapasitemizi arttırmaya zorladı.

Bu koşullar karşısında sektördeki bilinirliğimiz ve yarım asırlık bir kuruluş olmamız, sağlıklı bir büyümenin ancak üretimle birlikte Ar-Ge faaliyetlerine yapılacak yatırımlar ile olacağını gösteriyordu.

Biz de sanayinin gelişimi, artan üretim kapasiteleri, uluslararası ticaretin artması gibi etkenlerin rekabet koşullarını çetin hale getirdiği günümüzde üretim ve Ar-Ge faaliyetlerimizi geliştirmeyi seçtik.

Markanızı rakiplerinden farklı kılan yanları nelerdir?

Yarım asırlık sektör tecrübemiz markamızın güvenilirliğini arttırırken, koşulsuz müşteri memnuniyetinin ve çözüm odaklı yaklaşımlarımızın bizi rakiplerimizden farklı kıldığını düşünüyorum.

Söyleşimizi sonlandırırken sektöre vermek istediğiniz bir mesajınız var mı? Ya da bir çağrınız…

Teknolojiyle birlikte devamlı gelişen aydınlatma sektöründe, LED’lerin her alanda ön planda yer aldığını görüyoruz. Yerli üretim yapan firmalar olarak kalitemizi ve ihracatımızı arttırarak, global pazarlarda daha fazla yer almamız gerekmektedir.

Türkiye’yi dünya pazarlarında, ürettiğimiz kaliteli ürünlerle tanıtmak hepimizin hedefi olmalıdır.

Unutmayalım ki; kalitesiz üretilen her bir ürün, ülkemiz ekonomisi için kaybedilen bir değerdir.

• Röportaj: Sektörüm Elektrik Aydınlatma Dergisi  / Nurşah SUNAY
• Alkan Aydınlatma  / Yönetim Kurulu Başkanı Hasan ALKAN

Alkan Aydınlatma Tanıtım Videosunu aşşağıdaki bağlantıdan İzleyebilirsiniz.

Litpa Aydınlatma, Aydınlatma armatürleri üretimi branşıyla kurulan firma, teknik bilgi ve donanımı üst düzeyde bir ekibe sahip. Çeşitli çalışmaları ve ürünleri ile sektörde haklı bir saygınlık kazanan Litpa, ışık tasarımından mekanların aydınlatma problemlerine çözümler sunmaya kadar, mesleğindeki etik kodları ilkesel olarak benimsemiş firmalardan..

Mühendislik ve araştırma konusundaki bilgi birikimi yüksek bir isim olan Hakan beyle, Litpa’yı ve sektörün bilimsel ilerleyişini konuştuk. Keyifli okumalar..

Nurşah SUNAY: Hakan bey söyleşimize Litpa Aydınlatma ile giriş yapalım.. Litpa Aydınlatma hangi alanlarda neler üretir?

Hakan ÜNSALAN: Aydınlatmanın hemen hemen her alanında üretim yapıyoruz. Mağaza ve ofis aydınlatmaları, hastaneler, metrolar, yol ve cephe aydınlatmaları, endüstriyel aydınlatma çok iddialı olduğumuz alanlar diyebilirim.

Yanı sıra bitki aydınlatmasından müze aydınlatmasına kadar geniş bir ürün skalamız var. Mevcut ürünlerin revizyonu ve yeni ürünlerse, bizim için doğal, akışında olması gereken standart bir iş.

Peki aydınlatma sektöründe, bu kadar geniş ürün gamı bir risk değil mi?

Elbette bir risk ama bu sektörlere hitap etmek durumundayız. Aslında bundan daha da mühim bir risk olan şey; ticari çıkar odaklı hedeflere oturmuş bir sektör bütünü içinde, çok satılanı değil doğru olanı üretmeye çalışmak.

Mesela bakın; ofis aydınlatmasında iki tür armatür kullanabilirsiniz. Bilgisayar ofisleri için kategori 1, standart ofisler için kategori 2, Bir diğeri de kategori 3.

Yemek salonları, soyunma odaları, laboratuvarlarda kullanabileceğiz ürünler. Genelde opal difüzörlü armatürler kategori 3 sınıfıdır. Yani aslında standart bir ofis için uygun değildir. Ne yaparsanız yapın, kamaşması ve ekran yansıması yüksektir.

Litpa Aydınlatma olarak LED’lerin ilk çıktığı yıllarda, doğrusu bu olduğu için Kategori 1 ve Kategori 2 sınıfı armatür serisi hazırladık. LED’lerini koyduk, iç reflektörünü yaptık, ışığı, kategori 1 için 55 derece, kategori 2 için 65 derece kıran bir difüzör koyduk, tekrar her iki tip için faklı aluminyum reflektör ve lamel sistemi ile ışık kontrolünü tamamladık.

Tüm bu çalışmaları patentledik. Ve ne oldu bilin bakalım? Çok zor ve çok az satabildik.

Daha profesyonelce tasarlanmış bir ürün daha az sattı. Peki ama neden?

Şöyle izah edeyim. Şu an bir teknik terim var ki; pek meşhur: lümen/watt. Sadece bu değere bakıp, bununla aydınlatma inşa etmeye çalışıyorsunuz ve tabi ki olmuyor! Şu an piyasamızdaki 4 bin firmanın, 3 bin 900‘ü başka kavram bilmiyor.

• Kaç dolar?
• Kaç lira?
• Kaç lümen/watt?
• Ödeme nasıl?

O yüzden bugün aydınlatmayı yeniden keşfetmeye başlıyoruz.

Karar verici, armatüre direk bakıp kamaşması hakkında karar vermeye çalışıyor: “ Tamam ürün çok güzel de gözü alıyor, rahatsız ediyor” Burada asıl amaç, siz  “işinizi yaparken” direk gözünüze ve ekranınıza ışık gelmemesidir. Yoksa doğrudan ışık kaynağına bakıp bu kararı veremezsiniz.

Eskiden işler başka türlü yürürdü. Hesaplar yapılır, kamaşma, düzgünlük, sadece yatay değil, düşey düzlemdeki ışık miktarı ve buna benzer tüm parametreler üzerinde çalışılırdı..
Bir ofis aydınlatması yapılacaksa projesi, tüm bunlar değerlendirilerek hazırlanırdı.

Çünkü; sürekli başınızı öne eğip çalışmıyorsunuz. Çalışırken arada bir karşıya bakıyorsunuz. Göz sürekli bir adaptasyona giriyor. Bu fark kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmalı ki gözü yormasın.

Tüm bu anlattıklarım işin ışık mühendisliği tarafı:

• Bir mekanda nasıl bir armatür kullanılacak?
• Bu armatür nasıl bir optik yapıya sahip olmalı?
• Mekanın ışıksal ihtiyaçları neler?

Son dönemlerde bazı global markaların yoğunlaşmaya başladığı “insan odaklı aydınlatma” kavramı hakkında neler söylersiniz?

Bu gerçekten yeni bir kavram mı yoksa mevcut parametrelerden önemini yeni fark ettiğimiz bir başlık mı?

Dönem dönem sektöre hareket getirmek için, kavramlar güzel başlıklar altında toplanır. İnsan odaklı aydınlatma dediğimiz de budur. Bu aslında LED’lerin getirdiği bir olanaktır.

Aydınlık düzeyinin ve renk sıcaklığının kontrolü. Ancak bu kavramın da için boş. Renk sıcaklığını kontrol edeceğiz. Sonra? Nasıl ve neye göre kontrol edeceğiz? Ne yapacağız?
Bu noktada en popüler sistem dışarıya bir sensör koyup, dışarıdaki aydınlık düzeyi ve renk sıcaklığı değerini iç mekanda bir faz farkı ile takip etmek. Buna day light oriented sistem diye güzel bir de isim bulunmuş.

Peki hava kapalı, ne yapacağız? Veya verim artışı istiyoruz ne yapacağız? Bunun adı da patron odaklı aydınlatma mı olacak?

Halbuki olay tamamen farklı, aydınlatma ürünleri suni ışık kaynaklarıdır. İnsan; doğada çalışmak ve yaşamak üzere programlı bir canlı türüdür. Bir adrenalin-seratonin döngüsü ve periyotları vardır.

Ancak suni ortamlarda bu periyodu ve döngüyü paramparça ediyoruz. Aydınlatmanın depresyon üzerindeki etkilerine yönelik çalışmalar, bize ciddi bir durumu gösteriyor.

Sizin, aydınlatmanın sağlığa etkisi üzerine çalışmalarınız var mı?

TÜBİTAK’la birlikte bir proje geliştirdik. Psikiyatristler ve klinik psikologlardan oluşan bir grupla, tüm etik kurul izinlerini aldığımız, deney gruplarına dayanan bir proje. Büyük bir literatür taramasından sonra senaryolarımıza çalıştık.

Örneğin; anksiyete için başka, uzun süreli bellek için başka bir senaryo.. 1 yıl boyunca, yaz-kış, öğlen-akşam grubu olarak 200 kişi üzerinde test yapıldı.

Agresyon, konsantrasyon, depresyon, kısa süreli hafıza, uzun süreli hafızayı dünyada ve ülkemizde geçerliliği güvenilirliği onaylanmış ölçek ve testlerle ölçtük.

Sonuçlar bize gösterdi ki; renk sıcaklığının, aydınlık düzeyinin ve bunların değişiminin bu kavramlar üzerinde direk bir etkisi var ve biz bu değerleri kontrol edebiliyoruz.

Hakan bey sizi tebrik ediyorum. Bu çalışma içeriği ve sonuçlarına ilişkin verilerin, izninizle ilk yayınlayıcısı olmak ve okurlarımızla paylaşmak isteriz. .

Seve seve.. Bir dolu sonuç aldık ve şu an bu sonuçları, makale halinde yayınlamak üzere hazırlanıyoruz. Tamamlandığında bu çalışmayı tüm sektöre ulaştıracak, en değerli mecralardan olmanız dolayısıyla mutlaka sizinle paylaşıyor olacağım.

Bahsettiğiniz literal çalışma ciddi bir sorumluluk alanı. Neden buna ihtiyaç duydunuz?

Aslında tüm dünyada aydınlatma literatürünün altı boş. Ofis aydınlatması standartlarda EN 12464-1/3-2 500 lux denmiş, geçilmiş. Kim ölçmüş, nasıl ölçmüş? Yaş grubu ne? Kaç kişi üzerinden nasıl bir ölçme yapılmış ? Bir çalışma duydunuz mu? Hayır, çünkü yok..

Tüm dünyada bu çalışmalar yeni yeni yapılmaya başlandı. Literatürün yeniden ve sağlıklı yazılması lazımdı. Renksel geriverim kavramlarında ciddi sorun yaşanıyor. Eski CRI kavramı yetmiyor artık.

Bakıyoruz kaynağın CRI değeri 80’den büyük. Çok güzel.. Mağazalar için son derece yeterli. Ancak bir bakıyorsunuz tüm R değerleri 90 civarında ama R9 (Kırmızı) yok. Ortalama ise 80. Bunun üzerine yeni kavramlar geliştirilmek zorunda kalındı.

Litpa Aydınlatma olarak bizim işimiz bu ve biz işimizi doğru yapmayı seviyoruz. Ticari kaygılardan bağımsız olarak, “doğru ürün” ifadesini sloganik bir kullanımla değil, altını doldurarak sunmayı da seviyoruz.

Aslında amacımızı; hayatımıza dinamizm katacak senaryolarla, kullanıcıların sağlık ve verimini arttırmak olarak özetleyebiliriz.

Türkiye dünyada aydınlatma sektörünün neresinde?

Zaten Türkiye’nin en büyük problemi, henüz bu masada yerinin olmaması. Üretimde herşeyi üreten ama hiçbirşey üretmeyen firmalarla doluyuz.

Satışta ise herkese, her ülkeye herşeyi satmaya çalışan firmalarla doluyuz. Durum bu iken değil 4.300 firma, 43.000 firma da olsak bir anlam ifade etmiyor. Bizim acilen ve yeniden aydınlatma sektörünü biçimlendirmemiz lazım.

Konun tam da göbeğinde bir mühendis olarak; sanayi grupları, mimarlar odası gibi resmi ya da özel organizasyonlarla bir araya gelip, doğru standartları oturmak adına girişimleriniz oldu mu?

Evet hem de çok. Bu konuda birçok aktif görev aldık. Pek çok projeye biz de dahil olmak istedik, olduk. Tüm bu girişimlerden sonra bir kaç olumlu başlığı öne çıkarabilirim; Türkiye’de, bağımsız aydınlatma tasarımcıları doğmaya başladı. Bugün belki sadece 10-15 kişi. Ancak bilgininin para etmediği bir ülkede, sadece bilgi satarak yaşamaya çalışmak çok zorken, ayakta kalmayı nasıl başarıyorlar bilmiyorum ama takdirle izliyorum.

ATMK, bu standartlaşma çabasına en ciddi katkıları sunan bir organizasyon örneğimizdir. Çok aktif ve güzel işler yapıyor. AGİD ise bir sürü işi bir arada götürmek zorunda olmanın sıkıntıları içinde, buna rağmen güzel adımlar atıyor.

Fakat biz bilgiyi istiyor muyuz?.. sorun burada. Nurşah hanım size bir örnek vereyim; Şantiyelerde şöyle bir durum vardır; derler ki “Panoları çözdük, şimdi de aydınlatma işini çözelim.” Bakın, mühendislik konuları çözülecek bir iş değildir.

Zaten yıllar önce çözülmüştür. Bir projeciniz vardır; projeyi çizer. Mühendisiniz de çizilen projeye uygun olarak işi yaptırır, hepsi bu. Tabi bizde projeye para verilmez, müteahhitten yapması beklenir.

Haklısınız.. Görmeye alıştığımız senaryo bu maalesef..

Ama böyle olmamalı. Müteahhit ve projeci, çakışan iki ayrı yaklaşım, iki ayrı çıkar demektir. Halbuki; müteahhitin işi başkadır, projecinin işi başkadır. Projeci; işin “olması gereken” hali ile ilgili ve buna odaklanırken; bir müteahhit, projeyi daima kendi çıkarlarına uygun biçimde yapacaktır. Yani bunlar karşı taraftır ve kavga etmesi lazımdır. Nihayet iş, projecinin istediği şekilde yapılmalıdır.

Maalesef bizde kontrollük mekanizmasının sağlam durabilme şansı yok. Kontrol mühendisi duruş göstermeye kalksa üçüncü gün o şantiyeden gönderilir. İşte sorunumuz burada..

Aydınlatma ürünlerinde de durum benzerdir. Şıkır şıkır görünen yapıların armatürlerini söktüğümüzde gerçekle karşılaşırız. Ne klemens görürsünüz, ne doğru düzgün bir tesisat…

Armatürün besleme kablosunu kesilmiş, burulmuş, bantlanmış vaziyette bulursunuz. Plastiği yanıyor mu? Isıyı tutuyor mu? Bir kontrol edin en azından..

Standartlara uyamıyoruz sanırım..

Evet, çünkü standartlara uygun iş yapmak, işimize gelmiyor. Biz konutlara ürün satamıyoruz mesela. Pahalı kalıyoruz çünkü, hem de çok pahalı kalıyoruz. Milyonlarca liraya satılan konut projelerinde dahi olay, takılacak spotlar “3 $ mı olsun, 2 $ mı olsun” dan ibaret..

Gerekçesi de şu: “Olabilecek en adisi de takılsa; yanıyor mu, yanıyor. İçeri giren zaten değiştirecek.” İyi de sen böyle bir uygulama yaparsan, içine giren kendi can ve mal güvenliği için ürünü değiştirmeye zaten mecburdur.

Total harmoniklerin normalde %10, maksimum % 20’den az olması gerektiği halde, THD değeri %40 civarında olan armatürler kullanılıyor, düşünün..?

Bakın biz çok çalışkan bir milletiz. Dünyanın tartışmasız en iyi işçileriyiz. Küresel çapta her yerde başarılı işler yapıyoruz. Ama maalesef kendi kendimizi denetlemiyoruz, denetlettirmiyoruz.

Hakan bey, yine de denemekten vazgeçmemek lazım..

Ben 1988 yılında sektöre katıldığımda aluminyum anlatıyordum, hala aluminyum anlatıyorum. Bugün Türkiye’de satılan opal LED’li armatürlerin tümü, yerlisi, ithali, dünyaca ünlü markası, olmayanı hepsi yangına açık vaziyettedir.

Efendim LED’de ısı çok değil, yanmaz. Hayır, hepsi de çatır çatır yanar. Hangi marka olursa olsun kırın, alev tutun bakın nasıl yanıyor, damlıyor ve siyah gaz çıkartıyor; siyanür!

Polystren yandığında ortama siyanür verir, alevi de damlama yapar. Bu konuda yegane kriter kızdırılmış tel testidir. Kaldı ki; yangın illa armatürden çıkacak diye bir şey yok.

Hastanelerimiz, sağlık ocaklarımız, okullarımız, ofislerimiz.. her yer bu ürünlerle dolu.
Bu mahsurlara sahip olmayan akrilik malzeme ile aradaki fark 1,5 euro hepsi bu. Ancak fiyatın 15-20 dolar bandında olduğunu düşünürseniz akrilik kullanma şansınız kalmaz.

Bakın şu an oturduğumuz ofisteki armatürler yaklaşık 8 yıldır burada. Kararmadı, kararmayacak. Hiçbir şeyi de değişmedi. Çünkü; olması gerekeni yapıyoruz, çok da olağanüstü birşey değil.

Küresel bazda yaşananların, aydınlatma sektörüne etkileri hakkında neler söylersiniz?

Türkiye çok zor bir dönemden geçiyor ve eminim, bu dönemi de atlatacak. Biz her türlü kaotik ortamda yolunu çok iyi bulabilen insanlarız. En büyük avantajımız da bu.

Etrafımız resmen ateş çemberi. Ama Türkiye bir şekilde bunun üstesinden gelecek. Ayrıca bugün, Türkiye’nin özel durumuna ilave olarak üretim krizi dünyanın hemen her yerinde var.

LED’lerle ilgili bir konu hep kafalarda soru işaretidir. Bu kadar iyiyse neden AB ülkelerinde halen klasik konvansiyonel ürünler kullanılıyor?

Bunun birkaç sebebi var;

1. Yeni yatırımlar orada çok fazla değil.
2. Orada kullanılan sistemler zaten verimli sistemler.

Avrupa’daki iyi bir sokak aydınlatması (yani orada  400-500 eurolara satılan armatürler) yüzde 85 verimli armatürlerdir. Bunun LED armatürle değişiminde getireceği bir kazanç yok ki, değiştirsinler.

Öyleyse Türkiye bu değişimi neden çok hızlı yaşadı?

Bizdeki sorun ürün değil, bakımdı. Klasik konvansiyonel ürünlerimizin bakımı doğru düzgün yapılmadığı için kısa sürede ölüyordu.

Bakımları konusunda son derece hassas olan AB’nde ise örneğin; Almanya’dan Belçika’ya giden otoyoldaki alçak basınçlı sodyum buharlı armatürler 200 lumen/watt kayıplardan sonra 170-180 lm/W iken, LED’ler 140 lumen/watt. Neden değiştirsinler?

O zaman şöyle diyebilir miyiz.. Zaten Avrupa verimli ürünler kullanıyor.

Tabi ki.. Yeni bir yol yapılıyorsa LED değerlendirilebilir ama bu kesin kural değildir. Burada ürünün ömrü, ışık dağılımı verimi çok önemlidir.

İstanbul- Ankara yoluna bakın, hepsi 30 yıllık armatürlerdir. Balast, duy gibi komponentleri ömrünü tamamladıysa artık LED’e dönebilir.

Biraz da futurizm.. Aydınlatmada neler yaşanacak?

Aslında LED’ler çok eski kaynaklardır. Bekletiliyordu, sunuldu. Bir 10 yıl sonra başka şeyleri tüketeceğiz. Nasıl ki televizyonda plazmalar, LCD’ler vardı şimdi OLED’ler var, dahası geliyor.

Aydınlatmada da böyle olacak. OLEDler ve tüm bu sürecin ardından bio kaynaklarla karşılaşacağız.

Aydınlatma kavramı da artık, bina inşaatının bir parçasına dönüşüyor. Tıpkı; boya, çimento ve demir gibi. İlerleyen dönemde armatür alınacak, konulacak pratiklikte bir parçaya dönüşecek.
Bu durum çok da uzakta değil ve o gün öğrenemeyen ve akıllı olmayan hiçbir şeyi satamayacağız.

Intel gibi çip üreten elektronik devleri veya yazılım firmaları böyle olmasını istiyor. Aydınlatmaya yön vereceklerin sektörden firmalar olacağını düşünmeyin. Aslında biz küçük bir sektörüz, hiç de abartıldığı gibi değil.

Cep telefonlarının pazar hacmini düşünürseniz, aydınlatma sektöründe, büyük oyuncu diye kabul ettiğiniz markaların değeri maksiumum 1 milyar $ iken, 5 tanesi bir araya gelse 5,5 milyar poundluk bir Candy Crash etmiyor.

O yüzden sektörümüzdeki bu aktörlerin egosu da kaybolmaya mahkum.  Sanal ve dijital dünyadaki devlere entegre olmalıyız hatta buna mecburuz. Çünkü; akıllı sistemlerin getireceği ciro çok ve pasta karşılaştırılamayacak ölçüde daha büyük.

Arada ölçek farkı var. Cep telefonu için yapılmış iyi bir aydınlatma otomasyonu aplikasyonu belki de şu anki sektörümüzün tamamından bile daha büyük değere çıkacaktır.

Bugün 2.5- 3 $’a bir driver, 15-20 $ armatür satıp gelecek inşa edemezsiniz ama o driverın programlama uygulamasının tıklanma sayısına göre milyar $’lar elde edebilirsiniz. Yeni ve büyük bir masa kuruluyor

Optikte yeni kavramlar gelecek.. Konforu yüksek, kamaşması düşük, ne yaptığını bilen.. Daha akıllı ve optiğide kontrol edilebilir..

5 sene sonra diğer cihazlarla ve sizinle konuşmayan hiçbir armatürü kimseye satamayacaksınız..

İnsan odaklı ürünlerde ciddi artış göreceğiz. 1960’lar kalp yıllarıydı, devamında kanser yılları geldi. 2020’li yıllar ise depresyon yılları olacak.

Ciddi bir hastalıktır. Kalp hastalıklarında veya kanserde 1 yıl içerisinde ya iyileşir hayatınıza dönersiniz ya da ölürsünüz. Depresyon ise uzun yıllar boyunca süren, ağır ve pahalı bir hastalık..

Depresyondaki birinin tamamen iyileşip hayatına, işine dönmesi ortalama 2-5 sene arasında. Önümüzdeki yıllarda 10 insandan birinin depresyon hastası olacağı ve dünyadaki, özellikle Avrupa’daki tüm sosyal sigorta sistemlerinin çökeceği öngörülüyor.

Bu nedenlerle bugün, söyleşimizin başında konuştuğumuz insan odaklı aydınlatma ön plana çıkmaya başladı.  Biyodinamik aydınlatma gelişecek ve yaygınlaşacak. Pilot uygulamalarla, önce biraz pahalı gibi gözükse  de zamanla gelişip ucuzlayacak.

Fabrikalar ve diğer iş ortamlarında bu aydınlatma türünü daha çok göreceğiz..

Çok keyifli ve öğretici bir sohbet oldu. Litpa’nın bu özel faaliyetlerinden okurlarımızı daha çok haberdar ederek, gelişim ve dönüşümümüze katkı sunmanızı dileyerek kapatmak istiyorum.

Eklemek istedikleriniz var mı?

Çalışmalarımızı duyurmak noktasında bugüne kadar biraz zayıf kalmış olabiliriz. Biraz kendi içimizde kaldık, bunu kabul ediyorum. Sanırım buna, geçmişteki bazı denemelerin negatif etkisi sebep oldu.

Mesela; özenle geliştirdiğimiz ve dünya çapında  en prestijli yarışmada getirdiği yeni bakış açıları  ve konseptiyle finale kalan bir armatür haberimizi, paylaşmış olmamıza rağmen pek az medya kuruluşunda yayınlatabilmiştik. Tanıdığınız olmayınca sizin sektörde de işler pek kolay yürümüyor.

Okurlarımız ve sektöre en değerli içerik katkısı olması sebebiyle, tüm yayın ekibim adına, bu tür haberlerinizi manşetten vermeyi Litpa’ya söz veriyorum öyleyse..

Nurşah hanım, Litpa adına yaklaşımınız için çok teşekkür ediyorum. Gördüğüm kadarıyla Sektörüm Dergisi, bir yayın kuruluşu olarak yoluna emin adımlarla ve farklılık yaratarak devam ediyor.

En çok bu yanınızı sevdiğimizi belirteyim. “Farklısınız, farklı kalın” diyerek başarılarınızın devamını diliyor, tüm okurlarınıza selamlarımı sunuyorum.

Küçük bir dükkan, devasa bir alışveriş merkezi, ev, ofis, müze ya da havaalanı, dünyanın neresinde olursa olsun, kim için tasarlanırsa tasarlansınlar aydınlatmaya ihtiyaç duyar. Çünkü ışık, görmek için bir ihtiyaç olduğu kadar bir mekanın nasıl deneyimleneceğini belirleyen, aynı zamanda ona estetik bir görsellik de katan önemli bir güçtür.

İnsanoğlunun ateş yakarak ısınma, ışık elde etme, vahşi hayvanlardan korunma gibi amaçlarla başladığı aydınlanma serüveni, günümüz teknolojisinde mimari tasarımlarla bütünleşen, ona anlam katan, mekanda vurgulanamak istenenleri ön plana çıkarıp saklanmak istenilenleri kamufle eden bir sanata dönüştü.

Aydınlatma tasarımının geleceği, gelişen teknolojilerin ışığında geleneksel çözümleri geride bırakarak akıllı, tasarruflu ve mekanların dekorasyonuna veya mimarisine katkıda bulunan akıllı aydınlatma sistemlerine evrilmeye devam ediyor.

Teknolojinin tasarımla birleşiminden doğan aydınlatma tasarımı ise ülkemizde de dünyada olduğu gibi bir meslek olarak yaygınlaşıyor. Dünyayla rekabet gücünü arttırmayı hedefleyen ülkemiz ise son dönemde yüksek katma değerli üretimi hedefleyerek özellikli ve özel sipariş üretimlere ağırlık veriyor.

Aydınlatma Tasarımında İlham Verici Projeler, 3. IstanbulLight Aydınlatma Tasarım Zirvesi’nde konuşulacak

Antik çağda Antakya’da dünyanın ışıklandırılan ilk caddesine sahip olan ülkemiz,  20-21 Eylül’de IstanbulLight fuarı kapsamında düzenlenecek  Aydınlatma Tasarım Zirvesi’nde dünyaca ünlü aydınlatma tasarımcılarını ağırlayacak.

İstanbul Fuar Merkezi’nde yapılacak IstanbulLight, 12. Uluslararası Aydınlatma & Elektrik Malzemeleri Fuarı ve Kongresi ev sahipliğinde düzenlenen Zirve’ye; Jason Bruges Studio, Liz West Studio, ONOFF Aydınlatma, LAB.1, Arup, ZKLD Light Studio, Sevenlights, PLANLUX, MCC Aydınlatma, NA Light Style, SLD Studio, Dark Source, Steensen Varming – UTS, The Lighting Institute ve Ağustos Teknoloji gibi firmalardan aydınlatma tasarımcıları ve profesyonelleri konuşmacı olarak ağırlayacak.

Zirve’de aydınlatmada tasarımındaki son trendler,  ilham verici projeler ve tasarımda yeni yaklaşımlar ele alınacak.

İngiliz tasarımcı Jason Bruges, kentsel ölçekteki robotik müdahalelere ilişkin son araştırmasını paylaşacak

Eserlerinde mimariyi, etkileşimli tasarımlarıyla birleştirirken manzarayı, zamana dayalı müdahaleleri ve dinamik uzamsal deneyimleri keşfetmek için ileri teknoloji, karma medya paletinden faydalanan Londralı Sanatçı Jason Bruges, Aydınlatma Tasarım Zirvesinde ilgi çekecek konuşmacılar arasında yer alıyor.

Bruges, “Yaklaşan Yeni Mekansal Deneyimler” başlıklı sunumunda kentsel ölçekteki robotik müdahalelerine ilişkin son yaptığı araştırmalardan bazıları da dahil olmak üzere Jason Bruges Studio’nun çeşitli proje ve süreçlerine yönelik bir sunum yapacak.

Son projeleri arasında Londra’daki Doğal Tarih Müzesindeki Karanlıktaki Yaşam ekspozisyonuna ilişkin kapsamlı deneyimleri ile Texas’taki Dallas Love Field Havalimanı için etkileşimli dijital tente bulunan John Bruges, 2020 Olimpiyatlarıyla aynı zamanda Tokyo’da gerçekleştirilecek heyecan verici yeni bir projede görev alacak.

Sanatçı Liz West, eserlerinde izleyicide coşkun bir duyusal farkındalık yaratmayı amaçlıyor

Sahaya özgü enstalasyonlar, heykeller ve duvar bazlı sanat eserlerini içeren geniş yelpazede sanat eserleri üreten Liz West, aydınlık renklerle parlak ışıkları karıştıran canlı ortamlar yaratan bir sanatçı. Zirvede “ Renk Algınız” başlıklı çok özel bir sunum yapacak olan Liz West Studio’nun kurucusu İngiliz sanatçı, eserlerinde izleyicide coşkun bir duyusal farkındalık yaratmayı amaçlıyor.

West, renge karşı gösterilen psikolojik ve fiziksel tepkilerin nasıl uyarıldığı ile ilgilenirken, renklerle oynayarak uzamsal düzenlerini yoğunluğunu ve kompozisyonunu ortaya koyuyor. Sanatçının Piccadilly’deki tarihi Fortnum & Mason mağazasının avlusunda 150 iskelet-çerçeve küpün asılı olarak düzenlenmiş Iri-Descent eseri, son dönemde tasarım dünyasında ilgi toplayan eserler arasında yer alıyor.

Müze aydınlatma projelerinin geleceği nereye gidiyor?

Genelde büyük devasa mekanlar olan müzeler hem yapıları hem de içlerinde barındırdıkları eserler ile çok özel aydınlatmalara sahiptirler. SLD Studio’nun kurucuları ve tasarımcıları Duygu Çakır ve Gürden Gür, 2019 yılı sonunda ziyarete açılacak “Antrepo 5 – MSGSÜ İstanbul Resim ve Heykel Müzesi” projesinden hareketle sergileme aydınlatma tasarımı alanındaki deneyimlerini ve devam eden müze projelerini anlatacaklar.

Stüdyonun bugüne kadar gerçekleştirdiği ve devam eden projeleri arasında Dalaman Havalimanı Yeni Dış Hatlar Terminali, T.C. Ulan Bator Büyükelçiliği, Çimtaş Yönetim Binası, Quasar İstanbul ve Torun Center Çok Amaçlı Kompleksi, ODTÜ Araştırma Parkı, Manisa Büyükşehir Belediyesi Ofis ve Kültür Parkı, İBB İstanbul Kent Müzesi, MSGSÜ Antrepo 5 Resim ve Heykel Müzesi gibi projeler yer alıyor.

Işığa dair ilham verici bir yolculuğa çıkmaya hazır mısınız?

Türkiye’de doğup büyümüş ve şu anda Sydney’de hayatını sürdürmekte olan tasarımcı, sanatçı ve akademisyen Emrah Baki Ulaş, ışığın sanatta, mimaride, tarihi mekanlar ve şehir planlamada kullanımı üzerine otorite kabul ediliyor.

Yüzlerce aydınlatma projesine liderlik eden ve bir çok ödül kazanan sanatçı, Sydney Teknoloji Üniversitesi’nde öğretim üyesi ve aynı zamanda Alanında saygın bir firma olan Steensen Varming’in ortaklarından biri.

Aydınlatma tasarımına özeleştirel ve felsefi yaklaşımlarıyla tanınan Emrah Baki Ulaş, “Işık hakkında…” başlıklı sunumuyla, katılımcıları doğadan teknolojiye, evrimden yıkıma ve gerçeklikten illüzyonlara, ışığın etrafımızdaki her şeyle nasıl bir bağlantısı olduğuna dair ilham verici bir yolculuğa çıkaracak.

Aslında gündüz için tasarlanmış kentsel mekanlar, geceye nasıl adapte oluyor?

Artık kentler gündüzün ötesinde geceleri de aktif durumda. Peki aslında gündüz için tasarlanmış kentsel mekanlar geceye nasıl adapte oluyor?

Londra merkezli ve 35 ülkede 92 ofis ve 14 binden fazla çalışanı bulunan mimarlık, plan ve mühendislik hizmetleri şirketi ARUP’un İstanbul Ofisi’ni yöneten tasarımcı Şebnem Gemalmaz, kentsel aydınlatma konusunda uzman.

Yıldız Teknik ve İsveç Kraliyet üniversitelerinde kentsel aydınlatma üzerine yüksek lisans yapan sanatçı, Stockholm Belediyesi bünyesinde Stockholm Aydınlatma Master planı öncesi çalışmalarına yön veren iki kentsel ölçekli projenin yürütücülüğünü gerçekleştirdi.

Şebnem Gemalmaz, “Görünenin Ötesinde: Kentler ve Aydınlatma” başlıklı sunumuyla şehir plancısı ve aydınlatma tasarımcısı gözüyle, geçmişten günümüze gece kentleri ve bir araç olarak aydınlatma masterplanları ile beraberinde ortaya çıkan yeni tanım ve kavramlara değinecek.

Aydınlatma Tasarımı marka değerini arttırır mı?

Aydınlatma Tasarım Zirvesi’ne Planlux Aydınlatma Tasarımı’ndan katılan tasarımcı Başak Okay Tekir, otel, alışveriş merkezi, anıt, ofis, sinema, spor salonu gibi değişik içeriklere sahip birçok projede tecrübe sahibi.

Özellikle tasarım geliştirme ve proje yönetimi konularında uzman olan kıdemli aydınlatma tasarımcısı, Türkiye’nin pek çok şehrinde bulunan ve “herkes” için tasarlanmış bir sağlık kulübü konsepti olan MACFit projesine aydınlatma tasarımcısı olarak dahil olarak, aydınlatma tasarımının, markanın önemli bir parçası olmasını sağlamış.

Aydınlatma Tasarım Zirvesi’nin ilk gününde gerçekleşecek “MACFit Spor Salonları: Kurumsal Kimlik Olarak Aydınlatma Tasarımı” sunumuyla Başak Okay Tekir, hızlı proje tasarım süreçleri ve düşük bütçe gereksinimlerine rağmen, temel aydınlatma kalitesi ihtiyaçlarını göz önünde bulunduran ve pratik çözüm yolları izleyen sürdürülebilir bir aydınlatma şeması detaylarını ve deneyimlerini paylaşacak.

Aydınlatma tasarımı nasıl tanınmış bir meslek haline gelir?

Doğu ve Afrika için OSRAM‘ın önde gelen Dinamik Aydınlatma İşleri bölümündeki mevcut rolüyle birlikte gelecekteki düzenlemelerin şekillendirilmesinde MELA ile birlikte çalışan Yenal Gül, kendini diplomat, girişimci, mühendis ve lider olarak tanımıyor.

Nihai hedefi aydınlatma tasarımını tanınmış bir meslek haline getirmek olan Yenal, Zirvede Orta Doğu ve Afrika’daki İlk Aydınlatma Tasarım Okulu olan Aydınlatma Enstitüsü aracılığıyla, aydınlatma okuryazarlığını arttırmak, sektördeki tüm profesyonellerin pazarını üreticiden tasarımcıya yükseltmek için yapmakta oldukları çalışmaları anlatacak.

Otel aydınlatması nasıl olmalı?

İş ya da tatil amaçlı olarak kısa ya da uzun seyahat ediyoruz. Amaçlar ve gezginler çeşitlendikçe doğal olarak mimari tasarım, çözüm ve kurgu da bu parametreler ile değişiyor.

Ve elbette tatil için tasarlanan bir otel ile şehrin merkezinde iş için tasarlanan bir otelin mimari tasarımı da aydınlatması da birbirine benzemiyor.

Tasarımcılığın firmalara bağlı kalmadan yapılması gerektiği fikri ile Marka Bağımsız Aydınlatma Tasarımı amaçlı ilk ofisin kurulmasında öncülük eden NA Light Style’ın kurucusu Nergiz Arifoğlu, Aydınlatma Zirvesi’nde “Otel, Mimari ve Aydınlatma Tasarımcısı” sunumunda son dönemde tasarımcı olarak yer aldığı otel projeleri üzerinden, otel, konaklama ve ışık etkileşimi üzerine düşüncelerini ve tecrübelerini paylaşıyor.

Nergizoğlu, Aydınlatma Türk Milli Komitesi’nde, Yönetim Kurulu Üyesi olarak tüm faaliyetlerde aktif olarak görev alıyor.

İnsan Odaklı Aydınlatma: Pazarlama mı yoksa gerçek mi?

Aydınlatma Tasarımı Avukatı​ ve Endüstri mühendisi kökenli Emre Güneş, Türkiye’de aydınlatma tasarımı alanında gerçekleşen bir çok ilkte insiyatifi bulunan bir isim.

LIGMAN markasının dünya çapında iş geliştirme direktörü görevini üstlenen Güneş, Türkiye’de mimari aydınlatma tasarımının bir meslek olarak kabul görmesine, sektörün niteliğinin yükselmesine yönelik katkılarıyla tanınıyor.

IstanbulLight kapsamında düzenlenen Aydınlatma Zirvesi’nde ışık ile sağlık arasındaki ilişkiyi bilimin bulguları ile tanımlayacak ve sektörün cevabını aradığı soru olan “İnsan Odaklı Aydınlatma: Pazarlama mı Yoksa Gerçek mi? Sorusunun cevabına odaklanacak.

Tarihi yapılar, aydınlatma projeleriyle eski görkemli günlerine dönüyor

Tarihi yapılar, aydınlatma tasarımcılarının elleriyle yeniden hayat buluyor, eski görkemli günlerine dönüyor. Koruma ve restorasyon başlığında tarihi yapıların mevcut durumları, önemi ve ihtiyaçları tasarım süreçlerini ve çözümlerini farklılaştırıyor.

Türkiye’de ve Almanya’da çeşitli projelerde görev alan Seven Lights ‘tan Seda Sezen, “Aydınlatma masterplanı perspektifinden tarihi eser aydınlatmaları” sunumunda stanbul’daki farklı ölçek ve tipteki tarihi yapıların aydınlatma tasarımı süreçlerini karşılaştıracak ve tecrübelerini paylaşacak.

İnsanoğlu varoluşunun hiç bir evresinde geceye bugün ki kadar hakim olmadı

“Karanlık Koruyucusu” ünvanına sahip Kerem Ali Asfuroğlu, Kariyeri boyunca Covent Garden ve Battersea Power Station Masterplan’ları, City Point, Shakespeare’s New Place ve Medius House gibi pek çok projede çalıştı. 2019’da sosyal ve çevresel değerlere ağırlık veren Dark Source aydınlatma tasarımı ve içerik stüdyosunu kuran Asfuroğlu, Red Dot, PLDC, LAMP ve benzeri pek çok ödülün sahibi.

Işıkla olan ilişkimize karanlık bir perspektiften bakmaya teşvik eden bir çizgi roman olan Dark Source hazırlayan sanatçı, 2017’de karanlığı savunmayı amaçlayan hizmetleri için IDA tarafından “Karanlık Koruyucusu” ünvanı ile ödüllendirildi.

Aydınlatma Tasarım Zirvesi’nde karanlık tutkunlarının ilgiyle takip edeceği Asfuroğlu, “Görüş ve Öngörü” sunumunda varoluşunun hiç bir evresinde geceye bugün ki kadar hakim olmayan insan oğlunun yolculuğunu ve aydınlık ile karanlık arasındaki ince çizgiyi anlatacak

Bir aydınlatma tasarımcısı esasen karanlığı tasarlar

Son yüz yıldır, Dünya’nın her köşesine ışık ve aydınlatma götürerek modernleştiriyoruz. Ama ne yazık ki son 20 yılda aydınlatma kullanımı konusunda ölçüyü kaçırarak ışık kirliliği gibi yeni kavramlar ile tanıştık.

“Bir aydınlatma tasarımcısı esasen karanlığı tasarlar. ”diyen tasarımcı Ali Berkman, “Karanlığı tasarlamak” sunumunda bir yandan sizi korktuğunuz “karanlık” ile yakınlaştırmaya ve dost olmaya çağıracak, diğer yandan karanlığı tasarlarken nelere dikkat ettiğini örnekler ile paylaşacak.

Londra’da aydınlatma tasarımı alanında düzenlenen Lighting Design Awards 40 yaş altı 40 aydınlatma tasarımcısı arasında yer alan Ali Berkman, Türkiye, Kazakistan, Kongo, Senegal, Katar ve Dubai’de farklı ölçek ve tipolojide 80’nin üzerinde projenin aydınlatma tasarımını üstlenen ONOFF Aydınlatma Tasarımı’nın Kurucusu.

Haliç Üniversitesi İç Mimarlık Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak aydınlatma tasarımı üzerine ders veriyor.

İstanbul Havalimanında 26 duty free mağazasının aydınlatılma sürecinde neler yaşandı?

2019 yılının başında IALD profesyonel üyesi olan ve aynı yıl Lighting Design Awards 40 yaş altı 40 aydınlatma tasarımcısından birisi seçilerek Londra’da ödülünü alan ZKLD Studio’dan Mustafa Akkaya, İstanbul Havalimanı’nda 53 bin m2 alana sahip duty free alanlarının aydınlatma tasarımını gerçekleştirdi.

Bir çok farklı detay ve konsepti içerisinde barındıran ve toplamda 26 adet mağazadan oluşan projenin aydınlatma tasarımı danışmanlığını ZKLD Studio üstlendi. Akkaya, 3 yıl süren bu zorlu sürecin detaylarını, “İstanbul Havalimanı – UNIFREE / Duty Free Mağazaları” sunumuyla paylaşacak.

Girişimci Adayı Genç Tasarımcılar, Sorularına Cevap Bulacak

Dünyada daha eskilere dayansa da girişimcilik ülkemizde özellikle son 10 senede çok hızlı bir şekilde popülerleşen ve gelişen bir iş yapış şekli oldu.

Daha önce Philips Aydınlatma’da birlikte çalışan MCC Aydınlatma’nın kurucusu Canan Baba ve tasarımcısı Funda Ataylar’dan bir aydınlatma tasarımı ofisinin kuruluş hikayesini dinleyeceğiz Baba ve Atay, “Aydınlatmayı Tasarlıyoruz. Bir Girişimcilik Hikayesi” sunumlarıyla kendi yollarını nasıl aydınlattıklarını” paylaşarak böyle bir niyeti olan genç tasarımcıların kafasındaki sorulara cevap vermeyi umuyorlar.

ArchIST Awards For Interior Design 2019 Birincilik Ödüllü Proje: “İstanbul Kültür Üniversitesi, Basın Ekspres Yerleşkesi”

İstanbul Kültür Üniversitesi’nin basın ekspres yolu üzerinde bulunan yeni yerleşkesinin iç mekanları Modern Mimarlar tarafından tasarlanırken, aydınlatma tasarımı danışmanlığı LAB.1 tarafından yapıldı.

Aydınlatma ve enerji tasarım/danışmanlık konularında hizmet veren LAB.1’in kurucusu Faruk Uyan, 2019 yılında düzenlenen ve iç mimarlık projelerinin değerlendirildiği ArchIST Awards For Interior Design 2019’da “Eğitim ve Kültür Yapıları” kategorisinde birincilik ödülünü kazanan projesi ve süreçlerini “İstanbul Kültür Üniversitesi, Basın Ekspres Yerleşkesi” sunumunda anlatıyor.

Uyan, bugüne dek aydınlatma tasarımcısı görevini yürüttüğü farklı firmalarda birçok yurtdışı ve yurtiçi büyük ölçekli projelerin aydınlatma tasarımlarını gerçekleştirdi ve projeleri ile uluslararası ödüller almaya hak kazandı.

Bir metali ısıtıp eritmeye başladığımızda; 1000K civarında kızarmaya ve ışık vermeye başlar. Isıtmaya devam ettiğimizde renk değişmeye başlar.

Bu renk değişme aralıkları, bilimsel olarak adlandırılmış ve belli bir standarta kavuşmuştur. Bu nedenle ışığın ısısı sonucu ortaya çıkan renkleri Kelvin (K) ile adlandırıp, kelvinmetre ile ölçeriz.

Fen bilimlerinde Kelvin , K harfi ile gösterilir ve birim aralığı santigrat (celcius) derecesiyle eşit olan, fakat sıfır noktası olarak mutlak sıfırı ( -273.15 santigrat) kabul eden bir sıcaklık ölçüsü birimidir.

Renk sıcaklığının ısıyla alakasının bilimsel karşılığı olan; 0 °C=273K netliği, bizi her seferinde; santigrat derece ile ölçtüğümüz bir sıcaklığı Kelvin’e çevirmek için +273 ilave etmemiz sonucuna götürür.

Bu renk skalasyonunu, aydınlatma dilinde bizler geleneksel olarak; Soğuk ve sıcak olmak üzere iki kategoride değerlendiriyoruz. Soğuk olan ; beyaz, sıcak olan ise sarı renk ve etrafı Kelvin değerlerdir.

Renk kavramı aslında; ışıkla doğrudan alakalıdır. Bir ışığın göz üzerindeki izlenimlerinden kaynaklanan duyumu renk diye tanımlayabiliriz.

Beyaz, Sarı, veya Siyah… hepsini ışıkla tanımlayabiliriz.

Örneğin, mavi ışığı yansıtan nesneleri mavi, bütün ışıkları yansıtan nesneleri beyaz, ışıkları yutan (yansıtmayan) nesneleri de siyah olarak algılarız.

Baktığımızda,aslında doğada beyaz ışık yoktur, algılayabildiğimiz renkli ışık spekturumu vardır ( Resim -2 ) Biz 380 nanometre (nm)  ile 780 nm dalga boyundaki ışıkların (mor, mavi, yeşil, sarı, kırmızı) toplamını beyaz ışık olarak algılarız. Siyah renk için ise siyah olarak algıladığımız cisimden gözümüze yansıyan ışık yoktur diyebiliriz.

Resim 2 – Algılayabildiğimiz renkli ışık spekturumu.

Aydınlatma terminolojisinde ise durum; yani Kelvin, yani  Renk sıcaklıklarında değerlendirme şu şekildedir:

• 3.000K ve altı ( 2700 gibi ) Sarı ışık
• 4.000K ılık sarı ( soft )
• 6.500K Beyaz ışık

Genel olarak bilinen bir gerçek vardır ki; zıt kutuplar biribirini çeker. Bu nedenle sıcak iklim kuşağında olan  ( akdeniz iklim kuşağı ) ülkemizde beyaz ışığa ( 6.500K renk sıcaklığına ) ilgi ve talep yüksektir. Avrupa’da veya dünyada soğuk iklim kuşağında olan ülkelerde ise; sarı ışık ( 3.000K )  daha çok tercih sebebidir.

Ülkemizde beyaz ışık tercihi yüksek olmakla beraber, bu tip tercihlerde biraz daha teknik ve bilimsel yaklaşmakta fayda vardır.

Evde, işyerinde, fabrikada, yolda vb her yere ve ortama göre bilimsel ve teknik doğrular değişebilir. Hatta bu dahada mikro indiregenerek; evde dahi örneğin; mutfak ve banyo gibi ortamlarda kısmen 4.000K ve üzeri beyaz ışık, diğer alanlarda ( oda ve koridorlarda ) 4.000K ve altı sarı ışık tercih edilmesi göz sağlığı ve konfor açısından bizi doğruya götürür.

Psikolojik olarak sıcak ışığın ( 3.000 K +- 300 ) insanın ortam sıcaklığını 1 – 2 derece daha yüksek hissettiği bilinmektedir. Yine, eğer uykusuzluk problemi yaşıyorsanız,( seviyor olsanız bile ) akşamları beyaz ışık tercih etmeyin, sarı ışıkla aydınlanın diyebilirim.

Objelerin, ortamın görünümü, aydınlatma ışığının kalitesine bağlıdır. Ortamda bulunan renkler ışık renk sıcaklığı seçimini dolaylı olarak etkiler. Akıllı bir seçim ortam ambiyansını değiştirmekle kalmaz, güzel görünümler de yaratır.

Aydınlatma bir zevk ve konforu barındırıyor olsa da, teknik yanı kesin ve net vardır ve unutulmamalıdır.

Evlerden tutun kent aydınlatmasına kadar, aydınlatılacak objelerin yeri konumu, önemi, rengi ,dokusu vb. bir çok parametreye bağlı olarak, seçilecek ışığın renk sıcaklığıda farklılık gösterebilir, bunu bilerek uygulamak gerekir.

Kelvin gibi aydınlatma litaratüründe teknik değerler vardır ve göz ve ruh sağlığımız için önemlidir.

Yeni, rengarenk bir sayıda buluşmak dileğiyle…