5V ‘tan başlayarak 1500V’a uzanan geniş bir alanda kullanılması gereken DC Parafudrlar maalesef güncel projelerde gerektiği kadar yer almıyor ve sahalarda karşılaştığımız sorunlarda genellikle DC beslemeli hatların zarar gördüğüne tanık alıyoruz.

Bir Otomasyon sisteminin 24V beslemesinde ,ya da yangın ihbar sisteminin 48V beslemesinde kullandığımız Class 3 DC hassas korumalar, Photovoltaic sistemlerde 1000V Tip 1+2(B+C) Sınıfı olarak karşımıza çıkabilmektedir.

Yine özellikle raylı sistemlerde kullanılan 750VDC ve 1500V DC ürünlerde yıldırım, şebeke darbesi, switcing darbesi ve ani gerilim yükselmelerinde sistemlerimizi korumaktadır. Genellikle projelerde AC Ana Pano ve AC Tali panolarda AG Parafudr kullanılmakta fakat DC çalışan sistemlerde koruma yapılmamaktadır.

DC çalışan sistemler genellikle hassas kartlar ve haberleşme sistemleridir. DC sistemlerinde Up dayanım seviyesi çok aşağıdadır bu nedenle AC panoda yaptığımız koruma bizim hassas kartımzı ya da yangın ihbar sistemini koruma için yeterli olmayacaktır.

Ancak olaya tersten yaklaşırsak sadece DC hat üzerinde yapılan bir Tip 3 koruma da yeterli değildir, IEC 62305 kapsamında kademeli koruma yapmamız gerekmektedir. Up seviyesini kademeli olarak düşürmek en doğru çözümdür.

AC hatlarda kullanılan Tip 1 ürün Up seviyesini 1,2 kv mertebesine indirgergen 12 yada 24v hassas koruma yapan ürün Up seviyesini 25v a kadar indirgeyebilmektedir.

DC Photovoltaic parafudrlarda ise Uc sürekli gerilim seviyesi 1500V a kadar çıkmaktadır. Bu ürünler Tip3 yerine Tip 1+2 koruma yapma eğiliminde olup Güneş santrali projeleri için büyük önem taşımaktadır.

Yıldırımdan Korunma Merkezi olarak koruma altına aldığımız santrallerde parafudr teknolojisinde devrim yaratan VG teknolojili DC Photovoltaic parafudrları kullanmaktayız. VG teknolojisi sadece varistör tabanlı olmayan darbe geldiğinde zarar görmeyen bir teknolojidir.

20 yıl biz inverterlerimiz koruma istiyorsak Combinerbox içerisinde DC Parafudr Tip 1+2 VG teknolojili ürünleri koymak zorundayız. Tabi santral ana ve ac toplama panolarında Tip 1+2 –B+C sınıfı 100ka AC parafudr kullanacağız. İşte tam bu noktada herkesin aklına tamamdır mükemmel korumayı sağladım diye gelebilir.

Ancak İnvertere giren haberleşme hatları ve dataloggların cat girişlerini de DC parafudrlarla korumamız gerekmektedir. 5V gerilim seviyesine kadar düşebilen bu hatları korumazsak tüm koruma önlemlerimiz önemsiz kalabilir ve darbe bu hattan sisteme ulaşabilir.

DC Parafudrlar enerji santrallerinden,otomasyon sistemlerine; haberleşme modüllerinden, güvenlik sistemlerine kadar geniş bir alanda kullanılmalıdır. Sahalarda sensorler hayati önem taşıyan sistem elemanlarıdır.

Sensör korumalarını da yine DC Parafudrlar ile yapabilmekteyiz. Ürün seçerken sistem Uc sürekli gerilimine, Up değerine, risk analizi kapsamında Imax ve In değerlerine, öncesinde kullanılan parafudrun türü doğrultusunda Koordinasyon kademesine mutlaka dikkat etmemiz gerekmektedir.

Ürün seçimi kadar uygulamada DC parafudrlar önemlidir.Photovoltaic DC Parafudrlar paralel bağlanırken ,gerilim seviyesi düştükçe ürünler son nokta korumasına geçerler ve seri olarak sisteme entegre olurlar.

Seri bağlı ürünler sistem türüne göre bnc, f konnektor, pinli, rj45, cat6, rj11 gibi bağlantı detaylarına göre şekillenirler. Pinli DC korumalarda 1,5mm2 kesitli kablo kullanılabilir, Tip 2 DC Parafudrlarda 6mm2, Tip 1+2 DC Parafudrlarda ise 16mm2 kesitli kablo kullanabiliriz.

Sorularınız,ürün istekleriniz ve uygulama konusunda destek için Yıldırımdan Korunma Merkezi uzman kadrosuna ulaşabilirsiniz.12, 24, 48, 1000V DC parafudrlara stoklarımızda ulaşabilirsiniz.

Gelecek sayıda görüşmek dileğiyle..

MAKALE: Serdar AKSOY

Sektörüm Dergisi aylık yayımlanan ,Google News, Google Gazetelik-Dergilik, Bundle Haber Uygulaması, Turkcell Dergilik ve diğer tüm dijital mecralarda ve sosyal medya kanallarımızda, eş zamanlı olarak Elektrik, Aydınlatma, Enerji, Güvenlik ve Otomasyon sistemleri sektörlerinde ihtisaslaşmış, Türkiye'nin en güçlü yayın sağlayıcı basılı yayın ve dijital dergisidir. Ulusal ve Uluslararası arenada seçkin okur kitlesine en geniş haber içeriğini sunar. 2020 mart ayından beri sadece dijital olarak devam eden sektörüm dergisi sıfır karbon bir firmadır.